Türkiye’deki 208 üniversitenin tamamı, Antalya’da düzenlenen COP31 sürecine iklim değişikliğiyle gayrete yönelik projeleriyle katıldı. YÖK uyumunda sergilenen 2 bin 478 proje arasında yapay zekâyla su kaynaklarının takibinden atık pillerin geri kazanılmasına, ...
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31’inci Taraflar Konferansı’nda (COP31) Türkiye’deki üniversitelerin iklim değişikliğine karşı geliştirdiği tahliller de görücüye çıktı. Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) uyumunda yürütülen sürece 208 üniversitenin tamamı katılırken, konferans kapsamında 2 bin 478 bilimsel proje sergilendi. Antalya EXPO Center’da 9 Kasım’da başlayan konferansta üniversiteler; iklim değişikliğinin tesirlerinin azaltılması, doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir üretim ve yeşil dönüşüm alanındaki çalışmalarını paylaştı. Projeler mühendislikten sıhhate, tarımdan mimarlığa, toplumsal bilimlerden dijital teknolojilere kadar farklı disiplinleri bir araya getirdi.
‘AKADEMİK BOYUT AĞIRLIK KAZANDI’
YÖK Başkanı Erol Özvar, COP31’in Antalya’da düzenlenmesinin Türkiye’nin global sıkıntılara tahlil üretme ve büyük memleketler arası tertiplere mesken sahipliği yapma kapasitesini ortaya koyduğunu belirtti. COP31’i evvelki toplantılardan ayıran özelliklerden birinin üniversitelerin bilimsel çalışmalarının daha görünür hâle gelmesi olduğunu söyleyen Özvar, “COP31’de akademik boyut yük kazandı” dedi. Özvar, üniversitelerin YÖK’ün rehberliğinde organize olarak projelerini ve tahlil tekliflerini memleketler arası platformda sergileme imkânı bulduğunu tabir etti. İklim değişikliğinin bütün dünyayı etkileyen ortak bir sorun olduğunu vurgulayan Özvar, bilimsel araştırmaların çabada daha fazla öne çıkması gerektiğini kaydetti.
YAPAY ZEKÂYLA İKLİM VERİLERİ İNCELENİYOR
Üniversitelerin çalışmalarında yapay zekâ, büyük data, dijital ikiz ve bilgi analitiği üzere teknolojiler öne çıktı. Bu teknolojiler; güç tüketiminin izlenmesi, karbon emisyonlarının azaltılması, iklim bilgilerinin tahlil edilmesi ve su kaynaklarının takip edilmesi için kullanıldı. Çalışmalarla iklim değişikliğinin tesirlerinin daha hakikat ölçülmesi, risklerin evvelden belirlenmesi ve kaynakların verimli kullanılması hedeflendi. Yenilenebilir güç, hidrojen teknolojileri, güç verimliliği ve yerleşkelerin karbonsuzlaştırılması da projelerin odaklandığı alanlar arasında yer aldı.
KURAKLIĞA DAYANIKLI TARIM
İklim değişikliğinin tarım, su kaynakları ve besin sistemleri üzerindeki tesirlerine odaklanan projelerde kuraklığa güçlü tarım uygulamaları ve alternatif eserler üzerinde çalışıldı. Sürdürülebilir hayvancılık, su kaynaklarının aktif idaresi, biyolojik çeşitliliğin korunması ve ziraî atıkların kıymetlendirilmesi de ele alındı. Üniversiteler, bu çalışmalarla değişen iklim şartlarına ahenk sağlayabilen tarım ve besin sistemleri geliştirmeyi, doğal kaynakların korunmasına ve besin güvenliğinin güçlendirilmesine katkıda bulunmayı amaçladı.
ATIK PİLLERDEN AMBALAJA
Döngüsel iktisat ve kaynak verimliliği alanındaki projelerde ise atıkların yine kıymetlendirilmesine yönelik tahliller sunuldu. Atık pillerden değerli maddelerin geri kazanılması, biyobozunur ambalaj geliştirilmesi, plastik atıkların farklı eserlere dönüştürülmesi ve yapı materyallerinin tekrar kullanılması bu çalışmalar arasında yer aldı. Projelerle doğal kaynak tüketiminin ve atık ölçüsünün azaltılması, üretim süreçlerinin daha sürdürülebilir hâle getirilmesi hedeflendi.
KENTLER VE KAMPÜSLER İÇİN ÇÖZÜMLER
Üniversiteler konferansta aşırı hava olayları, kuraklık ve orman yangınları üzere risklere karşı dirençli yerleşim modellerini de paylaştı. Sürdürülebilir ulaşım, sağlam yapılar, kültürel mirasın korunması ve afet idaresi üzerinde durulan öbür mevzular oldu. İklim değişikliğinin insan sıhhati üzerindeki tesirleri de araştırmalara bahis edildi. İklime dirençli sıhhat sistemleri, gezegen sıhhati, sıhhat hizmetlerinde kaynak verimliliği ve yapay zekâ takviyeli uygulamalar bu alandaki çalışma başlıkları arasında yer aldı.
YÖK Başkanı Özvar, kurulun öncelikli gündemlerinden birinin iklim dostu ve sürdürülebilir yerleşkeler oluşturmak olduğunu da belirtti. Özvar, üniversitelerin birkaç yıldır sürdürülebilirlik kriterleri ve iklim dostu uygulamalar bakımından değerlendirildiğini söyledi.