‘Kadınsın, bir de engelli bir bayansın, senden ralli pilotu mu olacak?’ dediler

O dünyanın birinci ve tek engelli bayan ralli pilotu. 16 yaşında balkondan düşerek boynunu kırdı; düzgünleşme sürecinde üç yıl boyunca meskenden dışarı çıkmadı. Bir gün kuzeninin yaptığı bir konuşma sayesinde tekrar hayata dönmeye karar verdi. Kübra Denizci Keskin (38) bugünlerde yoğun bir idman sürecinde, yarışlara hazırlanıyor. Yarışlar öncesinde internet üzerinden manzaralı görüştüğümüz Keskin’le hayat kıssasını, ralli seyahatini ve maksatlarını konuştuk.

◊16 yaşında yüksekten niyet hayatınızın seyri büsbütün değişmiş…

Balkondan düştüm, boynum kırıldı. Hayatıma tekerlekli sandalyeyle devam edeceğimi öğrenmek benim için hiç kolay olmadı. Üç yıl boyunca çok yoğun fizik tedavi gördüm, hastanelerde yattım. Başta kollarımı bile kullanmakta zorlanıyordum. Yoğun tedavilerle onları yine kullanabilir hale geldim. Bu üç yıl boyunca neredeyse konuttan hiç çıkmadım.

◊O süreci geride bırakmanızı sağlayan neydi?

Sadece fizik tedavi için meskenden çıkıyordum, kimseyle görüşmek istemiyordum. Hayatımı değiştiren kuzenimin söylediği birkaç cümle oldu: “Anadolu lisesinde okuyordun, çok düzgün bir öğrenciydin. Biz üniversiteye başlıyoruz ancak sen hayallerini bu odada bırakıyorsun” dedi. Çok etkilendim. Sonraki sabah aileme üniversite imtihanına girmek istediğimi söyledim ve yine hayata tutunmaya karar verdim.

◊Ve üniversite hazırlığına başladınız…

Evde hazırlanarak Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nü kazandım. Üniversite kolay değildi zira yerleşke erişilebilir değildi. Dört yıl boyunca annem bana eşlik etti. O dönem Osmangazi Belediyesi’nin açtığı sınavı kazanıp çalışmaya başladım. Daha sonra psikoloji eğitimi aldım zira yaşadığım ağır depresyon ve travmayı atlattıktan sonra emsal süreçlerden geçenlere takviye olmak istedim.

◊Ralliye ilginiz ne vakit başladı?

Çocukluk hayalimdi. Yeşil Bursa Rallisi’ni izleyerek büyüdüm. Babamın kuzeni ralli pilotuydu ve benim rol modelimdi. Suratı ve adrenalini çok seviyordum. Babam da beni daima yarışlara götürürdü. Omurilik yaralanmasından sonra ehliyet almak ve kendi arabama sahip olmak beni hayata yine bağladı. Kendimi en özgür hissettiğim yer arabanın içiydi. Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu’na ve FIA’ya (Uluslararası Otomobil Federasyonu) yazdım. Bana özel tertibatlı bir araçla yarışabileceğimi söylediler. Fakat ralli paralimpik bir spor değildi; manisiz pilotlarla yarışacaktım. Üstelik yüksek kondisyon ve çok büyük bütçeler gerekiyordu. 2018-2022 arasında bunun için çaba ettim. Konutta simülatörde çalıştım, birçok ekibe başvurdum fakat kimse beni yarıştırmak istemedi.

◊2022’de ne oldu?

Özel tertibatlı ralli aracı tasarlayan bir otomotiv firmasına ulaştım. Aracı denememe müsaade verdiler lakin yarış maksatları yoktu. O gün pistten büyük bir hayal kırıklığıyla ayrıldım fakat tıpkı gün eşimle tanıştım. Sonra birlikte bir araç tasarladık. LinkedIn’den yüzlerce şirkete yazdım, öykümü anlattım. “Bir atlete sponsor olmak kolay fakat dünyada bir birincisi gerçekleştirmek isteyen bir öyküye sponsor olur musunuz” dedim. O periyot beni destekleyen sponsorlarımla birlikte evvel Türkiye Tırmanma Şampiyonası’nda müsabakaya başladım. Kategorimde bayan pilotlar arasında birinci oldum. 2024’te ralliye adım attım.

◊Özel tertibatlı aracınızda size özel geliştirilmiş neler vardı?

Normalde pilotlar fren, debriyaj ve gaz sistemini ayaktan, vites sistemini de elden kullanıyorlar. Ancak ben bunların hepsinin ele entegre edildiği bir sistem kullanıyorum. Direksiyonumun üzerinde bir gaz çemberim var. Arkasında viteslerimi değiştirdiğim elden bir pedal shift (vites değiştirme kolu) var. Ayrıyeten fren de debriyaj da elimde. Yani ben bütün sistemi elle denetim ediyorum.

◊Motorsporları erkek hâkim bir alan. Hem bir bayan hem de engelli bir sportmen olarak zorluk yaşıyor musunuz?

Asıl zorluk bir şeye başlamak, birinci yüreği göstermek ve kendinizi ispat etmek. Bu spora başlarken herkes bana bunun çok güç olduğunu söyledi. Erkek hükümran bir sporun içinde manisiz pilotlarla yarışacaktım. Bana “Kadınsın, bir de engelli bir bayansın. Dünyada bunun bir örneği yok. Sen mi olacaksın” diyen çok oldu. Üstelik birçok kişi, elden kumandalı araç kullandığım için bunun mümkün olmayacağını düşünüyordu. İnsanların dört uzvuyla yaptığı işi ben iki uzvumu kullanarak yapıyorum. Ancak hiçbir şey benim umudumdan ve inancımdan büyük değil. Bugün bir imkânın olmaması, yarın da olmayacağı manasına gelmiyor.

‘Karavanla gezip konuşacağım’

◊Önünüzde hangi yarışlar var? Sıradaki maksadınız nedir?

2025’te Çek Cumhuriyeti’nde kategorimde birinci oldum. Bu yıl da gayem tıpkı. 2026 Yeşil Bursa, Bodrum ve Marmaris rallilerini geride bıraktık. Şimdi tekrar Avrupa’ya gidiyoruz. Evvel Roma’da yarışacağım, akabinde ağustosta Çek Cumhuriyeti’nde. 2024’te Roma’da yarışı bitirmeye odaklanmıştım, bu yıl gayem podyuma çıkmak. Türkiye Ralli Şampiyonası da dönem boyunca devam edecek. Bunun yanında çok kıymet verdiğim bir toplumsal sorumluluk projesini de hayata geçiriyoruz. Bana özel tasarlanan manisiz karavanla Türkiye ve Avrupa’yı dolaşacağız. Üniversite ve lise öğrencileriyle buluşarak umut, yürek, yılmazlık ve tekrar hayata tutunmak üzerine konuşmalar yapacağım.

‘Kolay olmayacağını biliyorum’

◊İçerik üretmeye nasıl başladınız?

Aslında içerik üretmek üzere bir planım hiç yoktu. Hatta Instagram hesabım bile kilitliydi ve toplumsal medyayı açmayı düşünmüyordum. Mahremiyetine kıymet veren biriydim. Sonra bana “Sen bir rol modelsin. Yaptığın şey kıymetli. Beşerler seni ve yarışlarını merak ediyor. Bunu yalnızca seni tanıyan beşerlerle sınırlayamazsın” dediler. O vakte kadar bunun çok farkında değildim. Toplumsal medya hesabımı açtığımda kendi hayatımdan bir şeyler paylaşmaya çekiniyordum. Ancak paylaşımlarımın akabinde çok umut dolu bildiriler almaya başladım. “Biz de şu an konuttan çıkamıyoruz ancak demek ki başarılabiliyormuş” diyen beşerler oldu.

◊Erişilebilirlik ve engellilik konusunda bir farkındalık oluşturmaya çalışıyorsunuz…

Bugün Türkiye’de milyonlarca engelli birey var ancak birden fazla sokağa rahatça çıkamıyor, toplumsal hayatın içinde istediği üzere yer alamıyor. Ben vakitle bu mevzuda farkındalığın daha da artacağına inanıyorum. En büyük hayalim; eğitimde, iş hayatında ve toplumsal ömürde herkesin eşit fırsatlara sahip olduğu bir dünya. Kolay olmayacağını biliyorum lakin bu mevzuda ümidimi hiç kaybetmiyorum.