İspanya'nın Ceuta kentine yaklaşık 50 bin sistemsiz göçmenin akın etmesi Avrupa'da siyasi kriz yarattı. AB ülkelerinde peş peşe flaş kararlar alınırken İtalya, Schengen uygulamasını askıya aldı. Fransa ise hudut denetimlerini sıkılaştırdığını açıkladı.
İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya (Sebte) yaklaşık 50 bin sistemsiz göçmenin akın etmesi Avrupa’da siyasi krizi tetikledi. İtalya, İspanya ile Schengen uygulamasını askıya alırken, Fransa hudut denetimlerini sıkılaştırma kararı aldı. Avrupa Birliği ülkelerinden peş peşe gelen sert açıklamalar, göç siyasetlerini tekrar tartışmaya açtı.
50 BİN GÖÇMEN CEUTA’YA AKIN ETTİ
İspanyol yetkililer, son 24 saatte yaklaşık 50 bin sistemsiz göçmenin Fas kıyılarından yüzerek yahut hudut çitlerini aşarak Ceuta’ya ulaştığını açıkladı.
Fas’ın Fenidek kıyılarından Ceuta’ya yüzmeye çalışan 800’den fazla sistemsiz göçmene 30 Temmuz’da müdahale edilirken, olayların kısa müddette büyüyerek kitlesel göç hareketine dönüştüğü bildirildi.
CAN KAYBI 57’YE YÜKSELDİ
İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya yönelik sistemsiz göç geçişlerinde can kaybı arttı. İspanyol makamlarından yapılan açıklamaya nazaran, deniz yoluyla Ceuta’ya ulaşmaya çalışırken ömrünü yitirenlerin sayısı 57’ye ulaştı. Geçişlerin yoğun yaşandığı günlerde bölgeye giren yaklaşık 50 bin sistemsiz göçmenin büyük kısmının komşu ülke Fas’a geri döndüğü aktarıldı. İspanya ana karasına geçemeyeceklerini yahut Ceuta’da barınma imkanı bulamayacaklarını anlayan göçmenlerin birçoğunun istekli olarak dönüş yaptığı tabir edildi.
İspanya hükümeti, hudut güvenliğini sağlamak emeliyle Ceuta’ya ek Ulusal Polis, Sivil Muhafızlar ve askeri birlikler sevk etmişti. Sistemsiz geçişlerin büyük oranda azaldığı bildirilse de güvenlik güçlerinin hudut sınırındaki teyakkuz halinin sürdüğü ve yeni toplu geçişleri önlemek için Faslı yetkililerle uyumun devam ettiği belirtildi.
İSPANYA ORDUYU DEVREYE SOKTU
Göçmen akınının akabinde İspanya hükümeti güvenliği sağlamak maksadıyla silahlı kuvvetleri Ceuta’ya sevk etti.
Başbakan Pedro Sanchez, hükümetin tüm imkanlarını seferber ettiğini belirterek bölgeye ek polis ve jandarma birlikleri gönderildiğini açıkladı.
Sanchez, dalgakıranlara şamandıra yerleştirileceğini ve yeni güvenlik önlemlerinin uygulanacağını duyurdu.
Göçmen akınını İspanyol topraklarının “ihlal edilmesi” olarak nitelendiren Sanchez, sistemsiz göçmenlerin geri gönderileceğini söyledi.
“Bu durum emsalsiz.” diyen Sanchez, İspanya’da sistemsiz göçün uzun müddettir düşüş eğiliminde olduğunu lakin son gelişmelerin bu tabloyu değiştirdiğini söz etti.
İTALYA’DAN SCHENGEN KARARI
Göç krizinin akabinde İtalya, İspanya ile Schengen uygulamasını süreksiz olarak askıya aldı.
İtalyan ANSA ajansının haberine göre karar, İçişleri Bakanı Matteo Piantedosi’nin başkanlığında toplanan Göç ve Sınır Güvenliği Analiz Komitesi’nin değerlendirmeleri sonrasında alındı.
İtalya’nın İspanya ile kara sonu bulunmamasına karşın karar, iki ülke arasındaki hava ve deniz yolu ulaşımını etkileyecek. Yolcuların İtalya’ya girişte pasaport göstermesi gerekecek.
Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, kararın vatandaşların güvenliğini sağlamak ve Avrupa hudutlarını korumak hedefiyle alındığını belirtti.
Tajani, “Sebte’deki göçmen krizi, Avrupa Birliği hudutlarının idaresinin üye ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu gösteriyor.” sözlerini kullandı.
MELONİ’DEN SCHENGEN ÇAĞRISI
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İspanya’nın Schengen bölgesinden çıkarılması davetinde bulundu.
Meloni, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Ceuta’dan gelen imgeler çarpıcı ve bir kere daha denetimsiz yasadışı göçün Avrupa sonlarının güvenliğine somut bir tehdit oluşturduğunu gösteriyor.” dedi.
Finlandiya da İspanya’nın Schengen’den çıkarılması yönündeki davete dayanak verdi.
Antonio Tajani’nin de emsal açıklamaları, Madrid ile Roma arasında diplomatik tansiyona sebep oldu. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, protesto maksadıyla İtalya’nın Madrid Büyükelçisi’ni Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı.
Albares, “Dost bir ülke ve ortağımızdan, parti siyaseti demagojisi yerine Avrupa dayanışması beklediğimiz bir ülkenin dışişleri bakanından gelen bu bildiri yakışıksızdır.” dedi.
FRANSA VE POLONYA SINIRLARINI GÜÇLENDİRİYOR
Fransa, İspanya hududundaki denetimleri artıracağını açıkladı.
İtalya ile Fransa arasında daha evvel imzalanan polis iş birliği mutabakatları kapsamında kara hududundaki kontrollerin güçlendirilmesi konusunda da mutabakata varıldı.
Polonya Başbakanı Donald Tusk ise ülkesinin Avrupa’yı yasa dışı göçten korumak hedefiyle Belarus sonunu milyarlarca dolarlık yatırımlarla güçlendirdiğini hatırlattı.
Tusk, “Schengen’in varlığını sürdürebilmesi için İspanya’nın bizim örneğimizi izlemesi gerekiyor.” tabirlerini kullandı.
AB’DEN SERT MESAJ
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ceuta’daki imgeleri “kabul edilemez” olarak nitelendirdi.
Von der Leyen, “Kurallarımıza uymadan kimsenin Birliğimize gelmesine müsaade veremeyiz. Tehlikeli geçişler derhal durdurulmalıdır.” dedi.
BEYAZ SARAY’DAN İSPANYA’YA TEPKİ
Göç krizi, ABD idaresinin de gündemine girdi.
Beyaz Saray Basın Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, Fox News’e yaptığı açıklamada, “Başkan Donald Trump, Avrupa’yı, kitlesel göçü mümkün kılan aşırı solcu siyasetlerin sonuçları konusunda uzun vakittir uyarıyor.” dedi.
Kelly, “Bu yıkıcı anlayışı benimseyen İspanya ve öteki ülkeler rotalarını değiştirmeli, aksi halde kendi sonlarını hazırlayacaklar.” tabirlerini kullandı.
Beyaz Saray Genelkurmay Başkan Yardımcısı Stephen Miller da göçmenlerin Ceuta’ya akın ettiği imgeleri paylaşarak Demokratları gaye aldı.
İNGİLTERE’DE ACİL ÖNLEM ÇAĞRISI
Ceuta’daki gelişmeler İngiltere’de de alarm yarattı.
Muhalefetin Dışişleri Sözcüsü Priti Patel, göçmenlerin bir kısmının İngiltere’ye ulaşmaya çalışacağını belirterek hükümete hudut güvenliğini artırma daveti yaptı.
Başbakan Yardımcısı Louise Haigh ise Ceuta’daki olayları “son derece tasa verici” olarak nitelendirerek, yasa dışı göçün engellenmesi gerektiğini söyledi.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, gelişmeleri “endişe verici” olarak nitelendirdi ve yetkililerin İspanyol makamlarıyla temas halinde olduğunu söyledi.
Burnham, İspanya’ya “destek sağlamak ve muhtemel senaryoları anlayabilmek için” gelişmeleri yakından takip ettiklerini açıkladı.
CEUTA’DA HAYAT DURMA NOKTASINA GELDİ
Göçmen akını sebebiyle Ceuta’da günlük ömür da olumsuz etkilendi.
Birçok göçmenin yanlarında sadece mayo ile ve hiçbir eşyası olmadan kente ulaştığı belirtilirken, birtakım işletmeler kepenk kapattı, çok sayıda kişi ise konutlarından çıkmadı.
Ceuta’da iş yeri bulunan Jose Carlos Lara, “Kıyamet üzere. Her yerde insan sel üzere akıyor.” kelamlarıyla yaşananları anlattı.