İsrail’de halk sandığa gitti, iştirak oranı rekor kırdı

İsrail’de dört yıl aradan sonra yapılan genel seçimlerde İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplam 18 milletvekiline ulaşması ve 11 milletvekilinin Ortak Arap Listesi’nden meclise katılması bekleniyor.

Resmi sonuçların yapılacak incelemeler ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının akabinde 4 Kasım’a kadar netleşmesi bekleniyor.

NETANYAHU: SİYONİST ÇOĞUNLUK BİRLEŞMELİ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Batı Kudüs’teki Likud partisinin seçim merkezinde destekçilerine hitap etti.

Resmi sonuçları beklediklerini belirten Netanyahu, partisinin sandıktan birinci çıktığını savundu.

Netanyahu, “Likud, İsrail’in en büyük partisidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Seçim anketleri ve sonuçlarına ait Likud’un başarısız olmadığını belirten Netanyahu, “sağ bloğun açık ve kesin bir çoğunluğu var” tezinde bulundu.

Arap partilerinin yer alacağı mümkün bir hükümet seçeneğini reddeden Netanyahu, “İsrail’i tehlikeye atıp Siyonizm zıddı Arap partilerine, yani varlığımıza karşı çıkan, Hamas’ı bir hayır kurumu olarak gören ve askerlerimize savaş hatalısı diyen partilere dayanan bir hükümet kurmak düşünülemez.” sözlerini kullandı.

Netanyahu, Filistinlileri temsil eden Arap partilerinin İsrail’i “tehlikeye atacağını” savunarak, “Siyonist çoğunluk aklını başına toplamalı ve birleşmeli.” sözleriyle Filistinli Arap siyasetçilere karşı birleşme daveti yaptı.

“İSRAİL HALKI DEĞİŞİME OY VERDİ”

Eisenkot da açıklamasında “hükümeti kuracağız” dedi. Netanyahu’nun “siyasi mesleği artık bitti” tabirlerini kullanan Eisenkot, “İsrail halkı değişime oy verdi, Netanyahu’ya karşı.” dedi.

ARAP PARTİLERİNDEN ÖNEMLİ KAZANIM

Seçimlerin dikkat çeken sonuçlarından biri de İsrail’deki Filistinli seçmenlerin yüksek iştiraki oldu.

Anketlere nazaran İsrail vatandaşı Filistinlilerin yoğun iştirak gösterdiği seçimlerde, onları temsil eden iki Arap listesi de rekor kırdı. Knesset’e toplam 18 milletvekili gönderiyor.

Arap partilerinin oluşturduğu Ortak Liste’nin seçim merkezinde, sandık çıkış anketlerinin açıklanmasının akabinde sonuçlar alkışlarla karşılandı.

Ancak Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet ittifakındaki birtakım partilerin Arap partileriyle koalisyon kurmaya karşı çıkması, hükümet oluşturma sürecindeki temel mahzurlar arasında gösteriliyor.

Kesin seçim sonuçlarının açıklanmasının birkaç gün sürebileceği belirtilirken, parlamentoya girmeyi başaran küçük partilerin yeni hükümetin oluşumunda belirleyici rol oynaması bekleniyor.

İsrail’de bugüne kadar hiçbir siyasi parti 120 sandalyeli parlamentoda tek başına 61 milletvekilliğine ulaşamadı. Bu sebeple ülkede hükümetler çoklukla birden fazla partinin oluşturduğu koalisyonlarla kuruluyor.

Netanyahu yahut Eisenkot’un parlamentoda çoğunluğu sağlayacak bir ittifak oluşturamaması halinde koalisyon görüşmelerinin uzaması, hatta ülkenin yine seçime gitmesi gündeme gelebilir.

7 EKİM’DEN SONRA İLK SEÇİM

Seçimler, Hamas öncülüğünde 7 Ekim 2023’te düzenlenen taarruzların ve akabinde Gazze, Lübnan ve İran’da yaşanan savaşların akabinde yapılan birinci genel seçim olma özelliğini taşıyor.

Seçmenlerin yoğun ilgi gösterdiği oylamada iştirak rekor seviyeye ulaştı.

Netanyahu’nun sağcı koalisyonunun siyasetleri ülkede derin görüş ayrılıklarına yol açarken, İsrail’in milletlerarası alanda giderek yalnızlaşmasına da sebep oldu.

Buna karşılık Netanyahu, seçim kampanyasında kendisini İsrail’in güvenlik tehditleriyle çaba edebilecek en güçlü başkan olarak sundu.

Son 30 yılın yaklaşık 19 yılında başbakanlık yapan 77 yaşındaki Netanyahu, siyasi mesleği boyunca çok sayıda krizden iktidarını koruyarak çıkmayı başardı.

Ancak Netanyahu, bu seçime uzun müddettir devam eden yolsuzluk suçlamalarının ve 7 Ekim ataklarına ilişkin güvenlik zafiyeti tenkitlerinin gölgesinde girdi.

Hamas öncülüğündeki ataklarda yaklaşık 1.200 kişi hayatını kaybetmiş, 251 kişi rehin alınmıştı. İsrail’in hücumlarında ise 74 bini aşkın Filistinli hayatını kaybetti.

Hakkındaki yolsuzluk suçlamalarını reddeden Netanyahu, atakların önlenememesindeki sorumluluğu sebebiyle de eleştiriliyor.

Netanyahu’nun karşısındaki en güçlü aday olarak öne çıkan 66 yaşındaki Gadi Eisenkot ise İsrail ordusunun eski Genelkurmay Lideri.

Gazze’deki savaşta bir oğlunu ve iki yeğenini kaybeden Eisenkot, seçim kampanyasını büyük ölçüde güvenlik siyasetleri üzerine kurarken, iç siyasette kendisini merkezde konumlandırdı.

Siyasete dört yıl evvel giren Eisenkot, 7 Ekim taarruzlarının akabinde Netanyahu’nun oluşturduğu savaş kabinesine katılmıştı.

Ancak sekiz ay sonra Netanyahu’nun liderliğini eleştirerek kabineden ayrılmıştı.

Sandık çıkış anketlerinin işaret ettiği siyasi çıkmazın devam etmesi halinde İsrail’i uzun koalisyon pazarlıkları yahut yeni bir erken seçim süreci bekleyebilir.