“Hamam Böcekleri” kazandı. Birinci sefer geri adım atıldı

Hindistan’da üniversite giriş imtihanında yaşanan soru sızıntısı sebebiyle başlayan ve kısa müddette ülke geneline yayılan gençlik protestoları, Başbakan Narendra Modi hükümetini geri adım atmaya zorladı.

Haftalardır başşehir Yeni Delhi başta olmak üzere birçok kentte düzenlenen gösterilerin ardından Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan görevinden istifa etti. Protestocuların temel talebi olan istifanın gerçekleşmesi üzerine hareketler askıya alındı.

Yaklaşık 12 yıldır iktidarda bulunan Modi idaresi açısından bu gelişme, hükümetin kamuoyu baskısıyla attığı en dikkat cazibeli geri adımlardan biri olarak bedellendiriliyor.

Protestoların fitilini, milyonlarca öğrencinin katıldığı tıp ve diş hekimliği fakültelerine giriş imtihanında soruların sızdırıldığının hükümet tarafından kabul edilmesi ateşledi.

Sınavın yine yapılacağının açıklanması, uzun müddettir işsizlik ve fırsat eşitsizliği sebebiyle öfkeli olan gençlerin reaksiyonunu daha da büyüttü.

Gösterilerin merkezine ise soru sızıntısının yaşandığı periyotta görevde bulunan Eğitim Bakanı Pradhan yerleşti.

Protestoların öncülüğünü, internet ortamında mizahi bir hareket olarak kurulan “Cockroach Janta Party” (Hamam Böceği Halk Partisi) üstlendi.

Boston Üniversitesi mezunu Abhijeet Dipke tarafından başlatılan oluşum, kısa müddette gençlerin işsizlik ve eğitim sistemi konusundaki memnuniyetsizliğinin sembolüne dönüştü.

Instagram görüntüleri ve mizahi paylaşımlar sayesinde hareket kısa müddette milyonlarca bireye ulaştı. Ana akım medyanın birinci günlerde protestolara hudutlu yer vermesi sebebiyle göstericiler kendi haber ağlarını sosyal medya üzerinden oluşturdu.

20 Temmuz’da polisin parlamentoya yürümek isteyen on binlerce göstericiye göz yaşartıcı gaz ve copla müdahale etmesi protestoları durdurmak yerine daha da büyüttü.

İlk defa birtakım göstericiler sırf Eğitim Bakanı’nın değil, Başbakan Narendra Modi’nin de istifasını istemeye başladı.

Bunun üzerine Modi, sosyal medya üzerinden öğrencileri direkt maksat alan iki görüntü yayımladı. Birinci görüntüsünün yakın çekim olması sebebiyle sosyal medyada alay konusu olan Modi, ikinci görüntüyü farklı bir açıyla çekerek gençlerin yorumlarına teşekkür etti.

Cumartesi günü Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan’ın istifa etmesi protestocular tarafından büyük bir zafer olarak karşılandı.

Hükümet ayrıyeten imtihan skandalı sebebiyle ömrünü yitiren öğrencilerin ailelerine tazminat verilmesi dahil öteki taleplerin de değerlendirileceği kelamını verdi.

Bunun üzerine protesto başkanları şovları şimdilik durdurduklarını açıkladı ve Yeni Delhi’deki hareket alanı boşaltıldı

Uzmanlara nazaran protestoların arkasında sadece imtihan skandalı değil, gençlerin giderek büyüyen ekonomik telaşları bulunuyor.

360 milyondan fazla 15-29 yaş arası nüfusa sahip Hindistan dünyanın en genç ülkelerinden biri olmasına karşın, son araştırmalara nazaran 25 yaş altındaki üniversite mezunlarının yaklaşık yüzde 40’ı işsiz durumda.

Uzmanlar, protestoların Modi’nin siyasi geleceğini kısa vadede tehdit etmediğini belirtiyor. Başbakan, 2024 seçimlerinde üçüncü kere iktidara gelmeyi başarmış ve BJP birçok eyalette güçlü pozisyonunu korumuştu. Bir sonraki genel seçimlerin ise 2029’da yapılması bekleniyor.

Buna rağmen gözlemciler, Z neslinin birinci sefer hükümeti geri adım attırmayı başarmasının Hindistan siyasetinde kıymetli bir dönüm noktası olabileceğini pahalandırıyor.

Protestoları organize eden “Cockroach Janta Party”nin kurucusu Abhijeet Dipke de aksiyonları sonlandırırken yaptığı konuşmada, “Bu son değil. Yakında yine buluşacağız.” diyerek hareketin devam edeceğinin sinyalini verdi.