Fransa’da tatil bitti, liseliler barikatlarla sokağa döndü

Fransa’da iki haftalık sonbahar tatilinin sona ermesiyle liseliler, hükümetin tatil sürecinde açıkladığı taviz paketine karşın bu sabah kimi okulların girişlerini kapatarak aksiyonlarına tekrar başladı.

Eylül ayında Paris banliyölerinde yetersiz eğitim şartları ile eşitsizliğe karşı patlak veren ve vakitle hayat pahalılığı reaksiyonlarıyla birleşerek sendikaların da katıldığı kitlesel şovlara dönüşen öğrenci hareketi, tatil dönüşü Paris, Marsilya ve Rennes üzere kentlerde tekrar sokaklara taşındı.

Ülke genelinde hafta sonu yüz binlerce kişinin iştirakiyle üst üste üçüncü kere düzenlenen hayat pahalılığı protestolarının çabucak akabinde gelen okul kapatma teşebbüsleri, geçmiş haftalara kıyasla daha dar bir çerçevede kaldı.

Fransa’nın güneyindeki Marsilya kentinde bir lisenin kapısına çöp konteynerleri yığarak barikat kuran eylemcilerden 16 yaşındaki Meriem, AFP ajansına yaptığı açıklamada, “Sözde bize birtakım cevaplar verildiği için aksiyonu tekrar başlattık, fakat bu cevaplar katiyetle kâfi değil.” dedi.

Öğrenciler, fiziki açıdan yıpranmış ve eskiyen okulların yenilenmesini, öğretmen kadrolarının artırılmasını, sınıflardaki öğrenci sayısına üst hudut getirilmesini, üniversite kontenjanlarının yükseltilmesini ve toplumsal açıdan adaletsiz buldukları yükseköğretime geçiş sisteminin kaldırılmasını talep ediyor.

Fransa Eğitim Bakanı Edouard Geffray, geçen hafta sınıfların en fazla 28 öğrenciyle sonlandırılmasını, okul tadilatları için 4 milyar euro kaynak aktarılmasını, yükseköğretimde 15 bin yeni kontenjan açılmasını ve 2028 yılına kadar yeni bir üniversiteye kabul sisteminin devreye sokulmasını önerdi.

Öğrenci temsilcileri ise hükümetin sunduğu bu tedbir paketini yetersiz bularak protestoları sürdürme kararı aldı.

Reuters ajansının haberine nazaran Bakan Geffray, bu sabah France Inter radyosuna verdiği demeçte, Fransa genelindeki 3 bin 700’ü aşkın lisenin sırf çok küçük bir kısmında kapatma aksiyonları görüldüğünü bildirdi.

Okul kapatma hadiselerinin çoğunlukla Paris bölgesi ile ülkenin kuzey ve güney bölümlerinde yaşandığını belirten Geffray, “Okul kapatmalar yahut daha doğrusu kapatma teşebbüsleri açısından bakarsak olgu hayli marjinal seviyede kaldı; sırf bir avuç üniteden, birkaç münferit okuldan kelam ediyoruz.” sözlerini kullandı.

Protesto hakkının yasal olduğunu lakin okullara erişimin engellenmesinin kanunlara terslik teşkil ettiğini söyleyen Geffray, öğrencilere imtihanları kaybetmemeleri için derslere dönmeleri davetinde bulundu.

Yıl sonunda lise bitirme imtihanına girecek öğrencilerin durumuna değinen Bakan Geffray, “Yıl sonunda imtihana girecek öğrencilerim var ve bu gençlerin yüz binlercesi dört ya da beş haftadır derslere katılmıyor.” dedi.

Televizyon yayınlarına yansıyan manzaralarda, kapatma teşebbüslerinin yaşandığı liselerin etrafında tam teçhizatlı çevik kuvvet kıyafeti taşımayan polis ekiplerinin güvenlik tedbiri aldığı görüldü.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “gençlerin sesinin duyulduğunu” savunarak derslerin huzur içinde tekrar başlaması yönünde davet yaptı.

Macron’un azınlık hükümeti için önemli bir imtihan niteliği taşıyan protestolar, geçen ay kimi kentlerde polisle çatışmalara, yağmalara ve sokak olaylarına sahne oldu.

Avrupa Birliği’nin en büyük ikinci iktisadına sahip Fransa’nın resesyonun eşiğinde bulunması ve kamu borcunu dizginleme baskısı altında kalması, Paris idaresinin öğrencileri teskin etmek için ek bütçe ayırma hareket alanını daraltıyor.

Benzer taleplerle yükselen ve “Z kuşağı” hareketleri olarak anılan protesto dalgası, artan ömür maliyetleri, okulların bakımsızlığı ve yolsuzluk argümanları gerekçesiyle Almanya, İtalya, Belçika ve Arnavutluk üzere öteki Avrupa ülkelerinde de tesirini gösteriyor.