Eurovision’da İsrail protestosu: Soykırımı durdurun

Avusturya’nın başşehri Viyana’da düzenlenen 2026 Eurovision Müzik Yarışması’nın birinci yarı finaline İsrail protestoları damga vurdu. Wiener Stadhalle’de gerçekleşen aktiflikte, İsrail’i ‘Michelle’ isimli pop müziğiyle 28 yaşındaki Noam Bettan temsil etti. Bettan sahneye çıktığında salondan ‘Soykırımı durdurun’ sesleri yükseldi. İsrail’in iştirakine reaksiyon gösteren kimi izleyiciler güvenlik güçleri tarafından salondan çıkarıldı. Büyük finale katılmaya hak kazanan Bettan, yarı final öncesinde yaptığı açıklamada müziğe odaklanmak istediğini söylemiş, tenkitleri ise ‘arka plandaki bir gürültü’ olarak gördüğünü belirtmişti.

BOYKOT DAVETİ YAPILDI

Bu yıl İsrail’in iştirakine müsaade verilmesine yönelik reaksiyonlar yayıncılarla sonlu değil. Milletlerarası Af Örgütü, İsrail’in müsabakaya katılmasının insanlığa ihanet ve ikili standart olduğunu belirterek müsabakayı izlememe daveti yaptı. Massive Attack’ın da ortalarında olduğu Kneecap, Brian Eno, Sigur Ros, Nadine Shah üzere çok sayıda sanatçı müsabakayı boykot etme daveti yapmıştı. 28 Nisan’da Sırbistan devlet televizyonu RTS’nin önünde toplanan protestocular, İsrail’in iştiraki nedeniyle bu yılki Eurovision Müzik Yarışması’ndan çekilme talebinde bulunmuştu.

10 ÜLKE FİNALE KALDI

Öte yandan birinci yarı finalde 10 ülke 16 Mayıs’ta yapılacak büyük finale yükseldi. İsrail’in yanı sıra Belçika, Hırvatistan, Finlandiya, Yunanistan, Litvanya, Moldova, Polonya, Sırbistan ve İsveç finale kalan ülkeler ortasında yer aldı. Estonya, Gürcistan, Karadağ, Portekiz ve San Marino ise elendi.

OYLAMA SİSTEMİ DEĞİŞTİRİLDİ

Eurovision’da bu yıl oylama sistemi de değiştirildi. 2025’teki usulsüzlük argümanlarının akabinde izleyicilerin kullanabileceği oy sayısı 20’den 10’a indirildi. Çevrimiçi oy kullanmak isteyenlerden kredi kartı bilgisi istenmesi kararlaştırıldı. Bu uygulamayla oyların sahiden gönderildiği ülkeden gelip gelmediğinin doğrulanması amaçlanıyor. Yarışın ikinci yarı finali bugün yapılacak. İkinci yarı finalde 15 ülke, finaldeki 10 sıra için yarışacak.

OYLARI SATIN ALIYOR

İsrail’de Netanyahu hükümetinin, Gazze soykırımıyla sarsılan ülke imajını düzeltmek için Eurovision’u bir “yumuşak güç” aracı olarak kullandığı ve bu kapsamda 1 milyon dolardan fazla bilinmeyen bütçe ayırdığı ortaya çıktı. New York Times gazetesi, İsrail’in Eurovision Müzik Yarışı kapsamında yürüttüğü oy kampanyalarıyla sonucu etkileme teşebbüslerine yıllar evvel başladığını, organizatörlerin de buna karşılık vermede “yetersiz” olduğunu ortaya koydu. Araştırmada, İsrail’in Eurovision için yapılan reklam kampanyalarına Başbakanlık bütçesinden en az 1 milyon dolar harcadığı belirtilerek, reklam kampanyalarının yarış sonucunu etkilediğine işaret edildi.

SAHTE OYLARLA İKİNCİ OLDU

Geçen yılki müsabakada İsrail’in halk oylamasında aldığı puanlarla ikinci sıraya yükseldiği hatırlatılan araştırmada, “İsrailli müzikçi tanınan olmadığı ülkelerden bile oy aldı. Kimi ülkelerde oylama sonucunu etkilemesi için birkaç yüz kişi kâfi olabilir. Bu da kesin sonucu şekillendirir” tabirleri kullanıldı. Araştırmada, reklam yapmanın yasak olmadığı lakin İsrail’de bu kampanyalara hükümetin de dahil olduğu işaret edilerek, geçen yılki müsabaka kapsamında İsrail’in çevrim içi reklamları birden fazla lisanda satın aldığının ortaya çıktığı aktarıldı. ABBA ve Celine Dion üzere dünya yıldızlarını çıkaran 70 yıllık yarış, tarihinin en büyük krizini yaşıyor. Boykotlar nedeniyle yüz binlerce dolarlık iştirak hissesi kaybı yaşayan tertip, sponsor bulmakta da zorlanıyor. Bu yıl Viyana’da devam eden yarışta İsrailli temsilci Noam Bettan için de misal kampanyaların yürütülmesi üzerine Avrupa Yayın Birliği (EBU), İsrailli yetkilileri resmi olarak uyarmak zorunda kaldı.

İsrail temsilcisi Noam Bettan yuhalandı.

FİLİSTİN’E TAKVİYE İÇİN ALTERNATİF KONSER

BELÇİKA’nın başşehri Brüksel’de İsrail’in Eurovision Müzik Yarışması’na iştirakini protesto etmek gayesiyle “Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok” başlıklı alternatif konser düzenlendi. Eurovision Müzik Yarışması’nın birinci yarı finaliyle tıpkı akşam yapılan, çok sayıda Belçikalı ve Filistinli sanatkarın sahne aldığı konser, büyük ilgi gördü. İsrail’in Eurovision’a iştirakine yönelik yansıları görünür kılmayı ve Filistin’e dayanak iletisi vermeyi amaçlayan konserde, Filistin’deki soykırımın yanı sıra işgal ve insani duruma dikkati çeken performanslar sergilendi. Filistin halk dansı Dabke gösterisiyle başlayan konserde dinleyiciler sık sık “Filistin’e özgürlük” ve “İsrail’e boykot” sloganları attı.

5 ÜLKE KATILMADI

Yarışma, İsrail’in Gazze’deki soykırımı nedeniyle son iki yıldır yoğun tartışmaların gölgesinde yapılıyor. Bu yıl, yedi kere Eurovision’u kazanan İrlanda’nın da ortalarında olduğu beş  ülke (İspanya, Hollanda, İzlanda,  Slovenya) müsabakayı boykot etti.