Erkeklerin sakal bırakmasının sebebi başka erkekler

Sakalların sadece erkekleri daha cazibeli göstermek için ortaya çıktığı düşünülse de bilimsel araştırmalar farklı ihtimallere işaret ediyor. Sakalların toplumsal statü, güç gösterisi ve hatta yüzü darbelerden korumakla bağlı olabileceği belirtiliyor. Erkeklerin sebep latifeli olduğu uzun yıllardır bilim insanlarının merak ettiği bahisler arasında yer alıyor. Charles Darwin, sakalların karşı cinsi etkilemek gayesiyle evrimleşmiş olabileceğini öne sürmüştü. Lakin araştırmalar, sakalların asıl fonksiyonunun çekicilikten çok daha farklı olabileceğini gösteriyor.

2012 yılında Yeni Zelanda ve Samoa’da yürütülen bir araştırmada, bayanlardan tıpkı erkeklerin sakallı ve sakalsız fotoğraflarını değerlendirmeleri istendi. Sonuçlar, bayanların sakallı erkekleri kesinlikle daha cazip bulmadığını ortaya koydu. Buna karşılık hem bayanlar hem de erkekler, sakallı yüzleri daha yaşlı ve yüksek toplumsal statüye sahip olarak kıymetlendirdi. Sakallı erkeklerin öfkeli yüz tabirleri de sakalsız hallerine kıyasla daha saldırgan algılandı.

Pennsylvania Eyalet Üniversitesi’nden Prof. Dr. David Puts’a nazaran sakallar, çene bölgesini olduğundan daha büyük göstererek erkeklerin daha güçlü görünmesini sağlıyor olabilir. Bu sebeple sakalların, erkekler arasındaki rekabette üstünlük ve toplumsal statü kazanmak için evrimleşmiş olabileceği düşünülüyor. Bilim insanlarının üzerinde durduğu bir öteki ihtimal ise sakalların fizikî müdafaa sağlaması.

Bu teoriyi araştıran bilim insanları, insan çenesini taklit eden modeller üzerinde deneyler gerçekleştirdi. Sakallı ve sakalsız yüzleri temsil etmek için koyun derisi kullanılan deneyde, modellere yükler bırakılarak darbenin tesiri ölçüldü. Sonuçlara göre sakalsız modeli etkileyen darbe kuvveti, sakallı modele kıyasla yüzde 16 daha yüksek. Bu bulgu, sakalların darbeleri bir ölçü hafifleterek çeneyi koruyabileceğini düşündürüyor.

Ancak gerçek dövüşlerde elde edilen sonuçlar birebir ölçüde destekleyici değil. 2018 yılında profesyonel karma dövüş sanatları karşılaşmalarının incelendiği bir araştırmada, sakalın nakavt riskini azalttığına yahut dövüş performansını artırdığına ait bir ispat bulunamadı. Uzmanlara nazaran sakalların evrimsel fonksiyonu şimdi kesin olarak açıklanabilmiş değil. Mevcut bulgular, sakalların sadece çekicilikle değil, güç gösterisi, toplumsal rekabet ve mümkün fizikî korunmayla da bağlantılı olabileceğini gösteriyor.