Dünya genelinde fabrikalarda etkin çalışan robot sayısı 5 milyonu aştı. Türkiye tarihi tepesinde

Uluslararası Robotik Federasyonu (IFR) raporundan derlenen bilgiye nazaran, dünya genelindeki fabrikalarda faaliyet gösteren faal endüstriyel robot sayısı, 2025 yılında bir evvelki yıla kıyasla yüzde 9 artarak 5 milyon 79 bin ile rekor kırdı.

2025 yılı boyunca global ölçekte fabrikalara kurulan yeni robot sayısı ise bir evvelki yıla nazaran yüzde 11 artarak 600 bini aştı.

IFR Başkanı Jane Heffner, küresel endüstrideki bu dönüşümün, endüstriyel otomasyonun baş döndürücü bir süratle ilerlediğini gösterdiğini tabir etti.

Heffner, fabrikalarda etkin durumdaki 5 milyon robotluk bu yeni eşiğin, yalnızca 7 yıl evvelki toplam robot sayısının iki katından fazlasına denk geldiğini belirtti.

ÇİN YILLIK KURULUMLARINI YÜZDE 20 ARTIRDI

Asya bölgesi otomasyonun merkezi olmayı sürdürürken Çin de rekor tazeliyor.

Küresel robot pazarındaki ezici üstünlüğünü pekiştiren Çin, yıllık kurulumlarını yüzde 20 artırarak 354 bin yeni robotu üretim çizgilerine dahil etti.

Dünyadaki toplam kurulumların tek başına yüzde 59’unu gerçekleştiren Çin’de, yerli üreticilerin pazar hissesi yüzde 55’e ulaştı.

Asya’nın başka güçlü oyuncularından Japonya ise robot sayısında 2025’te yüzde 19’luk sert düşüşle 36 bin 219’a geriledi.

Bu kayıpla birlikte global sıralamada ikinciliği ABD’ye kaptırarak üçüncü sıraya gerileyen Japonya pazarında, kısa ve orta vadede büyük bir toparlanma öngörülmüyor.

Yıllık 30 bin yeni heyetimle dünya genelindeki en büyük dördüncü pazar pozisyonunu koruyan Güney Kore’de ise otomotiv dalının devreye alacağı yeni yatırımlarla 2027 ve 2028 yıllarında güçlü bir büyüme bekleniyor.

Küresel ligde Almanya’nın akabinde dünya altıncısı olan Hindistan, robot kurulumunu yıllık yüzde 15 artışla 10 bin 500’e çıkardı. Hindistan, 2020-2025 yıllarındaki yüzde 27’lik yıllık ortalama büyüme oranıyla dikkati çekiyor.

ABD PAZAR İKİNCİLİĞİNE YÜKSELDİ, BREZİLYA’DA OTOMOTİV PATLAMASI YAŞANDI

Amerika kıtasında ise bu alanda hareketlilik göze çarpıyor. Yeni robot kurulumlarını yüzde 12 artırarak 38 bin 500’e çıkaran ABD, Japonya’yı geride bırakarak dünyanın en büyük ikinci robot pazarı unvanını aldı. Bu hacim, ABD istatistik tarihindeki en yüksek üçüncü bilgi olarak kayıtlara geçti.

Brezilya ise Çinli otomotiv devlerinin ülkede yaptığı yatırımların tesiriyle yüzde 38’lik dev bir sıçrama yakalayarak 4 bin 300 yeni robot kurdu. Ülkedeki otomotiv kesimi, robot alımlarını yüzde 212 üzere inanılmaz bir oranda artırdı. Kıtanın öbür ülkelerinden Kanada yıllık yüzde 5 artışla 4 bin robot sayısına yaklaşırken, Meksika yüzde 7 düşüşle 5 bin 200’ün altına geriledi ve üst üste üçüncü yılı da kayıpla kapattı.

AVRUPA PAZARINDA BÜYÜME HIZ KESİYOR

Dünyanın beşinci, Avrupa’nın ise açık ara en büyük robot pazarı olan Almanya, Avrupa Birliği’ndeki toplam kurulumların yüzde 41’ini tek başına üstleniyor. Buna rağmen, ülkede robot satışları yüzde 8 azalarak 25 binin altına geriledi. Almanya’da otomotiv kesiminin pazardaki hissesi ise küçülmeye devam ediyor.

Avrupa’nın öbür lokomotif pazarlarında da emsal bir daralma yaşandı. Robot sayısında İtalya yüzde 11 düşüşle 7 bin 800’e, Fransa yüzde 8 kayıpla 4 bin 500’e, İspanya ise yüzde 15 düşüşle 4 bin 300’e geriledi.

KÜRESEL ROBOT TALEBİNİN 2029’DA 800 BİNİ AŞMASI BEKLENİYOR

IFR’nin raporunda, global robot talebinin uzun vadeli büyüme trendini koruyacağı öngörüldü. Yıllık yeni robot kurulumlarının 2026’da 655 bine, 2029 yılında ise 806 bine ulaşması bekleniyor.

Rapora nazaran, bu büyümenin arkasında iki temel yapısal itici güç bulunuyor. Birinci olarak, gelişmiş ekonomilerdeki iş gücü kıtlığı ve tedarik zincirlerini daha inançlı hale getirme eforları, şirketleri fabrikalarını kendi ülkelerine yahut yakın bölgelere taşımaya zorluyor. Yüksek fiyatlı bu coğrafyalarda rekabet edebilmenin yolu ise direkt otomasyondan geçiyor.

İkinci olarak yapay zeka, makine görüşü ve gelişmiş sensör teknolojileri robotların yeteneklerini artırıyor. Robotları programlamanın kolaylaşması yatırım maliyetlerini düşürürken, otomasyonu KOBİ’ler için de erişilebilir kılıyor.

TÜRKİYE’DE TOPLAM ROBOT STOKU TARİHİ ZİRVEDE

Küresel robot pazarında dünya sıralamasında 17. basamakta bulunan Türkiye’de ise yeni robot kurulumları 2025 yılında bir evvelki yıla kıyasla yüzde 9 azalarak 3 bin 194’e geriledi. Üst üste iki yıl daralma gösteren Türkiye pazarı, buna karşın 2023 yılındaki 4 bin 429 adetlik tarihi doruğun akabinde istatistik tarihinin en yüksek dördüncü suram sayısına ulaştı. Türkiye’de bu alanda 2020-2025 yıllarındaki yıllık ortalama büyüme oranı ise yüzde 10 olarak gerçekleşti.

Yeni kurulumlardaki düşüşe rağmen Türk fabrikalarında etkin çalışan toplam endüstriyel robot stoku yüzde 7 artışla 30 bin 990’a yükselerek tüm vakitlerin en yüksek düzeyine ulaştı.

Türkiye, bu hacimle global robot stoku sıralamasında dünya 15’inciliğine yükseldi. Türkiye’deki toplam robot stoku, son 5 yılda yıllık ortalama yüzde 13 büyüme gösterdi.

METAL SEKTÖRÜ OTOMASYONDA LİDER, OTOMOTİV STOKTA ÖNCÜ

Türkiye’de geçmiş yıllarda otomasyonun lokomotifi olan otomotiv bölümü, liderliği kaptırdığı metal endüstrisinin gerisinde kalmaya devam etti.

Metal endüstrisi, 2025 yılında kurulumlarını yüzde 8 artırarak 990 yeni robotu üretim sınırlarına dahil etti. Toplam pazardan yüzde 31 hisse alan kesim, Türkiye’nin en büyük robot alıcısı pozisyonunu pekiştirdi. Metal endüstrisinin fabrikalardaki toplam stoku ise 6 bin 774 adede ulaştı.

Yeni robot kurulumlarını yüzde 3 artırarak 889 adede yükselten otomotiv bölümü ise toplam pazardan yüzde 28 hisse aldı. Yeni kurulumlarda ikinci sırada kalan kesim, buna rağmen 11 bin 17 adetlik mevcut hacmiyle toplam etkin robot stokunun yüzde 36’sını elinde bulundurarak fabrikalardaki tartısını muhafazayı sürdürdü.

Öte yandan, mesken ve konut aletleri üretimini kapsayan beyaz eşya ve elektronik kümesinde robot talebi yüzde 37’lik sert düşüşle 136 adede geriledi. Otomasyon yatırımlarında frene basan besin ve içecek bölümünde ise robot alımları yüzde 40’lık keskin bir kayıpla 144 adede indi.

Uygulama alanlarına nazaran bakıldığında, Türkiye’de kurulan yeni robotların yüzde 59’u taşıma ve yerleştirme, yüzde 16’sı ise kaynak süreçlerinde görevlendirildi.

Türkiye’nin genç ve eğitimli nüfusuna karşın teknik konumlardaki iş gücü açığının sürdüğü belirtilen raporda, ülkedeki robot yoğunluğunun global ortalamalara nazaran hala epey düşük düzeyde bulunduğu tabir edildi.

Verilere nazaran Türkiye imalat endüstrisinde her 10 bin çalışan başına yalnızca 52 robot düşüyor. Bu oran, otomasyonun en yoğun olduğu otomotiv dalında 374’e yükselirken, başka tüm dalların ortalamasında ise 35 düzeyinde bulunuyor.