“Düğünde takılan altınlar kimin?” tartışmasına Yargıtay son noktayı koydu

Boşanma davalarında en büyük tartışma konusu, ekseriyetle düğünde takılan altınların bayana mı erkeğe mi ilişkin olduğu yönünde yaşanıyor.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2024 yılında verdiği içtihat kararıyla yıllarca uygulanan geline ilişkin olan takı dağılımını değiştirmişti.

Yeni içtihada nazaran; takılar kime takıldıysa ona ilişkin olacak. Bilezik, kolye üzere bayana mahsus ziynetler geline; erkeğe takılan para, çeyrek altın ve saat üzere takılar ise damada ilişkin olacak.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi geçtiğimiz günlerde verdiği yeni bir kararda; takı dağılımının sebep değiştiğini dava kararında açıkladı.

Bir boşanma davasında davacı bayan, düğünde damada takılan 6 adet çeyrek altının da kendisine ilişkin olduğunu iddia etti ve aile mahkemesi de talebi yerinde buldu.

Damat avukatı tarafından istinafa taşınan davada Bölge Adliye Mahkemesi, bayana has olmayan ve erkek üzerine takılan takıların da bayana ilişkin olduğuna hükmetti. Karar, erkek tarafından temyiz edilince devreye giren Yargıtay 2 Hukuk Dairesi, emsal bir karara imza attı.

Düğünde takılan altın ve paraların kime ilişkin olduğu tartışmalarına son noktayı koyan kararda, yıllarca süren uygulamanın sebep kaldırıldığı da detaylarıyla anlatıldı.

Dairenin evvelki içtihatlarının, “aksine bir muahede ya da örf âdet kuralı olmadığı takdirde, düğünde kim tarafından hangi eşe ne verilirse verilsin, ne takılırsa takılsın (ziynet eşyası, altın, döviz, TL vs.) bunların hepsi bayana ilişkin sayılır” yönünde olduğu hatırlatıldı.

Toplumun gelenek ve göreneklerinin vakitle değişikliğe uğradığının vurgulandığı kararda şu tabirlere yer verildi:

“Ekonomik ve hukukî bağlantıların dinamik yapısı ve bilhassa; düğünlerde bayana has ziynet eşyalarının dışında, ortak bir hayat kurma kademesinde olan eşlere maddî katkı sağlamak emeliyle, ekonomik bedeli olan diğer şeylerin de takılması dikkate alınarak, düğünde eşlere takılan ve ekonomik bedeli olan eşyalarla ilgili davalarda, Dairemizin içtihatlarında değişikliğe gidilmesi mecburiliği doğmuştur. Bu mevzuda Dairemizin ilkesel nitelikteki yeni görüşüne nazaran; taraflar arasında ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda mutabakat mevcut ise paylaşım bu mutabakata nazaran gerçekleştirilir. Ziynet eşyalarının paylaşımı konusunda taraflar arasında muahede bulunmadığı takdirde lokal örf ve adetin varlığı tez ve ispat edilirse bu kurala nazaran paylaşım gerçekleştirilir. Aksi takdirde erkeğe ve bayana takılan/verilen ve ekonomik kıymet taşıyan her şey kural olarak kendilerine aittir. Ne var ki takılar içinde karşı cinse has (kadına ya da erkeğe özgü) bir şey varsa o cinse verilmiş sayılır. Mahsus olma konusunda çekişme varsa ve gerektiğinde eksper incelemesi yapılmalıdır. Eksper incelemesi sonucunda o şeyin her iki cinse mahsus olduğu belirlenmişse o şey takılan/verilen eşe ilişkin olur. Takı sandığı/torbasına konulan ekonomik kıymet taşıyan şeyin aidiyeti konusunda; konulan şey bayana ya da erkeğe has bir şey ise o cinse verilmiş sayılır, o şeyin her iki cinse has olduğu belirlenmişse ortak kabul edilmelidir. Uyuşmazlık, tarafların tez ve savunmaları da dikkate alınarak bu unsurlar doğrultusunda çözülmelidir. Çabucak belirtilmelidir ki, ispat yükü hayatın olağan akışına ters durumu tez eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Ziynet alacağı davalarında da olağan olan bayana mahsus ziynet eşyalarının bayan eşin himayesinde bulunmasıdır. Bunun aksini argüman eden bayan eş savını ispatla mükelleftir. Ziynet eşyası davasında dava konusu altınların varlığı ve bu altınların bayan eşte olmadığı kuşkuya yer vermeyecek biçimde ispatlanmalıdır. ”

Karada 4 adet 22’şer gram bilezik, 3 adet gremse altın (Darphane tarafından basılan, halk arasında ‘iki buçukluk’ olarak da bilinen yüksek gramajlı bir ziynet ve yatırım altınıdır. Tam 10 adet çeyrek altına yahut 2,5 adet tam altına eş değerdir), 10 adet çeyrek altın ve bir adet 14 gram kolye-zincirin davalı erkek tarafından harcandığı ve davacı bayana iade edilmediği hatırlatıldı.

Kararda şöyle denildi:

“Bu ziynetler yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Lakin evrakta mevcut eksper raporunda düğün sırasında davalı erkeğe 6 adet çeyrek altın takıldığı açıkça belirlenmiştir. Direkt erkeğe takılan ve niteliği prestijiyle bayana mahsus ziynet eşyası sayılmayan bu 6 adet çeyrek altının davalı erkeğe ilişkin olduğunun kabulü gerekirken, İlk Derece Mahkemesince toplam 16 adet çeyrek altının tamamının davacı bayan lehine karar altına alınması yanlışsız olmamıştır. Bu durumda mahkemece, çeyrek altınlar yönünden sadece 10 adet üzerinden kabul kararı verilmesi gerekirken, erkeğe ilişkin olan 6 adet çeyrek altının da davacıya ilişkin kabul edilerek yazılı formda karar kurulması adap ve kanuna karşıt olup bozmayı gerektirmiştir. “