Yunanistan'ın İsrail ile imzaladığı yaklaşık 3 milyar avroluk "Aşil Kalkanı" anlaşması, kaynak kodu tartışmasıyla Atina'nın gündemine oturdu. İsrailli yetkilinin Yunanistan'ın kaynak koduna erişemeyeceğini açıklaması, hükümetin daha evvelki telaffuzlarıyla çel...
İsrail ve Yunanistan arasında 31 Ağustos’ta Tel Aviv’de yaklaşık 3 milyar avro bedelinde “Aşil Kalkanı” hava savunma anlaşması imzalandı. Muahedenin akabinde İsrailli bir yetkilinin Yunanistan’ın sistemin kaynak koduna erişemeyeceğini açıklaması, Atina’da siyasi tartışmayı büyüttü.
“AŞİL KALKANI” ÇOK KATMANLI HAVA SAVUNMA AĞI İÇERECEK
Anlaşma kapsamında Yunanistan’da çok katmanlı bir hava savunma ağı kurulması planlanıyor.
Projede Rafael tarafından geliştirilen Davud Sapanı (David’s Sling) ve Spyder sistemleri ile Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen Barak MX sistemi yer alıyor. Muahedede ayrıyeten IAI’nin hava denetiminde kullanılacak MMR tipi çok misyonlu radarları bulunuyor.
Rafael öncülüğünde geliştirilecek yeni bir ulusal komuta ve denetim sisteminin de projenin modülü olduğu belirtiliyor.
YUNAN MUHALEFETİNDEN ANLAŞMAYA TEPKİ
Yunanistan’daki muhalefet partileri, muahedenin İsrail’e savunma alanındaki bağımlılığı artırabileceğini savundu. Muhalefet ayrıyeten projenin Yunan vergi mükellefleri açısından kıymetli bir mali yük oluşturabileceği ve Atina’nın bölgesel siyasetini İsrail’e daha fazla bağlayabileceği eleştirisini yöneltti.
Eski Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varufakis de muahedeyi “utanç verici” olarak nitelendirdi.
Varufakis, “Yunanların büyük bir çoğunluğu soykırımcı Apartheid devletine karşı olmasına karşın, biz yönetici sınıfımızın bu rezil mutabakatla Yunanistan’ı lekelemesine müsaade verdik.” değerlendirmesinde bulundu.
Yunan basınındaki yorumlarda ise muahedenin maliyeti, İsrail’e yönelik teknolojik ve stratejik bağımlılık ile projenin Atina’nın Orta Doğu siyasetine muhtemel tesirleri tartışıldı.
KAYNAK KODU AÇIKLAMASI TARTIŞMAYI ALEVLENDİRDİ
Tartışmalar, İsrail Füze Savunma Teşkilatı Direktörü Moşe Patel’in Kathimerini gazetesine verdiği röportajla yeni bir boyut kazandı.
Patel, Yunanistan’ın “Aşil Kalkanı”nın komuta ve denetim yetenekleriyle kontaklı kaynak koduna erişip erişemeyeceği sorusuna, “Hayır zira kaynak kodu muahedenin kullanım lisansına dahil değildi.” karşılığını verdi.
Bu açıklama, Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias’ın daha evvel yaptığı açıklamalarla karşılaştırıldı.
Dendias, 23 Temmuz’daki konuşmasında Yunan Silahlı Kuvvetleri için alınacak sistemlerde kaynak koduna erişimin ehemmiyetine dikkat çekmiş ve kaynak koduna erişim sağlanmaması halinde tedarik sürecinin ilerlemeyeceğini belirtmişti.
PASOK KONUYU PARLAMENTONUN GÜNDEMİNE TAŞIDI
Muhalefetteki Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK), hükümetten “Aşil Kalkanı” sisteminin kaynak koduna Yunanistan’ın erişip erişemeyeceğini açıklamasını istedi.
PASOK’un savunma alanından sorumlu milletvekili Mihalis Katrinis, yazılı açıklamasında Dendias’ın 23 Temmuz’daki kelamlarını hatırlattı.
Katrinis, İsrail Savunma Bakanlığının 31 Ağustos’taki açıklamasında ise yeni ulusal komuta ve kontrol altyapısının İsrailli Rafael şirketi tarafından geliştirileceğinin belirtildiğine dikkat çekti.
İsrailli yetkili Patel’in kaynak koduna ait açıklamasını da gündeme getiren Katrinis, mutabakatın mülkiyet ve erişim hakları konusunda soru işaretleri oluşturduğunu söyledi.
Katrinis, “Aşil Kalkanı’nın kaynak kodu sonuçta Yunanistan’a mı ilişkin olacak?” sorusunu yöneltti. Mevzunun 1 Eylül’de parlamentoya taşındığını belirten Katrinis, Savunma Bakanlığından yazılı karşılık beklediklerini tabir etti.
Katrinis ayrıyeten milyarlarca avroluk savunma tedarikinde ulusal çıkarların korunması için muahedenin teknik ve hukuksal kararlarının kamuoyuna açıklanmasını istedi.
SOL İTTİFAK: “CİDDİ SORU İŞARETLERİ VAR”
Eski Başbakan Aleksis Çipras’ın kurduğu Yunan Sol İttifakı (ELAS) da Patel’in açıklamasına reaksiyon gösterdi.
Parti, Yunanistan’ın komuta ve denetim sistemiyle irtibatlı kaynak koduna erişemeyeceği yönündeki açıklamanın sistem üzerindeki kontrol ve “ulusal çıkarların korunması” açısından önemli soru işaretleri oluşturduğunu belirtti.
ELAS, hükümetin hususa ait açıklamalarında “açıkta kaldığını” savunarak, Yunanistan’ın sistem üzerinde tam kontrol sahibi olmaması halinde dışa bağımlılığın artabileceğine dikkat çekti.
YUNAN BASININDA “BULANIK TABLO” YORUMU
Efimerida ton Syntakton gazetesi, İsrail tarafından yapılan son bilgilendirmede Yunan Silahlı Kuvvetleriyle teknoloji transferi ile yazılım ve teknolojinin ortak kullanımından kelam edildiğini yazdı. Fakat gazeteye nazaran kaynak kodunun teslim edileceği açık formda belirtilmedi.
Gazete ayrıyeten Kathimerini’nin internet sitesindeki Patel röportajının soru-cevap kısmının bir basamakta kaldırıldığını, daha sonra metnin İsrail Savunma Bakanlığından gelen yeni bilgilere dayanılarak güncellendiğini ileri sürdü.
To Vima gazetesi ise “Aşil Kalkanı’nda kaynak kodu konusunda bulanık tablo” başlıklı tahlilinde, Patel’in “kaynak kodu lisans mutabakatına dahil değildi” kelamlarının Atina’da önemli soru işaretlerine sebep olduğunu yazdı.
“HANGİSİ GERÇEK?”
Atina merkezli Militaire de “Aşil Kalkanı” projesindeki kaynak kodu tartışmasına dikkat çekti.
Haberde, Dendias’ın 23 Temmuz’daki açıklamaları ile İsrail tarafının son açıklamaları arasındaki farklılığa işaret edildi.
Militaire, İsrail Savunma Bakanlığının açıklamaları ile Yunan hükümetinin daha evvel yaptığı değerlendirmeler arasındaki çelişkiye dikkat çekerek şu soruyu gündeme getirdi:
“Hangisi gerçek?
Haberde ayrıyeten “Aşil Kalkanı”nın kaynak kodunun Yunanistan’a ilişkin olup olmadığı konusunda hükümetten açıklama beklendiği belirtildi.
Öte yandan Enimerosi24 gazetesi, tartışmayla ilgili haberinde “Çoktan yenilmiş durumdayız” başlığını kullandı.