Çamur zarfta korunuyor. 4 bin yıllık kil tabletteki sır çözüldü

Kayseri kent merkezinin 20 kilometre kuzeydoğusundaki Kültepe’de, 1948’ten bu yana devam eden hafriyatlarda çıkarılan çivi yazılı tabletlerden 28’i kentteki arkeoloji müzesinde ziyaretçilere sunuluyor.

Tarihi alandan çıkarılan ve Kayseri Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen tabletler ortasında dikkati çeken çamur zarfta korunan kil tabletteki çivi yazısı, Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) ve Hamburg Üniversitesi tarafından ortaklaşa hazırlanan projeyle okundu.

TABLETTE TİCARİ BİR MUTABAKATIN YER ALDIĞI ORTAYA ÇIKTI

Yeni görüntüleme sistemiyle okunan çivi yazılı tablette, Şarapunuwa’nın oğlu Şawidaşu ile Enişar ortasında buğday ve arpa üzerine yapılan ticari mutabakat yer alıyor.

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi ve Kültepe Hafriyat Heyeti Lideri Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu, bugüne kadarki hafriyatlarda 23 bin 500 civarında çivi yazılı doküman bulunduğunu, bu koleksiyonun UNESCO Dünya Belleği Programı’na “Özel Asur Tüccar Arşivleri” ismiyle kaydedildiğini söyledi.

Çivi yazılı tabletlerin büyük koleksiyonunun Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergilendiğini belirten Kulakoğlu, çeşitli formlarda yurt dışına kaçırılmış yaklaşık 4 bin tabletin de dünya müzelerinde sergilendiğine de değindi.

4 bin yıl evvel Musul’un 100 kilometre güneyinde yer alan Asur kentinden gelen tüccarların Kültepe’yi başşehir olarak seçtiklerini, idare ve ticaretle ilgili bütün işlerini buradan yürüttüklerini lisana getiren Kulakoğlu, “Alacak-verecek, sipariş, kontrat üzere parayla ilgili her şey bu tabletlere yazılmış” dedi.

ZARFLARA ZİYAN VERMEDEN TABLETLER OKUNABİLİYOR

Yazılı kil tabletlerin zarf üzere çamur katmanla kaplanıp kapatıldığını ve zarflar açılmadığı sürece içindekinin tam olarak bilinmediğini söyleyen Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu, gelişen teknoloji sayesinde tomografi gibisi hassas, küçük bir aygıtla tabletlerin görüntülenebildiğini aktardı. Bu taramaların çok hassas olduğunu söyleyen Kulakoğlu, tabletin içinde kalmış her şeyin görülebildiğini belirtti.

Zarflı tabletlerdeki sırların birinci kere ortaya çıktığına dikkati çeken Kulakoğlu, bunların birçoklarında ticari bir mutabakata dair kayıtlar olduğunu “Günlük hayata ait datalar de oluyor lakin asıl özne para ve ticaret…” diye aktardı.