İsrail'deki Ketziot Cezaevi'nde Filistinli bir mahkumun vefatıyla ilgili soruşturmada gardiyanların WhatsApp bildirileri ortaya çıktı. Yazışmalar, mahkumlara yönelik ağır şiddeti gösteriyor.
İsrail’deki Ketziot Cezaevi’nde Filistinli mahkum Thaer Abu Asab’ın 2023 yılında hayatını kaybetmesiyle ilgili soruşturmada tüyler ürperten yeni detaylar ortaya çıktı.
Mahkumun vefatına dair WhatsApp bildirileri ve gardiyan tabirleri, cezaevindeki ağır şiddet tezlerini tekrar gündeme getirdi.
Soruşturma belgesine giren yazışmalarda birtakım gardiyanların mahkumlara yönelik dayakları övünerek anlattığı, Abu Asab’ın vefatını ise birbirlerine iletilerle haber verdiği görüldü.
O gece olayda yer alanlar, cezaevinin alışılagelmiş sessizlik kuralına uydular. Lakin olaylar yaşanırken gardiyanlar arasında yapılan ve daha sonra soruşturmacılar tarafından ele geçirilen WhatsApp bildirileri, dehşetin birtakım yönlerini ortaya çıkardı.
Soruşturmacıların ele geçirdiği bildirilerde gardiyanlardan birinin partnerine, “Benimle gurur duyacaksın. Şu anda klinikte yapay teneffüs yapıyorlar, bebeğim!” tabirleriyle mahkumun can çekiştiğini haber verdiği görüldü.
Aynı gardiyan ilerleyen saatlerde, “Bebeğim, bir güncelleme: Az evvel öldü.” diye yazdı.
Mesajında yaşananlardan “mutlu ve memnun” olduğunu söyleyerek çok fazla kan olduğunu ve mahkumların ağır halde dövüldüğünü belirtti.
Başka bir gardiyan ise sayımın akabinde arkadaşına, “Onları çok kötü dövdük.” iletisini gönderdi. Bir başka iletide ise mahkumların dövülmesi sonrası sıhhat gruplarının kalp masajı yaptığı anlatıldı.
Bu yazışmalar, olay sırasında cezaevinde bulunan gardiyanların daha sonra verdikleri resmi sözlerle birlikte soruşturmanın en değerli kanıtları arasında yer aldı.
Dosyadaki sözlere nazaran Abu Asab’ın amaç alınmasına yol açan olay, bir gardiyana İsrail ile Filistinliler arasında ateşkes olup olmadığını sormasıyla başladı.
Olay sırasında birebir hücrede kalan bir mahkum, akşam sayımı sırasında yaklaşık 15 gardiyan ve Keter adlı özel müdahale ünitesinin hücreye geldiğini anlattı.
Mahkumun tabirine nazaran vazifeliler, Abu Asab’ın ismini söyledikten sonra hücreye girerek içerideki herkesi cop, tekme ve yumruklarla dövdü.
Mahkum o anları, “Thaer gardiyana ateşkes hakkında sordu ve gardiyan ‘Sormasan güzel olur’ dedi. Sayım sırasında ellerimiz başımızın üstünde, yüzlerimiz yere dönük biçimde diz çöktük. On beş gardiyan ve on beş Keter askeri geldi. Beş dakika boyunca coplarla bizi dövdüler, odadaki herkesi. ‘Ateşkes yok’ dediler. Sonra köpeği üzerimize saldılar ve küfür etmeye başladılar. Yerde paramparça halde yatıyorduk. Thaer kalkamadı. Şuuru kapalıydı. En çok o dövüldü. Yüzü mosmordu, elleri kan içindeydi ve reaksiyon vermiyordu.” sözleriyle anlattı.
Başka bir mahkum da akının ateşkes sorusuyla ilişkili olduğunu anladığını belirterek hücredeki herkesin darp edildiğini söyledi.
Bazı gardiyanların soruşturma sırasında verdiği sözler, mahkumların anlatımlarını destekledi.
Gardiyan Avia Arusi, komutan ile başka bir vazifelinin hücredekilere ateşkesi kimin sorduğunu sorduğunu, akabinde Abu Asab’ın işaret edildiğini anlattı.
Arusi, “Sonra onu meczuplar üzere dövmeye başladılar.” tabirini kullandı.
Gardiyan Diana Troitsky ise olay öncesindeki brifingde komutanın Gazze’de iki arkadaşının öldüğünü öğrendiğini ve çok öfkeli olduğunu söylediğini aktardı.
Troitsky’nin sözüne nazaran komutan, o gece yaşanacakların sorumluluğunu üstlendiğini ve üstlerinden onay aldığını söyledi.
Troitsky, gardiyanların hücreye girdikten sonra denetimi kaybettiğini, mahkumları tekmeleyip yumrukladığını ve Keter mensuplarının cop kullandığını anlattı.
Gardiyan Oshrit Eliga da sözünde tüm görevlilerin aşırı güç kullandığını söyledi.
Eliga, özel müdahale ünitesi Keter’in cop kullandığını belirterek, “Talimat onları dövmekti fakat cop kullanmak değildi.” dedi.
Eliga ayrıyeten hücreye girmek manasında kullanılan sözün cezaevinde fiilen “mahkumları dövmek” manasına geldiğini anlattı.
Bazı gardiyanlar ise sorgularda olağandışı bir şey yaşanmadığını ve rutin bir müdahale gerçekleştirildiğini savundu.
Ancak soruşturmacılar, bu sözlerle çelişen ileti kayıtlarına ulaştı.
Bir Keter görevlisinin arkadaşına, “Bir mahkumun öldüğüne dair açıklama birazdan basına geçer. Biz içeri girdiğimizde öldü. Önemli dayak yedi ancak bunlar WhatsApp’ta konuşulmaz.” diye yazdığı tespit edildi.
Dosyadaki en dikkat cazibeli tabirlerden biri, şiddetin tek bir olayla hudutlu olmadığı savı oldu.
Bir Keter vazifelisi, Abu Asab’ın dövüldüğü geceyle ilgili, “Bu bir çeşit rutindi, bu yüzden olayı kimseye bildirmedik. Üst seviye kumandanlar açısından sorun yoktu. Siyaset buydu.” dedi.
Gardiyanların bildirilerinde da emsal tabirler yer aldı.
Arusi’nin partnerine gönderdiği bir bildiride, öteki hücrelerde yüksek sesle dua eden mahkumların da dövüldüğü anlatıldı.
Eliga’nın Aralık 2023’te bir arkadaşına gönderdiği iletilerde ise yeni getirilen mahkumlardan kelam ederken, “Eğer böbreği patlamadan koğuşa giriyorsa içeri almam.” dediği görüldü.
Başka bir iletisinde Eliga, çok sayıda mahkumun cezaevine getirilmesinin akabinde, “Onları dövmekten o kadar yorulduk ki komutan kemerini çıkarıp dövmeye başladı.” diye yazdı.
Eliga daha sonra bu bildirilerden pişman olduğunu ve arkadaşlarını etkilemek için abartılı biçimde konuştuğunu savundu.
Soruşturma ilerledikçe olayın merkezindeki komutan da cezaevindeki üst seviye yöneticiler hakkında savlarda bulundu.
Komutan, Ketziot Cezaevi Müdürü Tuğgeneral Yosef Knipes’ın vakit zaman Keter kıyafetleri giyerek kimliğini gizlediğini ve hücrelere girdiğini ileri sürdü.
Ayrıca kimi operasyonlardan önce güvenlik kameralarının kapatıldığı yönünde tezlerde bulundu.
Komutan, cezaevinde üst seviye görevlilerin de dahil olduğu ve şiddetin olağanlaştırıldığı bir kültür bulunduğunu öne sürdü.
Knipes ise tüm suçlamaları reddetti.
İfadesinde komutanın “bir şeyler uydurduğunu” savunan Knipes, cezaevindeki süreçlerin prosedürlere uygun yürütüldüğünü söyledi.
Fetih üyesi olan Thaer Abu Asab, İsrail’e yönelik akınlar sebebiyle 25 yıl mahpus cezasına çarptırılmıştı.
Kasım 2023’te cezaevinde ağır biçimde dövülmesinin akabinde Beerşeba’daki Soroka Tıp Merkezi’ne götürüldü ve burada hayatını kaybetti.
İddianameye nazaran aldığı ağır darbeler kalbinde ölümcül bir yaralanmaya yol açtı.
Savcılık, hangi gardiyanın ölümcül darbeyi vurduğunu belirleyemediği için hücreye giren 12 görevliyi taksirle vefata sebep olmakla suçladı.
İsrail Cezaevi Servisi, olayın evvelki cezaevi komiserinin vazife periyodunda yaşandığını belirtti.
Kurumdan yapılan açıklamada, mevcut komiserin misyona geldikten sonra olayla ilişkili birtakım bireyleri misyondan aldığı tabir edildi.
Açıklamada, “Yasa yahut kurum disiplininin ihlal edilmesine hiçbir halde tolerans gösterilmeyeceği konusunda açık bir bildiri verilmiştir.” denilerek yaşanan şiddetin boyutları bir sefer daha inkar edildi.
Soruşturma belgesine giren gardiyan bildirileri ve tabirleri ise 7 Ekim 2023 sonrasında Filistinli mahkumlara yönelik şiddetin münferit olaylardan çok daha geniş ve rutin bir uygulama haline geldiğini gözler önüne sermiş oldu.