Binlerce yıllık gelenek bayan emeğiyle direniyor. Çırak yetişmiyor, yalnızca birkaç usta kaldı

Gökeyüp Mahallesi’nde klâsik metotlarla elle dövülerek ve şekillendirilerek yapılan çömlekler, Anadolu’nun en eski üretim tekniklerinden birini günümüze taşıyor.

Mahalleli bayanlar, bölgeye has toprağı suyla yoğurarak çamur haline getiriyor, akabinde büyük bir sabırla ilmek ilmek işleyerek güveç ve çömleklere dönüştürüyor.

Açık alanda çalı çırpı ve odun ateşiyle pişirilen toprak kaplar, yemeklere kattığı eşsiz lezzetle bilinse de arka planında ağır bir bayan emeği yatıyor.

Çömlekçiliğin önündeki en büyük tehlike ise çırak yetişmemesi. Gençlerin iş bulma ve daha uygun hayat kuralları ümidiyle büyükşehirlere göç etmesi mahalledeki yaş ortalamasını süratle yükseltirken, meskenlerin avlularında tüten çömlek ocaklarının da birer birer sönmesine sebep oluyor.

Eskiden neredeyse her meskenin bahçesinde yapılan çömlek üretimi, bugün sırf mesleğe ömrünü adamış birkaç usta bayanın omuzlarında yükseliyor.

Geleneksel metotları yaşatmaya çalışan son temsilciler, binlerce yıllık bu mirasın kendi kuşaklarıyla birlikte toprağa gömülmesinden tasa ederken, yetkililerden ve sanatseverlerden bu kültürel mirasa sahip çıkılmasını bekliyor.

30 seneyi aşkın müddettir çömlek üreten Aynur Aydoğan, 120 TL’ye sattıkları çömlekler için 200 TL’lik emek harcadıklarını belirterek, “Keyfim olursa çok fazla üretiyorum. Lakin çok fazla emeği var. Evvel çamur hamurunu yoğuruyoruz, toprağını kırıyoruz. Sonra çömlekleri hazırlayıp pişiriyoruz. Her işi para bunun. Çömlekleri 120 TL’ye satıyoruz lakin kurtarmıyor.” dedi.

18 yaşından beri çömlekçilik yaptığını fakat yaşlandığını ve artık pek fazla çömlek üretemediğini belirten 72 yaşındaki Arife Aydoğan ise, “Eskisi kadar üretemiyorum. Gençler de daima kente göç etti. Biz de bıraktıktan sonra bu işi yapan kalmayacak.” diye konuştu.