Özbekistan'ın Ankara Büyükelçisi İlham Haydarov, ülkesinde 2 bin 276 civarında Türk şirketinin iştirakiyle büyük yatırım ve sanayi projelerinin başlatıldığını tabir etti. Haydarov, Türkiye'nin, Özbekistan'ın en değerli ekonomik ortaklarından biri olduğunu beli...
Büyükelçi Haydarov, ülkesinin bağımsızlığının 35. yıl dönümü ve Türkiye-Özbekistan bağlantılarına dair değerlendirmeler yaptı. Geçen 35 yılda Özbekistan’ın büyük ve sorumlu bir yol katettiğini lisana getiren Haydarov, ülkesinin milletlerarası alanda net bir duruşa, açık ve pragmatik bir dış siyasete ve sağlam bir ortak olarak güçlü bir prestije sahip olduğunu söyledi.
Özbekistan’ın memleketler arası alandaki etkin rolünün giderek arttığını vurgulayan Haydarov, ülkesinin milletlerarası kuruluşlar çerçevesinde değerli teşebbüsler ortaya koyduğunu, memleketler arası ve bölgesel diyalog platformlarına konut sahipliği yaptığını vurguladı. Özbekistan’ı milletlerarası diplomasinin değerli bir merkezine dönüştürmek için çok yönlü, istikrarlı ve ölçülü dış politikayı sürdüreceklerini tabir eden Haydarov, stratejik ortak olarak gördükleri Türkiye ile derin işbirliği içinde olacaklarını duyurdu.
Özbekistan’ın bağımsızlığının 35. yıl dönümünü idrak ettiklerini belirten Haydarov, bunun kendileri için sıradan bir tarih olmadığının altını çizerek, şunları lisana getirdi:
“35 yıl, tarih açısından çok uzun bir periyot olmayabilir fakat bağımsızlığımızın kökleri, 3 bin yıldan fazla geçmişe sahip devletçi geleneklerimize ve kadim medeniyet tarihimize dayanmaktadır. Yeni Taşkent kentinde 28 Ağustos akşamı büyük coşkuyla kutlanan bayram şenliklerinde de tam olarak buna vurgu yapıldı. Cumhurbaşkanımızın (Şevket Mirziyoyev) tabir ettiği üzere ‘Bağımsızlık, her şeyden evvel bize şan ve onurumuzu, kutsal dinimizi, ana lisanımızı ve unutulmaya yüz tutmuş ulusal kıymetlerimizi geri vermiştir.”
ORTA ASYA’DA YENİ SİYASİ ATMOSFER
Haydarov, yeni Özbekistan olgusuyla Orta Asya’da da yeni bir siyasi atmosfer oluştuğunu tabir ederek, “Komşu ülkelerle hudut, su, ticaret, ulaştırma ve güvenlik üzere sorunların karşılıklı itimat ve diyalog yoluyla çözülmesi konusunda kıymetli ilerlemeler kaydedildi. Bu durum sırf Özbekistan’ın değil, bütün Orta Asya’nın kalkınması açısından büyük kıymet taşıyor.” diye konuştu.
Haydarov, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Son yıllarda Gayri Safi Yurt İçi Hasılamız (GSYH) 2,5 kat artarak geçen yıl 145 milyar dolar, ihracatımız 33 milyar dolar, direkt yatırımlar ise 43 milyar doların üzerine çıktı. Aslında 2030’a kadar GSYH hacmini 160 milyar dolara ulaştırmayı planlamıştık. Bu amacı bu yıl ziyadesiyle gerçekleştireceğiz ve geliri ortalamanın üzerinde olan ülkeler arasına gireceğiz. 2030 yılına gelindiğinde ülkemizin toplam Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının 300 milyar dolar düzeyine çıkarılması hedeflenmektedir.”
‘TÜRKİYE TARİHİMİZDE MÜSTESNA BİR YERE SAHİP’
Haydarov, Özbekistan ile Türkiye arasındaki ilgilerin bugünkü düzeyinin temelinde yüzyıllar boyunca şekillenen ortak tarih, lisan, kültür ve manevi pahaların yanı sıra iki halkın birbirine duyduğu samimi sevgi ve kadirşinaslığın yattığını bildirdi.
“Türkiye, Özbekistan’ın bağımsızlığını birinci tanıyan ülke olarak tarihimizde eşsiz bir yere sahip. O tarihi adım, iki ülke arasındaki çağdaş diplomatik ilgilerin dayanıklı temelini oluşturdu.” diyen Haydarov, iki ülke arasındaki münasebetlerin son 10 yılda kıymetli bir ivme yakaladığını açıkladı.
Haydarov, iki ülke arasında üst seviye tertipli istişare düzenekleri oluşturulduğuna, stratejik işbirliğinin yeni sistemlerinin hayata geçirildiğine dikkat çekti.
4+4 MEKANİZMASI
İki ülke arasında dış siyaset, savunma, güvenlik ve içişleri işbirliğini en üst seviyede kurumsallaştıran Özbekistan-Türkiye 4+4 Mekanizması’na işaret eden Haydarov, “Hemen çabucak tüm bakanlık ve kurumlarımız arasında işbirliğini koordine etmek maksadıyla ortak çalışma kümeleri oluşturulmuştur ve bunlar faal formda çalışmalarını sürdürüyor. Bu sayede siyasi diyaloğumuz; iktisat, savunma, yatırım, sanayi, güç, ulaştırma, eğitim, turizm, kültür ve daha pek çok alandaki somut işbirliğiyle giderek zenginleşiyor.” sözlerini kullandı.
“Türkiye, Özbekistan’ın en değerli ekonomik ortaklarından biri.” tabirini kullanan Haydarov, ülkesinde 2 bin 276 civarında Türk şirketinin iştirakiyle büyük yatırım ve sanayi projelerinin hayata geçirildiğini söyledi.
Büyükelçi Haydarov, iki ülke arasında ticari ve ekonomik bağlantıların genişlediğinin, ortak teşebbüslerin sayısının arttığının ve bunun da stratejik iştirakin sadece siyasi bir telaffuzdan ibaret olmadığını, somut bir ekonomik içeriğe sahip olduğunu gösterdiğini tabir etti.
Özbekistan ve Türkiye’nin çok sayıda memleketler arası ve bölgesel kuruluş çerçevesinde işbirliği yaptığına değinen Haydarov, iki ülkenin barış, istikrar, güvenlik ve karşılıklı çıkar temelinde ekonomik kalkınma bahislerinde birbirlerini desteklediğinin altını çizdi.
‘İLİŞKİLERİ İLERLETMEK İÇİN ÇOK BÜYÜK İMKANLAR BULUNUYOR’
Haydarov, iki ülke ilgilerinin bugün ulaştığı noktayı kesin amaç olarak görmediklerini söyleyerek “Bu seviyeyi yeni fırsatların sıradaki evresi olarak kıymetlendiriyoruz. Tarihî yakınlığımız, güçlü siyasi inancımız ve karşılıklı çıkarlarımız var olduğu sürece Özbekistan-Türkiye münasebetlerini daha ileri bir düzeye taşımak için önümüzde çok büyük imkanlar bulunuyor.” açıklamasını yaptı.
“Ticaret hacmimiz 2025 sonunda 3 milyar dolara ulaştı. 5 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşmaya epeyce yakınız.” diyen Haydarov, burada sadece ticaret hacmini artırmaya değil, yüksek katma değerli ürünlerin üretimine, sanayi işbirliğinin geliştirilmesine, ulaştırma ve lojistik imkanlarının güçlendirilmesine ve ihracata yönelik ortak projelerin artırılmasına odaklandıklarını aktardı.
Haydarov, Türkiye’nin teknolojisi, deneyimi ve pazarlarıyla Özbekistan’ın üretim ve insan kaynağı potansiyelini bir araya getirmek için çok büyük imkanlar bulunduğunu belirtti.
‘DAHA GENİŞ ÖLÇEKLİ PROJELER’ MESAJI
“Türk şirketlerini sırf mevcut pazara değil, Özbekistan’ı bölgesel bir üretim ve ihracat merkezine dönüştürmeyi hedefleyen projelere de daha geniş ölçekte dahil etmek istiyoruz.” diyen Haydarov, şunları kaydetti:
“Özbekistan, Orta Asya’nın merkezinde yer alıyor. Türkiye ise Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan değerli ulaştırma ve lojistik merkezlerinden biri. Münasebetiyle iki ülke arasındaki ulaştırma temaslarının güçlendirilmesi, sadece ikili ticaret açısından değil, bölgeler arasındaki ekonomik alakaların geliştirilmesi bakımından da büyük ehemmiyet taşıyor.”
Haydarov, Türkiye’den Özbekistan’ı ziyaret eden kişi sayısının bu yılın birinci yarısında 100 bini geçtiğini, yıl sonunda 200 binden fazla Türk vatandaşını ülkelerinde konuk etmiş olacaklarını bildirdi. İki ülke arasında haftalık 130’dan fazla uçuş gerçekleştirildiğini belirten Haydarov, hava yolu ulaşımı, turizm, öğrenci değişimleri, kültürel etkinlikler ve iş forumları üzere çalışmaların iki ülke halklarını birbirine daha da yakınlaştırdığını lisana getirdi.