Kazakistan halkı yarın, 1 Temmuz’da yürürlüğe giren yeni Anayasa ile bağımsızlığın birinci yıllarından bu yana faaliyet gösteren Meclis ve Senato’dan oluşan çift meclisli Parlamento’nun yerini alacak 145 üyeli tek meclisli Kurultay için sandığa gidecek.
Kazakistan halkı, 145 sandalyeli tek meclisli Kurultay’ın birinci üyelerini belirlemek üzere yarın sandık başına gidecek.
23 Ağustos’ta yapılacak seçim, ülkede yeni yasama organının oluşturulmasının yanı sıra siyasi sistemde yeni isimlerin ortaya çıkması, devlet idaresinde aktifliğin artırılması ve siyasi sorumluluğun daha görünür hale getirilmesi açısından da ehemmiyet taşıyor.
1 Temmuz’da yürürlüğe giren yeni Anayasa ile bağımsızlığın birinci yıllarından bu yana faaliyet gösteren Meclis ve Senato’dan oluşan çift meclisli Parlamento’nun yerini 145 üyeli tek meclisli Kurultay alıyor.
Böylece Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in 2019’dan bu yana yürüttüğü siyasi ıslahat sürecinde değerli bir kademe tamamlanmış olacak.
AA muhabiri, Kazakistan’ın yeni yasama organında temsil edilmek için yarışan siyasi partilerin programlarını ve seçim sürecine ait şimdiki dataları derledi.
KURULTAY İÇİN 7 SİYASİ PARTİ YARIŞIYOR
Kazakistan Merkezi Seçim Komisyonu datalarına nazaran, ülkede kayıtlı 12 milyon 605 bin 788 seçmen, 7 siyasi partiden birini tercih edebilecek yahut oy pusulasındaki “hepsine karşı” seçeneğini işaretleyebilecek.
Oy verme süreci, 23 Ağustos’ta mahallî saatle 07.00’de başlayacak ve 20.00’de sona erecek.
Seçim kapsamında ülke genelinde ve yurt dışında toplam 10 bin 423 sandık kurulacak. Bunların 79’u, Kazakistan’ın 61 ülkedeki diplomatik temsilciliklerinde vatandaşların oy kullanmasına imkan sağlayacak.
Seçimi, 42 ülke ve 13 memleketler arası kuruluşu temsilen 777 memleketler arası gözlemci izleyecek.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR), Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Şanghay İşbirliği Örgütü, İslam Gıda Güvenliği Teşkilatı, Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CİCA) da seçimleri gözlemleyecek kuruluşlar arasında bulunuyor.
Seçim müşahede heyetlerinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) milletvekilleri de yer alıyor.
145 sandalyeli Kurultay için Adilet, Respublica, Baytaq, Ak Jol, Auyl (Köy), Kazakistan Ulusal Sosyal Demokrat Partisi (OSDP) ve Kazakistan Halk Partisi olmak üzere 7 siyasi parti yarışıyor.
RESPUBLİCA, YERLİ ÜRETİM VE GİRİŞİMCİLİĞE ODAKLANIYOR
Respublica Partisi, Kurultay seçimlerine 75 adayla katılıyor.
Partinin seçim programında ekonomik kalkınma ve yeni istihdam alanlarının oluşturulması öne çıkıyor. Respublica, devlet dayanağının yerli üretim yapan projelere yönlendirilmesini ve ülkenin üretim kapasitesinin artırılmasını savunuyor.
BAYTAQ, ÇEVRE SORUNLARINI GÜNDEME TAŞIYOR
Baytaq Yeşiller Partisi, Kurultay için 47 aday gösteriyor.
Aral Gölü, Balkaş Gölü ve Hazar Denizi ile Ertis ve Sırderya nehirlerinin korunmasını savunan parti, su kaynaklarının azalması ve iklim değişikliğini Kazakistan açısından değerli tehditler arasında pahalandırıyor.
Baytaq, etraf mevzuatına çevresel faktörlerden kaynaklanan “hastalık” kavramının dahil edilmesini ve etrafa ayrılan bütçe kaynaklarının kullanımının daha sıkı denetlenmesini istiyor.
AK JOL, EKONOMİK ÖZGÜRLÜK VE YERLİ ÜRETİMİ ÖNE ÇIKARIYOR
Ak Jol Partisi, Kurultay seçimlerine 63 adayla katılıyor.
Kazakistan’ın egemenliğinin ve ulusal çıkarlarının korunması, yerli üretim ile küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi ve girişimcilerin yeni istihdam oluşturmasının kolaylaştırılması partinin öncelikleri arasında yer alıyor.
Ak Jol, gerekçesiz vergi yükünün azaltılmasını da savunuyor.
ADİLET, YENİ SİYASİ DÖNEMİN DESTEKÇİSİ OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Adilet Partisi, Kurultay seçimlerine 186 adayla katılarak, en geniş aday listesine sahip siyasi güç pozisyonunda bulunuyor.
Kazakçada “adalet” anlamına gelen Adilet Partisi, eski iktidar partisi Amanat’ı bünyesine katarak seçimlere giriyor.
Parti, yeni Anayasa ile ülkenin kalkınma yönünün belirlendiğini savunuyor ve Cumhurbaşkanı Tokayev’in stratejik çizgisini desteklediğini tabir ediyor.
Adilet’in siyasi yaklaşımı adalet, vatanseverlik, ilerleme, sorumluluk ve çalışkanlık olmak üzere 5 temel ilkeye dayanıyor.
AUYL PARTİSİ, KIRSAL KALKINMAYA ODAKLANIYOR
Adı Kazakçada “köy” anlamına gelen Auyl Partisi, Kurultay için 69 aday gösteriyor.
Partinin seçim programında kırsal kalkınma, tarım, gıda güvenliği ve bölgesel siyasetler öne çıkıyor.
Auyl’un uzun vadeli gayesi, Kazakistan’ı işlenmiş tarım eserleri üreten ve dünya pazarlarında rekabet edebilen bir tarım-sanayi ülkesine dönüştürmek.
– OSDP, toplumsal adalet ve çalışma şartlarını savunuyor
Kazakistan Ulusal Sosyal Demokrat Partisi (OSDP), Kurultay için 33 aday gösteriyor.
Kendisini toplumsal adalet ve eşitliği savunan siyasi güç olarak tanımlayan OSDP, çalışanların gelirlerinin artırılması, toplumsal ödemelerin yükseltilmesi ve emeklilik yaşının düşürülmesini savunuyor.
Partinin programında, çalışma haftasının 4 güne indirilmesi ve yolsuzlukla gayret de yer alıyor.
KAZAKİSTAN HALK PARTİSİ EKONOMİK BÜYÜMENİN HALKA YANSIMASINI İSTİYOR
Kazakistan Halk Partisi, Kurultay için 72 aday gösteriyor.
Partinin temel yaklaşımını, ekonomik büyümenin tek başına kâfi olmadığı ve büyümenin sonuçlarının çalışan insanların günlük hayatına yansıması gerektiği görüşü oluşturuyor.
Parti, devlet takviyesinin öncelikle çalışanlara ve ülkenin orta sınıfına ulaşmasını savunuyor.
KAMUOYU ARAŞTIRMASINDA ADİLET AÇIK ARA ÖNDE
Kazakistan Demokrasi Enstitüsünün 17 Ağustos’ta yayımladığı kamuoyu araştırması, seçmenlerin Kurultay seçimlerine ilgisinin yüksek olduğunu ortaya koydu.
Ülke genelinde 18 yaş üzerindeki 8 bin kişinin katıldığı ankete nazaran, iştirakçilerin yüzde 73,1’i 23 Ağustos’taki seçimlerde oy kullanmayı planladığını belirtti.
Katılımcılara hangi siyasi partiye oy vermeye hazır oldukları da soruldu.
Buna göre, Adilet Partisi yüzde 70,3 ile birinci sırada yer alırken, Auyl yüzde 5,6 ile ikinci, Ak Jol yüzde 5 ile üçüncü oldu. Respublica yüzde 4,9, OSDP yüzde 4,2, Kazakistan Halk Partisi yüzde 3,9 ve Baytaq yüzde 0,6 takviye aldı.
Katılımcıların yüzde 5,5’i ise rastgele bir partiye dayanak belirtmedi. Bu kümenin yüzde 1,6’sı sandıkta “hepsine karşı” seçeneğini işaretleyeceğini, yüzde 3,9’u ise şimdi karar vermediğini tabir etti.
Kazakistan’ın yeni tek meclisli Kurultay modelinde bağımsız adaylara yer verilmiyor. Milletvekili sandalyeleri, sadece siyasi partiler arasında dağıtılacak. Bu sebeple siyasi partiler, yüzde 5’lik seçim barajını aşmak için yarışacak.
“YENİ İSİMLER, SİYASİ REKABETİN GELİŞMESİNE KATKI SAĞLADI”
Kazakistan Cumhurbaşkanlığına bağlı Kazakistan Stratejik Araştırmalar Enstitüsünce düzenlenen “SAYLAU-2026: Medya ve Dijital Platformlar” uzman platformunda konuşan Kazak siyaset bilimci Talgat Kaliev, seçimlerde siyasi partilerin daha açık ve kamuoyuna dönük bir rekabete yöneldiğini belirtti.
Kaliev, kimi partilerde önder değişikliklerinin yaşandığına dikkati çekerek, yeni yöneticilerin parti sistemine yeni fikir ve yaklaşımlar kazandırmasının siyasi rekabetin gelişmesine katkı sağladığını tabir etti.
Barrack perde arkasını açıkladı: İsrailliler Türkleri kışkırtıyor
Kazakistan’da tarihi gün: Tek meclisli Kurultay’ın birinci üyeleri belirlenecek
İngiltere’de polis aracı kaza yaptı: Çok sayıda meyyit
Ölümcül TikTok trendi can aldı
Hürmüz’deki bilinmeyen tehlike: ‘Biyolojik istila’
İran alaya almıştı: Trump vazgeçmedi… ‘Askeri seçenek hâlâ masada’
Trump’ın gölge ismi! Liderin yazım şeklini bile taklit ediyor… Kritik operasyonun perde arkasında ne yaptı?
