Ana SayfaÇevre&YaşamSağlıklı ömrün yıldızıydı! Protein için dikkat çeken ihtar

Sağlıklı ömrün yıldızıydı! Protein için dikkat çeken ihtar

Yıllardır sağlıklı ömrün vazgeçilmezlerinden biri olarak gösterilen protein tüketimiyle ilgili dikkat çeken bir tartışma başladı. Protein destekleri ve yüksek proteinli beslenme hakikaten daha güçlü ve sağlıklı bir yaşlanmanın anahtarı mı? Bilim insanlarının o...

Haber Merkezi
Çevre&Yaşam
Sağlıklı ömrün yıldızıydı! Protein için dikkat çeken ihtar
Reklam Alanı
;

Protein içecekleri, protein barları ve yüksek protein içeren kahvaltılık eserler son yıllarda sıhhat ve spor dünyasının en tanınan eserleri arasında yer alıyor. Bilhassa orta yaş ve sonrasında daha fazla protein tüketmenin kas kaybını önlediği yönündeki teklifler, milyarlarca dolarlık global bir pazar oluşturdu.

;

Ancak yaşlanma bilimi alanında yapılan yeni araştırmalar, yüksek protein tüketiminin herkes için yararlı olmayabileceğini ortaya koyuyor. Uzmanlara nazaran, kâfi fizikî aktivite olmadan fazla protein tüketmek; insülin direnci, bedende yağlanma ve birtakım kronik hastalık risklerinde artışla kontaklı olabilir.

;

Protein tüketiminin kas sıhhati açısından değerli olduğu bilinse de araştırmacılar, asıl belirleyici ögenin idman olduğunu vurguluyor. Bilhassa tartı çalışmaları ve direnç idmanlarıyla desteklenmeyen yüksek proteinli beslenmenin beklenen faydayı sağlamayabileceği belirtiliyor.

;

EGZERSİZ YOKSA FAZLA PROTEİN TERS ETKİ YAPABİLİR

ABD’de Wisconsin-Madison Üniversitesi’nden yaşlanma biyolojisi uzmanı Profesör Dudley Lamming tarafından yürütülen araştırmalar, antrenman yapılmadan uygulanan yüksek proteinli diyetlerin metabolizma üzerinde olumsuz tesirler oluşturabileceğini gösterdi.

Çalışmalarda, birebir ölçüde kalori alan lakin daha fazla protein tüketen ve fizikî aktivitesi düşük olan bireylerde insülin direnci ile beden yağında artış gözlemlendi.

;

Lamming, fazla protein tüketen şahıslarda kanser, diyabet ve kalp-damar hastalıkları riskinin daha yüksek olabileceğine yönelik araştırmalara dikkat çekerek, “Vücudun fazladan alınan proteinle bir şey yapması gerekiyor. Şayet antrenman yapıyorsanız bu protein sağlıklı kas gelişimine katkı sağlayabilir. Fakat hareketsizseniz olumsuz tesirleri ortaya çıkabilir” değerlendirmesinde bulunuyor.

;

FAZLA PROTEİN HÜCRE HASARINI ARTIRABİLİR

Hollanda’daki Erasmus Üniversitesi Tıp Merkezi’nde yaşlanmanın biyolojisi üzerine çalışmalar yapan bilim insanları da aşırı protein tüketiminin hücrelerde daha fazla gerilim oluşturabileceğini belirtiyor. Araştırmacılara nazaran protein sindirildiğinde sırf amino asitlere ayrılmıyor; tıpkı vakitte hücrelerin DNA’sına ziyan verebilecek birtakım kararsız kimyasallar da ortaya çıkıyor. Protein ölçüsü arttıkça bu maddelerin üretimi de artabiliyor.

;

Laboratuvar fareleri üzerinde yapılan birtakım çalışmalarda ise düşük proteinli beslenen farelerin yüzde 30’a kadar daha uzun yaşayabildiği görüldü. Beşerler üzerindeki araştırmalar şimdi kesin sonuçlara ulaşmamış olsa da uzmanlar, bilhassa hareketsiz hayat süren bireyler için aşırı protein tüketiminin yine kıymetlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

;

DAHA FAZLA PROTEİN KİLO VERMEYİ GARANTİ ETMİYOR

Son yıllarda kilo vermek isteyen birçok şahsa daha fazla protein tüketmesi öneriliyor. Lakin yeni araştırmalar, bu yaklaşımın her vakit yanlışsız olmayabileceğine işaret ediyor.

;

Lamming’in deneylerinde düşük protein alan farelerin daha fazla yemek yemelerine karşın daha zayıf kaldıkları ve kan şekeri denetiminin daha güzel olduğu görüldü. Bunun sebeplerinden biri olarak, düşük proteinli beslenmenin karaciğerde FGF21 isimli hormonun üretimini artırması gösteriliyor. Bu hormonun beynin güç kullanımını artırarak bedenin daha fazla kalori yakmasına yardımcı olabileceği belirtiliyor.

;

PROTEİN KAYNAĞI DA ÖNEMLİ

Uzmanlar sırf protein ölçüsünün değil, proteinin kaynağının da kıymetli olduğuna dikkat çekiyor.

Özellikle dallı zincirli amino asitler (BCAA) olarak bilinen lösin, izolösin ve valin içeren proteinlerin aşırı tüketimi; obezite, tip 2 diyabet ve metabolik hastalıklarla ilişkilendiriliyor. Bu amino asitler bilhassa kırmızı et, tavuk, peynir altı suyu proteinleri ve soya bazlı eserlerde yüksek ölçüde bulunuyor.

;

Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu’ndan beslenme ve epidemiyoloji uzmanı Profesör Frank Hu, BCAA’ların büyüme devrinde yararlı olabileceğini fakat ileri yaşlarda aşırı tüketiminin farklı sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Hu’ya nazaran orta ve ileri yaşlarda fazla ölçüde BCAA tüketimi; iltihaplanma, insülin direnci ve kalp-damar hastalıklarıyla irtibatlı olabilir.

;

UZMANLARDAN DENGELİ PROTEİN ÖNERİSİ

Bilim insanları, herkes için kesin olarak düşük proteinli bir beslenme modeli önermenin şimdi erken olduğunu vurguluyor. Fakat bilhassa fizikî aktivitesi düşük bireyler için daha istikrarlı bir yaklaşım öneriliyor.

Uzmanlara nazaran:

Öğün başına yaklaşık 15 gram protein tüketmek birçok kişi için kâfi olabilir.

Hayvansal protein ile bitkisel protein istikrarı artırılmalı.

Mercimek, nohut, fasulye, kuruyemiş ve tohumlar üzere bitkisel protein kaynaklarına daha fazla yer verilmeli.

Günlük kâfi su tüketimine dikkat edilmeli.

;

Diyetisyen Jo Travers’e nazaran ise orta yaşta kas kaybından tasa eden birçok kişi direkt protein desteklerine yöneliyor lakin kâfi sıvı tüketimi de kas sıhhati açısından kritik kıymet taşıyor. Travers, kâfi su olmadan bedenin yeni kas hücreleri oluşturma sürecinin zorlaşabileceğine dikkat çekiyor.

;

UZMANLARIN ORTAK MESAJI: PROTEİN TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİL

Bilim dünyasının verdiği temel bildiri, protein tüketiminin tek başına sağlıklı yaşlanmanın anahtarı olmadığı yönünde. Nizamlı antrenman, istikrarlı beslenme, kâfi sıvı alımı ve ömür şekli alışkanlıkları birlikte değerlendirildiğinde kas sıhhatini korumak mümkün oluyor. Uzmanlara nazaran bilhassa orta yaş ve sonrasında emel daha fazla protein tüketmek değil; bedenin muhtaçlığı kadar proteini hakikat kaynaklardan almak ve bunu fizikî aktiviteyle desteklemek olmalı.

The Telegraph’ın “Why eating too much protein could shorten your life” başlıklı haberinden derlenmiştir.

YORUMLARYorum Yok

DÜŞÜNCELERİNİZİ PAYLAŞIN

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.