Müzakere masasında kriz! ABD 20 yıl dedi, İran 5 yıl: Trump reddetti

ABD ile İran ortasında Pakistan’ın başşehri İslamabad’da gerçekleştirilen kritik müzakerelerde en büyük uyuşmazlık nükleer program müddeti oldu. Taraflar ortasında uçurum büyürken, görüşmeler mutabakat sağlanamadan sona erdi.

ABD 20 YIL İSTEDİ, İRAN 5 YIL ÖNERDİ

The New York Times’ın iki İranlı ve bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere nazaran, ABD heyeti İran’dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca durdurmasını ve zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını talep etti.

İran ise bu talebe karşılık, nükleer faaliyetlerini sadece 5 yıl müddetle süreksiz olarak askıya almayı teklif etti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın bu öneriyi reddettiği sav edildi.

“TEMEL UYUŞMAZLIK NÜKLEER MESELE”

ABD tarafı, İran’ın nükleer programdan büsbütün vazgeçmemesi, altyapıyı sökmeyi reddetmesi ve uranyum stokunu ülke dışına çıkarmaya yanaşmamasını “temel uyuşmazlık noktası” olarak kıymetlendirdi.

İran’ın ise mevcut stoklardaki uranyumun büsbütün çıkarılması yerine “zenginleştirme oranlarını düşürme” teklifinde bulunduğu aktarıldı.

GÖRÜŞMELER ANLAŞMASIZ SONA ERDİ

ABD heyetine başkanlık eden JD Vance, müzakerelerin sonuçsuz kaldığını açıkladı. Vance, “21 saattir bu bahisle uğraşıyoruz ve İranlılarla bir dizi değerli görüşme yaptık. Bu, yeterli haber. Makus haber ise bir mutabakata varamamış olmamız” dedi.

Vance ayrıyeten, “Bence bu, ABD için olduğundan çok İran için makus bir haber. Hasebiyle bir mutabakata varamadan ABD’ye geri dönüyoruz” sözlerini kullandı.

TRUMP: “İRAN MUAHEDE İSTİYOR”

Öte yandan Trump, İran’ın görüşmelere istekli olduğunu belirterek, “İran hükümeti bir muahede yapmayı çok istiyor” dedi. Lakin Washington’un önceliğinin zenginleştirilmiş uranyumun büsbütün denetim altına alınması olduğu vurgulandı.

MASADAKİ ÖBÜR KRİTİK BAŞLIKLAR

Müzakerelerde sırf nükleer program değil, bölgesel bahisler da ele alındı. Bunlar ortasında:

• Hürmüz Boğazı’nda hür geçişin tekrar sağlanması
• İran’ın Hamas ve Hizbullah üzere kümelere verdiği dayanağın sonlandırılması

başlıkları öne çıktı.

İRAN: ÇOK TALEPLER

İran medyası ise uyuşmazlığın temelinde ABD’nin “aşırı talepleri” olduğunu savundu. Tarafların ikinci çeşit görüşmeleri değerlendirdiği lakin şimdi net bir takvim belirlenmediği bildirildi.

Diplomatik kaynaklara nazaran, tüm farklılıklara karşın ABD ve İran’ın müzakereleri sürdürme konusunda kapıyı büsbütün kapatmadığı söz edildi.