İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, hükümeti kuracak ismi pazar günü açıklayacak. 67 vekilin dayanağını alan Gadi Eisenkot öne çıkıyor.
İsrail’de 27 Ekim’de yapılan genel seçimlerin akabinde hükümeti kurma misyonunu üstlenecek adayın belirlenmesi sürecinde kritik kademeye geçildi.
Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, mecliste çoğunluğun Başbakan Binyamin Netanyahu’nun rakibi eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’a destek vermesine karşın, siyasi kilitlenmeyi kimin çözebileceğinin şimdi netleşmediğini duyurarak hükümeti kuracak ismi pazar günü açıklayacağını bildirdi.
Törensel yetkilere sahip olan lakin seçimlerin akabinde koalisyon kurma bahtı en yüksek adayı belirleme misyonu bulunan Herzog, çarşamba ve perşembe günleri meclise giren siyasi partilerle yoğun görüşme trafiği yürüttü.
120 sandalyeli mecliste yürütülen istişarelerde 67 milletvekili Eisenkot’un, 46 milletvekili ise Netanyahu’nun hükümeti kurması yönünde tavsiye bildirdi.
İstişarelerin tamamlanmasının akabinde televizyonda açıklama yapan Herzog, “İstişarelerin sonuçları net görünse de bloklar arasında ve şahsen blokların kendi içinde karşılıklı vetolar bulunuyor” diyerek kimin hükümet kurma konusunda en güçlü bahta sahip olduğunu söylemenin güç olduğunu kaydetti.
Kararını pazar günü duyuru edeceğini belirten Herzog, cuma ve cumartesiyi kapsayan hafta sonunda bazı parti başkanlarıyla “şahsi görüşmeler” gerçekleştireceğini aktardı.
Cumhurbaşkanı Herzog tarafından görevlendirilecek adaya hükümeti kurması için 28 gün müddet tanınacak, bu müddet gerektiğinde 14 gün uzatılabilecek.
Yeni koalisyon kurulana yahut hiçbir adayın uzlaşı sağlayamaması durumunda gidilecek muhtemel yeni seçime kadar Netanyahu süreksiz hükümette başbakanlık vazifesini sürdürecek.
27 Ekim seçimlerinde Netanyahu’nun partisi Likud, 27 sandalye elde ederek 120 sandalyeli mecliste en fazla milletvekili çıkaran tek parti oldu.
Diğer taraftan Netanyahu’nun dini-milliyetçi bloku toplamda sadece 53 sandalyede kaldı.
Eisenkot öncülüğündeki merkez sol ve sağ görüşlü dört Yahudi partisinden oluşan Netanyahu aksisi blok ise seçim öncesi anketlerin başa baş bir yarış öngörmesine karşın 48 milletvekilinde kaldı.
İsrail’deki Arap azınlığı temsil eden iki parti seçimlerde 19 sandalye kazanarak gibisi görülmemiş bir temsil gücüne ulaştı.
Perşembe günü yürütülen görüşmelerde ultra Ortodoks Yahudi seçmenleri temsil eden iki ana partiden biri ve Netanyahu’nun esaslı koalisyon ortaklarından Birleşik Tevrat Yahudiliği partisi, Herzog ile yaptığı temaslarda hiçbir adayı önermedi.
Eisenkot da tıpkı Netanyahu üzere bugüne dek Arap partileriyle ortak bir hükümet kurma ihtimalini reddetse de meclisteki iki Arap partisi tavsiyesini Eisenkot’tan yana kullandı ve eski genelkurmay liderinin milletvekillerinin çoğunluğunun takviyesini almasını sağladı.
İktidarı kaybetme riskiyle karşı karşıya bulunan Netanyahu, seçim yetkililerinin oy sayımında muhtemel usulsüzlüklere ait başlattığı incelemeye dayanarak sonuçlara gölge düşürmeye çalıştı ve Arap partilerini “oy hırsızlığıyla” suçladı.
Muhalifler Netanyahu ve ortaklarını seçim sonuçlarını baltalamaya çalışmakla suçlarken, Başbakan bu suçlamaları reddetti.
İsrail Merkezi Seçim Komisyonu, çarşamba günü yaptığı açıklamada seçim güvenliğinin ve dürüstlüğünün tehlikeye girmediğini duyurdu.
Komisyon Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, İsrail’in seçilmiş yetkililerine kamu itimadını sarsmak yerine bu inancı müdafaa davetinde bulundu.
Çarşamba günü cumhurbaşkanlığı konutunda Herzog’a bilgi veren Sohlberg, “Bu gerçek bir tehlikedir. Demokrasinin temellerinden biri iktidarın barışçıl bir halde devredilmesidir” dedi.
Sohlberg, Arap azınlık dahil olmak üzere seçimlere iştirak oranının yüksek gerçekleşmesini memnuniyet verici olarak niteledi.
Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in de aralarında yer aldığı Netanyahu’nun aşırı sağcı müttefikleri ise Arap parti başkanlarının derhal gözaltına alınmasını ve sorgulanmasını talep etti.