İngilz gazetesi Financial Times, Rus savunma endüstrisine ilişkin üretim evraklarında İran'ın 90 adet füze sistemi sipariş ettiğini gösteren kayıtlar bulduğunu öne sürdü. Dokümanlarda İran'ın "K-10" kod ismiyle tanımlandığı belirtildi. Haberde ayrıyeten Rusya'...
Financial Times’ın (FT) ortaya çıkardığı Rus savunma endüstrisi evraklarına nazaran İran, Rusya’dan 90 adet APU-L füze fırlatma sistemi sipariş etti. Evraklarda İran’ın “K-10” kod ismiyle tanımlandığı belirtilirken, Moskova’nın Tahran’a füze teknolojisi ve askeri ekipman takviyesini sürdürdüğü öne sürüldü. Rusya’nın İran’a süpersonik seyir füzesi geliştirme konusunda da gizlice yardım ettiği savı gündeme geldi.
RUSYA’NIN ÜRETİM BELGELERİNDE İRAN İÇİN “K-10” KODU
Financial Times’ın ele geçirdiği, Rus savunma endüstrisinin 2024 ve 2025 yıllarını kapsayan üretim programında İran’a yönelik 90 adet APU-L füze fırlatma sistemi siparişi tespit edildi. Rusya’nın devlet silah ihracatçısının İran’ı tanımlamak için kullandığı “K-10” kodunun üretim takviminde yer aldığı belirtildi.
Habere nazaran Rusya’nın önde gelen füze ve fırlatma sistemleri tasarım şirketlerinden Vympel, Rus savunma endüstrisi kuruluşu KB Maşinostroyeniya’ya (KBM) bir mektup gönderdi. Vympel, “APU-L” ve “APU-305” tipi fırlatma sistemlerine ilişkin bileşenlerin teslimatlarının hızlandırılmasını istedi. Şirket, tedarik sürecindeki gecikmelerin dokuz mukaveleyi riske atabileceği ikazında bulundu.
Mayıs 2024 tarihli mektupta, fırlatma sistemi bileşenlerinin teslimatındaki gecikmelerin çeşitli mukaveleleri tehlikeye atabileceği belirtildi. Mektuba eklenen üretim takviminde yedi Rus ve iki yabancı müşteri yer aldı. Çin’in 192 adet APU-305 tipi sistem sipariş ettiği, “K-10” kod isimli müşterinin ise 90 adet APU-L fırlatma sistemi talep ettiği öne sürüldü.
Üretim dokümanları, İran’a yönelik siparişin teslim edilip edilmediğini ortaya koymadı.
FÜZE SİSTEMLERİ UKRAYNA’DA KULLANILAN SİLAHLAR İÇİN TASARLANDI
APU-L fırlatma sistemlerinin, Rusya’nın LMUR yahut Izdeliye 305 ismiyle bilinen hafif çok gayeli güdümlü füzesini taşımak üzere tasarlandığı belirtildi. Hareketli maksatları vurabilen hassas güdümlü füze, 2022 yılında Rus ordusunun envanterine girdi ve o tarihten bu yana Ukrayna’da yaygın halde kullanıldı.
Operatör, füzenin uçuşu sırasında yönlendirme yapabiliyor ve gayeye ait gerekli ayarlamaları gerçekleştirebiliyor. ABD Ordusu’nun Dünya Çapındaki Ekipman Kılavuzu’na nazaran APU-L fırlatma sistemleri, Rusya’nın Mi-28 taarruz helikopterleri için geliştirildi. Her sistem iki füze taşıyabiliyor.
İran’ın da Rus imali Mi-28 helikopterlerini satın aldığı biliniyor. İranlı yetkililer, Kasım 2023’te teslimat düzenlemelerinin tamamlandığını duyurdu. Financial Times’ın aktardığına nazaran, Ocak 2026’da internette yayımlanan manzaralarda Tahran’daki bir havacılık tesisinde Mi-28 tipi bir helikopter yer aldı.
Gazetenin incelediği üretim evraklarını, Ukrayna merkezli özel istihbarat kuruluşu Dallas Analytics sağladı.
RUSYA’NIN İRAN’A SÜPERSONİK FÜZE DESTEĞİ İDDİASI
Financial Times, eylül ayında yayımladığı bir öbür araştırmada Rusya’nın, C430L kod isimli program kapsamında İran’a süpersonik seyir füzesi teknolojisi geliştirmesi için gizlice yardım ettiğini öne sürmüştü.
Gazetenin incelediği sızdırılmış Rus yazışmaları, seyahat kayıtları ve askeri patentlere nazaran program 2023 yılında başladı. Çalışmaların, ABD, İsrail ve İran arasında bu yıl yaşanan savaş sırasında da devam ettiği tez edildi.
Projenin temel maksadı, füzenin uçuşunu ses suratının birkaç katına çıkarabilecek bir ramjet itiş sistemi geliştirmekti. Bu türlü bir sistemin, ABD ve müttefiklerinin hava savunma ögelerinin müdahale müddetini azaltabileceği değerlendirildi.
Eski CIA askeri analisti ve İran uzmanı Jim Lamson, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “İranlılar için bu, ABD Donanması gemilerini tehdit edebilecek niteliksel olarak yeni bir stratejik silah sistemi manasına gelir” dedi.
Gazetenin araştırmasına nazaran İran, itici sistemi geliştirdi ve uçuş testlerini gerçekleştirdi. Fakat Rusya’nın dayanağıyla geliştirilen süpersonik seyir füzesinin operasyonel olarak kullanılmaya başlandığını gösteren bir ispat bulunamadı.
Rus mühendislerin İran’a birçok defa seyahat ettiği ve uçuş testlerinden elde edilen bilgileri incelediği bildirildi. Mühendislerin, yakıt sistemleri, yanma kararlılığı, hava girişi ve motor tasarımı bahislerinde İranlı yetkililere tavsiyelerde bulunduğu öne sürüldü.
Conflict Armament Research’ün kıdemli analisti Fabian Hinz, eylül ayında Financial Times’a yaptığı değerlendirmede, “Bu, İranlıların on yıllardır elde etmek istediği, stratejik açıdan son derece hassas bir askeri teknolojinin Rusya’dan transferidir” tabirlerini kullanmıştı.
RUSYA, İRAN’A VERBA HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ DE SAĞLAYACAK
Fırlatma sistemi anlaşması ve füze geliştirme programı, Rusya’nın İran’a askeri ekipman tedarikinin yanı sıra teknik bilgi transferinde da bulunduğu argümanlarını gündeme taşıdı.
Financial Times, Moskova’nın Tahran’a Verba tipi omuzdan fırlatılan hava savunma sistemleri tedarik etmeyi kabul ettiğini de bildirdi.
Askeri işbirliği iki ülke arasında karşılıklı olarak gelişti. İran, daha evvel Rusya’ya Ukrayna’daki akınlarda kullanılan Şahed tipi insansız hava araçlarını sağladı. Tahran ayrıyeten Moskova’nın bu araçların Rusya’da üretimine yönelik kapasite oluşturmasına yardımcı oldu.
Batılı istihbarat yetkilileri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’nın İran’a “çok az şey yaptığını, hatta hiçbir şey yapmadığını” öne sürmesine karşın Moskova ile Tahran arasındaki askeri paydaşlığın bu yıl Orta Doğu’daki çatışmalar sırasında daha da güçlendiğini söyledi.
Carnegie Uluslararası Barış Vakfı araştırmacısı Nicole Grajewski, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Bu durum, Rusya’nın kendi savaş vakti taleplerine karşın İran’a tedarik sağlamaya devam etme isteğinin ve geçmişe kıyasla Batı’nın itirazlarına çok daha az değer vermesinin bir göstergesidir” dedi.
Çorapların içine gizlemişler. Bavullarda 3 bin tarantula ele geçirildi
Batman serisinin ünlü motosikleti 1,1 milyon dolara satışa çıkıyor
İngiliz basınından çarpıcı iddia! 90 füzelik sipariş ortaya çıktı… Kod ismi: K-10
Avrupa’da uçakları indiren gizemli telefonlar. Bomba ihbarlarının arkasında kim var?
ABD Savunma Bakanı Hegseth’ten eleştirilere yanıt: İşe yaramayacak
Fransa’daki kriz yayılırsa… ‘AB’den ayrılan ülkeler olabilir’: Avrupa’nın yapısı değişebilir!
Yeni Teksas Valisi Hinojosa: Halkı bilgi merkezi projelerine karşı koruyacağız
