Global sıhhat kesiminde dev skandal! Bayanlara sayısız gereksiz süreç yapılmış… 4 bin 500 kanser hastasının evrakı yine açılıyor

İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) bünyesinde patlak veren skandal, sıhhat dünyasını ve ülkeyi derinden sarsmaya devam ediyor. Hastalara gereksiz yere göğüs alma operasyonu (mastektomi) uygulandığını kabul eden bir sağlık vakfı, skandalın boyutlarının kestirim edilenden çok daha büyük olabileceğini açıklayarak incelemesini genişletme kararı aldı. Hatalı tedaviler, aşırı cerrahi müdahaleler ve ihmaller sebebiyle yüzlerce bayanın hayatı kararırken, vakfın başlatacağı yeni inceleme süreci binlerce bayanın daha birebir bahtı paylaşmış olabileceğini ortaya koyuyor.

GENİŞLETİLEN İNCELEME 10 YILLIK DÖNEMİ KAPSAYACAK

County Durham and Darlington NHS Foundation Trust (CDDFT), bünyesindeki fonksiyonsuz göğüs sıhhati ünitesine yönelik soruşturmayı genişlettiğini duyurdu. Cerrahlar tarafından adeta katledildiklerini ve sakat bırakıldıklarını belirten mağdur bayanlar, yaşadıkları dayanılmaz acıları lisana getirirken, şu ana kadar en az 20 bayana büsbütün gereksiz yere mastektomi yapıldığı katılaştı.

Sağlık yetkilileri, skandalın izlerini sürerken incelemeleri 2015 yılına kadar geriye dönük olarak uzatmayı planlıyor. Yaklaşık beş yıl sürmesi beklenen bu devasa sürecin kapsadığı olay sayısının 5.000’i aşabileceği belirtiliyor.

Sağlık vakfının geçen yılın nisan ayında başlattığı geriye dönük inceleme, birinci etapta Ocak 2023 ile Şubat 2025 tarihleri arasında tedavi gören hastaları kapsıyordu. Bu süreçte incelenen 538 hadiseden 321’inde, bir mevt de dahil olmak üzere, çeşitli derecelerde ziyan meydana geldiği tespit edildi. Alınan son kararla birlikte inceleme ağının 4.500 hadiseyi daha kapsayacak halde genişletileceği açıklandı. İncelemeler en yakın tarihten başlayıp her keresinde bir yıl geriye giderek 2015’e kadar uzanacak.

SAĞLIK YÖNETİMİNDEN RESMÎ ÖZÜR GELDİ

Karar, vakıf idare şurasının Durham’da düzenlediği fevkalâde toplantıda alındı. Yönetim Kurulu Başkanı Alison Marshall, meme sıhhati hizmetlerindeki başarısızlıklar sebebiyle ziyan gören tüm bayanlardan ve ailelerinden içtenlikle özür diledi. Vakti geri alamayacaklarını belirten Marshall, yanılgıları konusunda büsbütün açık, dürüst ve şeffaf olacaklarının kelamını verdi.

Başhemşire Gill Hunt ise ünitedeki problemlerin birinci olarak 2015 yılında, bir hizmet yapılandırması ve cerrahi asistan takımlarının kaldırılmasının akabinde baş gösterdiğini aktardı.

İlerleyen yıllarda hastalardan çok sayıda şikâyet geldiğini tabir eden Hunt; en bariz sıkıntıların “en düzgün tıbbi uygulamalara uyulmaması”, “aşırı cerrahi müdahale” ve “gecikmiş teşhisler” olduğunu vurguladı. Şu ana kadar açılan özel yardım hattına 640’tan fazla hasta başvurarak belgelerinin incelenmesini talep etti.

Vakıf, süreci hızlandırmak için ek uzmanlar istihdam etmeyi planlıyor. Fakat birtakım hastalar, geçmişteki travmalarının tekrar tetiklenmemesi ismine belgelerinin incelenmesini istemediklerini belirtti. Öte yandan Ulusal Suç Teşkilatı (NCA) ve Durham Polisi, muhtemel cezai suçlamaları belirlemek üzere ortak bir soruşturma yürütüyor.

6 MİLYON STERLİNLİK ÇIKAR ÇATIŞMASI ŞÜPHESİ

Soruşturmanın odağında yer alan isim ise 2013 ile 2024 yılları arasında vakfın meme hizmetleri klinik yöneticiliğini yürüten Konsültan Cerrah Amir Bhatti. Misyondan uzaklaştırılan fakat tam maaşla vakıf bünyesinde kalmaya devam eden Bhatti hakkında önemli çıkar çatışması tezleri bulunuyor.

Vakfın, Bhatti’nin sahibi olduğu özel şirketler tarafından işletilen teşhis ve cerrahi kliniklerine altı yıl içinde yaklaşık 6 milyon sterlin ödediği ortaya çıktı. Yapılan bağımsız incelemeler, hadise başına ödeme yapılan bu özel kliniklerin finansal teşvikler sebebiyle klinik standartları riske altmış olabileceğini gösterdi. Özel kapasitede çalışan cerrahların, olağan NHS vardiyalarına kıyasla oturum başına besbelli formda daha fazla ameliyat ve muayene gerçekleştirdiği saptandı.

Ayrıca Kraliyet Cerrahlar Koleji tarafından hazırlanan bir rapor, göğüs kanseri olaylarının konsey toplantılarında düzgün bir halde tartışılmadığını, bu durumun cerrahların kendi başlarına buyruk hareket etmelerine taban hazırladığını ortaya koydu.

Vakıfta tekrarlanan prosedür oranlarının yüksek olduğu, mastektomi sonrası çabucak göğüs rekonstrüksiyonu (yeniden yapım) yapılma oranının düşük kaldığı ve ameliyatların aceleye getirilmiş olabileceği belirlendi. Bhatti ise kendisine yöneltilen suçlamaları reddederek, gereksiz mastektomi yapmadığını savundu ve “Kimse bu türlü bir şey yapmaz” diyerek hakkındaki tezleri geri çevirdi.

“BANA MEMEMİ VE ZAMANIMI GERİ VEREMEZLER”

Skandalın ardındaki insani dram ise mağdurların anlatımlarıyla gözler önüne seriliyor. 51 yaşındaki Denise Howarth, 2023 yılında göğüs kanseri teşhisi konulduktan sonra evvel kitle alma operasyonu, akabinde mastektomi, kemoterapi ve radyoterapi gördü. Eylül 2025’te aldığı bir telefon ve akabinde gelen mektupla, kendisine tüm göğsün alınması yerine ikinci bir kitle alma seçeneğinin sunulabileceğini fakat bu seçeneğin kendisiyle hiç tartışılmadığını öğrendi. Yaşadığı şoku gözyaşlarıyla anlatan Howarth, özür dilemenin yapılanları geri getirmeyeceğini ve göğsünü geri vermeyeceğini söz etti.

Bir öteki mağdur Pam Brown ise 2022 yılında ameliyat edildi. Mastektomi ameliyatı tıbben gerekli görülmüş olsa da bedeninde kalan fizikî yara izleri uzmanları bile dehşete düşürdü. Fotoğrafları inceleyen eski bir göğüs kanseri cerrahı, yara izlerinin kabul edilemez olduğunu ve daha evvel böylesini görmediğini belirtti. Her iki hastanın da bakım süreçlerinin başında cerrah Amir Bhatti bulunuyordu.

Vakıf Yöneticisi Steve Russell, yaşanan acıları geri alamayacaklarını lakin mağdur bayanlara her türlü takviyesi vereceklerini ve yanlışlı mastektomi geçirenlere rekonstrüksiyon ameliyatı imkânı sunulacağını bildirdi. Bugün sunulan hizmetlerin ulusal standartların üzerinde olduğunu belirten yetkililer, geçmişte yaşananların tekrarlanmayacağını savunuyor.