Fransa’da liseli hareketleri büyüyor. Son on yılların en ağır faturası

Fransa genelinde liselilerin, öğretmenlerin ve velilerin iştirakiyle düzenlenen kitlesel şovlarda kolluk güçleri ile protestocular arasında çatışmalar devam ediyor.

Başbakan Sebastien Lecornu, parlamentoda yaptığı konuşmada yaşananları “son on yılların en şiddetli öğrenci eylemleri” olarak niteledi.

İçişleri Bakanlığı gösterilere ülke çapında 250 binden fazla kişinin katıldığını açıklarken, organizatörler bu sayının 450 bine ulaştığını bildirdi.

Paris, Strazburg, Rennes ve Toulouse başta olmak üzere çok sayıda kentte polis, yürüyüşlerin etrafında toplanan kümelere göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale etti.

İçişleri Bakanlığı, salı günkü olaylarda 48 güvenlik görevlisinin yaralandığını ve 488 kişinin gözaltına alındığını duyurdu.

Reuters ajansının aktardığına nazaran Başbakan Lecornu, çatışmalarda şu ana kadar en az 215 gencin ve 85 okul çalışanının yaralandığını belirterek, bunun “okul sisteminin son on yıllarda ödediği en ağır bedel” olduğunu kaydetti.

Başbakanlık ise yaralanan polis memuru sayısının 700’ü aştığını aktardı.

Pazartesi günkü protestolar sırasında bir genç elini kaybetmişti.

BFM televizyonu, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Başbakan Lecornu ve ilgili bakanları salı günü acil bir toplantıya çağırdığını bildirdi.

Bir hafta evvel Paris’in fakir banliyölerinde patlak veren ve süratle ülke geneline yayılan protestolar, Fransa’daki 3 bin 700 lisedeki çalışma ve eğitim şartlarını maksat alıyor.

Öğrenciler binalardaki su sızıntılarından fare istilasına kadar temel bakım problemlerinden, işçi açığından ve yetersiz fonlardan şikayet ediyor.

Talepler arasında devamsızlık yapan öğretmenlerin yerine süratle ikame sağlanması, mahallî saatle sabah 08.00 ile akşam 18.00 arasındaki okul saatlerinin tekrar düzenlenmesi ve öğlen tatillerinin uzatılması da yer alıyor.

Lise Öğrencileri Sendikası, ülkedeki liselerin yarısından fazlasının abluka altına alındığını yahut gün uzunluğu kapalı kaldığını açıkladı.

Bazı lokal eğitim idareleri dersleri çevrim içi ortama taşımaya çalıştı. İnsan hakları örgütleri, öğrenciler ve veli dernekleri, yetkilileri reşit olmayan gençlere karşı orantısız güç kullanmakla suçluyor.

Hükümet ise hareketin dışarıdan gelen unsurlarca istismar edildiğini savunuyor. Adalet Bakanlığı, pazartesi günü itibarıyla haklarında isimli süreç başlatılan 1800’ü aşkın bireyden 1483’ünün reşit olmadığını bildirdi.

Paris Emniyeti, başkentteki çatışmaların çoğunluğu kapüşonlu yahut maskeli yaklaşık 300 kişilik grubun güvenlik güçleriyle karşı karşıya gelmesi sonucu çıktığını, genel olarak yürüyüşün büyük bir olay yaşanmadan tamamlandığını, kimi iş yerlerinin vitrinlerinin ziyan gördüğünü aktardı.

Marsilya ve Nantes’ta aksiyoncular “Devlet ulusal eğitimi öldürdü” yazılı dövizler taşırken, Toulouse’da veliler kortejin önünde zincir oluşturdu.

Macron’un ittifakının 2024 parlamento seçimlerinde çoğunluğu kaybetmesinden bu yana bütçe geçirmekte zorlanan hükümet, zayıf büyüme ortamında kamu borcunu dizginleme baskısıyla karşı karşıya.

PISA 2025 kıymetlendirme bilgilerine nazaran, Fransa’nın eğitime ayırdığı kaynaklar enflasyonun gerisinde kalırken, Fransız öğrencilerin genel performansı OECD ortalamasının altında seyrediyor.

Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizlerinin geçen hafta kısa müddetliğine yüzde 5’in üzerine çıkarak son 24 yılın tepesini görmesi ve artan borçlanma maliyetleri, euro para ünitesi üzerindeki baskıyı artırdı.

Maliye Bakanı Roland Lescure, Avrupa Merkez Bankası’nın müdahalesine gerek olmadığını savundu.

İlkbahardaki cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde kamuoyu yoklamalarında önde giden aşırı sağcı Ulusal Birlik partisinin lideri Marine Le Pen ise seçilmesi halinde kamu harcamalarını önemli ölçüde kısacağını açıkladı.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social platformundaki paylaşımında protestoların Fransa’daki denetimsiz göçün delili olduğunu öne sürerek, “Mesele okullar değil, İslam’ın bir vakitler şahane olan bu ülkeyi ele geçirme isteğidir” tabirlerini kullandı.

Fakat öğrencilerin talepleri din ya da göç başlıklarını içermezken, Le Pen’in partisi de aksiyonları göç siyasetiyle ilişkilendirmedi. Başbakanlık ofisi Trump’ın açıklamasına ait soruları karşılıksız bıraktı.

Başbakan Lecornu, bakanlardan liselilerin taleplerine yönelik birinci tekliflerini bu ayın sonuna kadar iletmelerini istedi.