Yapay zeka çipleri üreten fabrikada kanser alarmı. Emekçiler sebep hastalanıyor?

Güney Kore’de yarı iletken dalında iş güvenliği için uğraş eden hak savunucuları, teknoloji devi SK hynix’in eski üç çalışanına konulan kanser teşhisinin meslek hastalığı olarak tanınması talebiyle hükümete davette bulundu.

Yapay zeka kesimindeki büyümede bellek çipleriyle kritik rol oynayan SK hynix, bir başka Güney Koreli üretici Samsung Electronics ile birlikte global tedarik zincirinde kıymetli bir hisseye sahip.

Ancak çip üretimi ve montaj çizgilerinde çalışan işçinin maruz kaldığı kimyasallar uzun müddettir tartışma yaratıyor.

ABD İş Sağlığı ve Güvenliği İdaresi’nin bilgilerine nazaran bu tesislerde misyon yapan çalışanlar; çözücüler, asitler, zehirli metaller ve kimyasal gazlarla temas edebiliyor.

Sektördeki çalışma şartları ile makul kanser çeşitleri arasında direkt bağ kurmanın zahmeti ve bu alandaki araştırmaların kesin sonuç vermemesi ise tartışmaları canlı tutuyor.

Çip dalındaki emekçi haklarını savunan SHARPS grubu aktivisti Lee Sang-soo, düzenlediği basın toplantısında şirketin kendi yasaklı listesinde yer alan birtakım maddelerin üretimde yer aldığını öne sürdü.

İddiasını şirketin Çevre Bakanlığına sunduğu bilgilere dayandıran Lee, nikel ve türevleri dahil olmak üzere yasaklı maddelerin fabrikalarda kullanıldığını tespit ettiklerini lisana getirdi.

Konuya ait AFP’ye yazılı açıklama ileten SK hynix, suçlamaları geçiştirdi.

Şirket, hastalıkların ortaya çıkış dinamiklerini daha objektif usullerle belirlemek maksadıyla çeşitli adımlar attıklarını ve resmi makamlarla tam işbirliği yürüttüklerini bildirdi.

Açıklamada ayrıyeten kapsamlı bir takviye ve tazminat planının hazırlanması dahil olmak üzere çalışan sıhhatine dönük proaktif tedbirler alındığı kaydedildi.

Güney Kore’deki misal bir süreç daha evvel Samsung bünyesinde yaşanmıştı.

Şirket, on yılı aşkın bir uyuşmazlığın akabinde kimi fabrikalarında kansere yakalanan ve çoğunluğunu genç bayanların oluşturduğu çalışanlarından 2018 yılında kamuoyu önünde özür dilemiş, olay başına o periyodun kuruyla yaklaşık 130 bin dolara denk gelen 150 milyon won tazminat ödemişti.

SK hynix’in İcheon kentindeki tesisinde 1996 yılında çalışmaya başlayan, 2018’de kanser teşhisi konulmasının akabinde geçen nisan ayında ömrünü yitiren Yoon Young-mi’nin eşi Kim Yong-il de basın toplantısında konuştu.

Eşinin göğüs kanseri sebebiyle hayatını kaybettiğini belirten Kim, Kore İşçi Tazminat ve Refah Hizmetine başvurarak hastalığın mesleksel sebeplerle kayıtlara geçmesini istedi.

Kim, kurum binası önünde yaptığı açıklamada “Yaptığı işin niteliği gereği kaçınılmaz olarak çeşitli tehlikeli maddelere maruz kaldığına inanıyorum” dedi.

Şirketin ve yetkili kurumların yarı iletken kesimindeki meslek hastalıkları konusunda emekçilerin sıhhat hakkını müdafaası gerektiğini vurguladı.

Kore İşçi Tazminat ve Refah Hizmeti Temsilcisi Ko Seong-yong ise AFP’ye yaptığı açıklamada müracaatları en kısa müddette sürece alacaklarını duyurdu.

Ko, “Epidemiyolojik bir inceleme yürütülmesi gerekiyor. Kesin bir takvim vermek güç olsa da sonuncu bir karara varılması yaklaşık bir yılı bulabilir” diye konuştu.