Her gece yapıyor olabilirsiniz! Kalp sıhhatinizi etkiliyor, çok riskli…

Araştırmacılar, uyku sırasında düşük düzeylerde dahi olsa ışığa maruz kalmanın kalbin yapısı ve çalışma biçimiyle bağlı olabileceğini ortaya koydu. Bulgular, bilhassa gece boyunca büsbütün karanlık olmayan odalarda uyuyan şahısların kalp-damar sıhhati açısından dikkatli olması gerektiğini düşündürüyor.

Araştırmada, gece uyurken 3 lüks yahut daha fazla ışığa maruz kalan şahıslar ile neredeyse büsbütün karanlıkta uyuyan bireyler karşılaştırıldı. Daha fazla ışık alan kümede, kalbin kanı bedene pompalayan ana kısmı olan sol ventrikülün duvarlarının daha kalın olduğu görüldü.

Bu durum, tıp literatüründe sol ventrikül hipertrofisi olarak isimlendiriliyor. Kalbin uzun müddetli baskı yahut gerilime verdiği bir karşılık olarak ortaya çıkabilen bu değişiklik, kalbin kanı doldurma ve pompalama kapasitesini olumsuz etkileyebiliyor. İleri evrelerde kalp yetmezliği, ritim bozuklukları ve öteki kardiyovasküler problemlerle ilişkilendirilebiliyor.

Araştırmacılar ayrıyeten, daha fazla gece ışığına maruz kalan şahıslarda kalbin kasılma ve pompalama işlevinin daha az tesirli olduğuna dair bulgular elde etti. Fakat uzmanlar, çalışmanın gece ışığının direkt kalp hastalığına sebep olduğunu kanıtlamadığının altını çiziyor. Bulgular, ışığa maruz kalma ile kalpteki yapısal ve fonksiyonel değişiklikler arasında bir bağ bulunduğunu gösteriyor.

3 LÜKS NE KADAR IŞIK DEMEK?

Araştırmada dikkat çeken noktalardan biri, kelam konusu ışık düzeyinin sanıldığından epeyce düşük olması. 3 lüks, yaklaşık olarak ay ışığı seviyesine yahut kapalı bir yatak odasının kapısının altından içeri sızabilecek ışığa denk geliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, bir sokak lambası yaklaşık 15 lüks düzeyinde ışık sağlayabilirken, bir ofis ortamı yaklaşık 500 lüks olabilir. Bulutlu bir gündüz ortamında ise ışık düzeyi 1000 ila 5000 lükse kadar çıkabiliyor.

Dolayısıyla araştırmanın işaret ettiği risk sırf yatak odasında güçlü bir lamba açık bırakılmasıyla sonlu değil. Pencereden içeri giren sokak lambası ışığı, elektronik aygıtların küçük LED göstergeleri yahut uyku sırasında açık kalan ekranlar da gece boyunca maruz kalınan toplam ışığı artırabiliyor.

Tulane Üniversitesi’nden araştırmanın müelliflerinden Lu Qi, kalpte gözlemlenen değişikliklerin çoklukla kronik gerilim yahut kalpte meydana gelen hasara karşı gelişen bir ahenk sistemiyle görüldüğünü belirtti. Fakat bu ahengin uzun vadede kalbi zayıflatabileceğine ve kalp yetmezliği riskine katkıda bulunabileceğine dikkat çekti.

Almanya’daki Mainz Üniversitesi Tıp Merkezi’nden Thomas Münzel ise bilhassa kalp yetmezliği yahut atriyal fibrilasyon üzere rahatsızlıkları bulunan hastaların uyku ortamlarının da kıymetlendirilmesi gerektiğini söyledi. Münzel’e nazaran tabiplerin hastalarına yatak odalarının ne kadar karanlık olduğunu, gece vardiyasında çalışıp çalışmadıklarını ve akşam saatlerinden sonra ne kadar ekran kullandıklarını sorması değer taşıyor.

GECE IŞIĞINDAN KORUNMAK MÜMKÜN

Uzmanlara nazaran gece ışığının muhtemel tesirlerinden korunmak için büyük ve kıymetli değişikliklere gerek yok. Yatak odasında karartma perdeleri kullanmak, elektronik aygıtların üzerindeki küçük LED ışıklarını kapatmak yahut ışığı engelleyen küçük çıkartmalar kullanmak alınabilecek kolay tedbirler arasında yer alıyor.

Başucu lambası kullanılması gerekiyorsa daha sıcak renkli ve düşük yoğunluklu ışıkların tercih edilmesi de öneriliyor. Odayı büsbütün karanlık hale getirmek mümkün değilse uyku maskesi alternatif bir tahlil olabilir. Araştırmacılar, gece ışığının kalp üzerinde hangi düzenek üzerinden tesirli olduğunu kesin olarak ortaya koymuş değil. Mümkün açıklamalardan biri, ışığın bedenin doğal sirkadiyen ritmini, yani uyku ve uyanıklık döngüsünü bozması.

İnsan bedeni, gün ışığı ve karanlık arasındaki doğal döngüye nazaran çalışıyor. Gece saatlerinde ışığa maruz kalmak bu biyolojik ritmin şaşmasına sebep olabilir. Göz kapakları ışığın tamamını engellemese de, gece boyunca düşük düzeydeki ışığın beden üzerinde biyolojik tesirler oluşturabileceği düşünülüyor. Uzmanlar, bu sebeple sağlıklı bir uyku rutininin sadece kaç saat uyunduğuyla değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Uyunan ortamın ne kadar karanlık olduğu da uyku ve genel sıhhat açısından kıymet taşıyabilir.

Münzel, hususun sadece kişisel uyku alışkanlıklarıyla hudutlu olmadığını, kentlerdeki ışık kirliliğinin de halk sıhhati açısından ele alınması gerektiğini belirtiyor. Muhafazalı aydınlatma sistemleri, daha sıcak renkli ampuller ve gerektiğinde kısılan ya da hareket sensörüyle çalışan sokak lambaları, kentlerde gece ışığını azaltmak için kullanılabilecek sistemler arasında gösteriliyor.

Araştırmanın sonuçları, gece karanlığının sadece daha güzel uyumak için değil, kalp sıhhatini korumak açısından da dikkate alınması gereken bir çevresel faktör olabileceğini ortaya koyuyor. Yatak odasında küçük bir ışık kaynağını kapatmak ise uygulanabilecek en kolay tedbirlerden biri olarak öne çıkıyor.

Daily Mail’in “Mystery of abandoned ‘rainbow baby’ who first featured in the Daily Mail 65 years ago is finally solved” başlıklı haberinden derlenmiştir.