Antalya'nın Akseki ilçesinde, Toros Dağları'nın yüksek bölümlerinde kekik hasadı başladı.
Her yıl olduğu üzere bu yıl da bayan ve erkeklerden oluşan kümeler, sabahın erken saatlerinde dağlara çıkarak doğal ortamda yetişen kekikleri topluyor.
Akseki’nin 800 ile 2 bin metre rakım arasındaki dağlık bölgelerinde yetişen kekikler, vatandaşların geçim kaynaklarından biri haline geliyor.
Kimi vatandaşlar topladığı kekikleri kendi kışlık muhtaçlığını karşılamak için kullanırken, kimi vatandaşlar ise hazırladıkları kekik demetlerini satarak aile bütçesine katkı sağlıyor. Bir demet kekik yaklaşık 50 liradan alıcı buluyor. Kekik toplarken bitkinin köklerine ziyan vermemeye itina gösteren vatandaşlar, kekikleri bıçak yahut makas yardımıyla kesiyor. Toplanan kekikler daha sonra kurutularak kış aylarında kullanılmak üzere saklanıyor yahut satışa sunuluyor.
Akseki’nin Göktepe Yaylası’na her yıl olduğu üzere bu yıl da kekik toplamaya gelen Ayşe Çelik, kekik toplamanın kendileri için yıllardır devam eden bir gelenek olduğunu söyledi. Çelik, “Her yıl kekik vakti geldiğinde Göktepe Yaylası’na çıkarak kekiklerimizi topluyoruz. Hem kendi muhtaçlığımızı karşılıyoruz hem de fazla topladığımız kekikleri satarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Burada doğal ortamda yetişen kekiklerin kokusu ve aroması çok farklı. Kekik toplamak bizim için hem gelenek hem de kıymetli bir gelir kaynağı” dedi.
Akdeniz Üniversitesi’nden emekli olan, yaklaşık 30 yıldır kekik ve kekik yağı üzerine bilimsel çalışmalar yürüten Prof. Dr. Oktay Yeğen, Akseki ve etrafında yetişen karabaş kekiğinin kıymetli özelliklere sahip olduğunu söyledi. Akseki’de bilhassa Thymus spicata olarak bilinen karabaş kekiğinin yetiştiğini belirten Yeğen, bu cinsin kekik yağı açısından kıymetli bitkiler arasında bulunduğunu söz etti.
Yeğen, “Yaklaşık 30 yıldır kekik yağı üzerinde çalışmalar yapıyorum. Kekik, Toros bölgesinde, bilhassa Toros Dağları’nda yöresel olarak yetişiyor. Yaptığımız çalışmalarda kekik yağı elde edilen 20’den fazla bitki çeşidi üzerinde araştırmalar gerçekleştirdik. Bunlar içerisinde Thymus spicata en kıymetli tiplerden birisidir. Akseki ve civarında, Toros bölgesinde yetişmektedir” dedi.
Akseki kekiğinin bilhassa içerdiği karvakrol oranıyla dikkat çektiğini belirten Yeğen, “Akseki’de yetişen kekiklerden elde edilen yağlarda karvakrol oranı yüzde 70’in üzerinde olabiliyor. Bu sebeple biyosidal özelliğinin yüksek olduğunu kıymetlendiriyoruz. Kekik yağının içerisinde 20’den fazla bileşen bulunuyor. Tıpkı kokuyu veren çok sayıda kekik çeşidi olmasına karşın bunların içerikleri tıpkı değil. Hasebiyle kaliteleri de birbirinden farklı” diye konuştu.
Akseki ve etrafının kaliteli kekik üretimi açısından değerli bir bölge olduğunu söz eden Yeğen, “Araştırmalarımıza nazaran Toros Dağları’nda, bilhassa kekik cenneti olarak nitelendirdiğimiz Akseki ve etrafında yetişen kekikler kalite açısından öne çıkıyor. Bilhassa 600 ile 900 metre rakım arasındaki bölgelerde yetişen kekiklerin kalitesinin yüksek olduğunu görüyoruz. Bu bitkiler doğal ortamlarında yetişiyor” dedi. Kekik yağının içerdiği bileşenler sebebiyle bilimsel araştırmalara bahis olduğunu belirten Yeğen, bilhassa karvakrol oranının eserin özellikleri açısından değerli olduğunu söyledi.
Türkiye’nin kekik üretimi ve ihracatında dünyada kıymetli bir pozisyonda bulunduğunu belirten Yeğen, dünyada yaklaşık 100 bitkinin “kekik” ismiyle anıldığını, Türkiye’de ise bunların yaklaşık 33 çeşidinden kekik yağı elde edildiğini söyledi. Yeğen, Türkiye’nin dünya baharat üretiminde kıymetli ülkeler arasında bulunduğunu belirterek, Türk kekiğinin başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkeye ihraç edildiğini kaydetti.
Toros Dağları’nın doğal ortamında yetişen kekik, Akseki’de hem yöre halkının klâsik geçim kaynaklarından biri olmayı hem de Türkiye’nin değerli ziraî ve aromatik bitkilerinden biri olmayı sürdürüyor.