Global çapta patlama yaşayan yapay zeka araçlarına güç sağlamak için yeni data merkezleri açıldıkça, mahallî halktan da şikayetler yükselmeye başlıyor. Bunlardan biri Endonezya'nın Batam Adası...
Batam Adası sakinleri, musluklarının kuruduğunu ve artık yemek pişirmenin, banyo yapmanın çok güç bir hale geldiğini söyleyerek, bölgede inşa edilen yapay zeka data merkezlerini bundan sorumlu tutuyor.
Yapay zeka için kullanılan data merkezleri, elektrik ve su tüketimi, mahallî şebekeleri zorlaması, elektrik faturalarını artırması ve gürültü dahil çeşitli çevresel tesirlere yol açması sebebiyle dünya genelinde protestolara maruz kalabiliyor.
Batam Adası’ndaki durumla ilgili olarak AFP’ye açıklama yapan yerel su dağıtım şirketi yetkilisi, güçlü bir El Nino döngüsünün kurak havayı daha da tetiklemesi ve yağışların azalması sebebiyle bölgede “uzun bir kuraklık dönemi” yaşandığını söylüyor.
Yapay zeka araçlarının kesintisiz çalışabilmesini sağlamak emeliyle kullanılan ve sunucuları suyla soğutulan data merkezlerinin inşası için adeta biçilmiş kaftan olarak görülen Singapur’a komşu Endonezya ve Malezya bölgelerinde, bu tesislere yönelik öfke ve huzursuzluk ise giderek artıyor.
Sanayi ve teknolojinin gelişi Batam’da mahallî halkı birinci başlarda sevindirmiş olsa da şimdi karşı karşıya kaldıkları önemli su kesintileri sebebiyle neredeyse banyo yapamaz hale geldikleri için bu tesisleri protesto ediyorlar.
Bölgede yaşayan 54 yaşındaki bir esnaf, “Su olmadan pilav yiyemeyiz. Su olmadan zerzevat pişiremeyiz.” derken, su kesintilerinin data merkezlerinin inşasıyla ilgili olduğunu savunuyor.
Yerel halk, bu tesisleri barındıracak olan ve özel ekonomik bölge duyuru edilen Nongsa Dijital Park önünde protestolar düzenlerken, bölgedeki su dağıtım şirketi yetkilisi ise kuraklığın, yakınlardaki Nongsa Barajı’nın su düzeyini önemli halde düşürdüğünü ve şebeke sistemlerinde bir elektrik arızası sebebiyle aksaklıklar yaşandığını aktardı.
Bir gösterici, yakındaki Mata Ikan kıyı köyünde insanların tuvalet gereksiniminden sonra temizlenmek için deniz suyu kullanmak zorunda kaldığını söylerken, bir başkası ise suları kesik olduğu için meskeninde plastik şişeden su dökerek bulaşık yıkadığını belirtiyor.
Hükümet tankerlerle su dağıtımı yapıyor lakin bu suyun da “kötü kokulu” ve “sarımsı” olduğunu belirtiyor.
Nongsa Dijital Parkı’nda hala aktif olan ya da proje halindeki merkezlerinin arkasındaki şirketler arasında Singapur merkezli BW Digital, DayOne ve Princeton Digital Group yer alıyor.
Bu şirketlerden bir oburu olan Hong Kong merkezli Gaw Capital Partners ise su kesintileri sebebiyle lisana getirilen mağduriyet ve hoşnutsuzluğun farkında olduklarını belirtirken, sürdürülebilir operasyonlar sağlamak ismine data merkezlerinde gelişmiş mühendislik, verimli mimari dizaynlar ve yenilenebilir güç kaynaklarının bir birleşiminin uygulanması gerektiğini söylüyor.
Şirket, kaynakları tekrar kullanarak daha az taze suya gereksinim duyan “kapalı devre” su sistemlerinin kullanımını da bu tedbirler arasında sayıyor.