Zehirlenme olayları artıyor! Görünüşüne ve rengine bakarak ayırt edemezsiniz

Mantar zehirlenmeleri sonbahar ve ilkbaharda artıyor

Mantar zehirlenmeleri Türkiye’de çoklukla muhakkak devirlerde artıyor. Bu devirler çoğunlukla havaların nemli ve yağışlı olduğu sonbahar ve ilkbahar aylarıdır. Zira mantarlar nemli ortamları sever ve uygun şartlarda süratle büyür.

Halkımız da tabiatta yetişen mantarların lezzetli olduğunu düşündüğü yahut bu mantarları tanıdığını sandığı için onları toplayıp tüketiyor. Bunun sonucunda maalesef her yıl ülkemizde zehirlenme olayları görülüyor.

Görünüşüne ve rengine bakarak ayırt edemezsiniz

Zehirli ve yenilebilir mantarlar birbirine çok benzeyebiliyor. Mantarların zehirli olup olmadığı görünüşlerine, renklerine, kokularına yahut dokularına bakılarak anlaşılamaz.

Bildiğinizi zannetseniz bile mantarlar birbirine o kadar çok benzeyebilir ki yenilebilir ve zehirli olanları ayırt etmek epey zorlaşır.

Vatandaşlar televizyonda yahut bir fotoğrafta gördüğü mantarın yenilebilir olduğunu düşünüp ‘Bu mantara benziyor, bunu toplayıp yiyeyim’ dediğinde çok önemli problemlerle karşılaşabilir.

Mantar tüketiminde risk alınmaması gerekiyor. Mantar yemezseniz ölmezsiniz. Lakin zehirli bir mantar yerseniz maalesef hayatınızı kaybedebilirsiniz.

Bazı mantarlarda belirtiler saatler sonra ortaya çıkıyor

Mantar zehirlenmesinin belirtileri tüketilen mantarın çeşidine nazaran değişiyor. Kimi mantarlar tüketildikten yaklaşık 30-45 dakika sonra bulantı, kusma ve ishal üzere şikâyetlere sebep olabiliyor. Bu belirtilerin erken ortaya çıkması kişinin hastaneye başvurmasını sağlayabiliyor. Kimi zehirli mantarlar ise birinci saatlerde belirti vermiyor.

Ölümcül olabilen mantar zehirlenmelerinde belirtiler geç ortaya çıkabiliyor. Kişi tabiattan topladığı mantarı tüketiyor fakat birinci gün, bazen 16 saat boyunca hiçbir belirti görülmüyor. İkinci gün yahut tüketimden 18-19 saat sonra bulantı, kusma ve ishal üzere şiddetli mide-bağırsak belirtileri ortaya çıkabiliyor. Bedende önemli halsizlik gelişiyor ve hücreler ziyan görüyor. En tehlikeli sonuçlardan biri de karaciğer yetmezliği.

Köygöçüren mantarı karaciğer yetmezliğine yol açabilir

Türkiye’de de bulunan Amanita phalloides tipi ‘köygöçüren mantarı’ olarak biliniyor. Bu mantar ölümcül zehirlenmelere sebep olabiliyor. Belirtiler tüketimden sonra gecikmeli olarak ortaya çıkabiliyor ve tedavi sürecini zorlaşabiliyor. Birtakım olaylarda karaciğer nakli gerekebiliyor.

Bazı mantar tiplerinde ise belirtiler çok daha geç ortaya çıkabiliyor. Bir başka mantar grubu daha var ki bunların belirtileri 14 gün sonra ortaya çıkabiliyor.

Doğadan mantar toplayıp yediniz ve aradan 14 gün geçmesine karşın hiçbir belirti görülmedi. Fakat 14’üncü günün sonunda bulantı, kusma üzere belirtilerle karşılaştığınızda, iki hafta evvel tükettiğiniz mantarın da buna sebep olabileceğini unutmamalısınız.

Zehir pişirmekle ortadan kalkmaz

Zehirli mantarların pişirilmesi yahut konserve yapılması zehirlenme riskini ortadan kaldırmıyor. Vatandaşlar, ‘Pişirdim, zehri geçti’ diyebiliyor. Fakat zehirli mantarların zehri pişirmeyle ortadan kalkmaz. Konserve yapmak yahut mantarı daha sonra tüketmek üzere saklamak da bu riski ortadan kaldırmaz.

Mantar zehirliyse toksik tesiri devam edebilir ve tüketildiğinde bedende önemli ziyanlara yol açabilir.

Doğadan toplanan mantarların görünüşlerinin aldatıcı olabiliyor, mantar tüketmek isteyenlerin marketlerde satılan kültür mantarlarını tercih etmesi gerekiyor.

Aynı bölgede farklı mantar tipleri yetişebilir

Daha evvel mantar topladığı bir bölgeyi tanıyan bireylerin de dikkatli olması gerekiyor. Birebir yerde farklı yıllarda farklı mantar tipleri yetişebiliyor ve bunlar birbirine karıştırılabiliyor. Kültür mantarlarıyla birtakım zehirli mantarların görünüşleri birbirine benzeyebiliyor.

Bir yıl muhakkak bir bölgede yetişen mantarı tanıdığınızı ve zehirsiz olduğunu düşünebilirsiniz. Lakin sonraki yıllarda tıpkı bölgede öbür bir mantar çeşidi de yetişebilir. Bu mantar, bildiğiniz mantara çok benzeyebilir ve ikisini karıştırarak tüketebilirsiniz. Bu sebeple tabiattan mantar toplayıp yemek, alınabilecek en büyük risklerden biridir. Bu riski almayın.

Çocuklar zehirlenmelerden daha fazla etkilenebiliyor

Mantar zehirlenmesi birebir aileden birden fazla kişiyi etkileyebiliyor. Çocuklar zehirlenmeden daha ağır etkilenebiliyor. Çocukların beden tartılarının daha düşük olması sebebiyle mantarlardaki zehirli maddelere karşı daha hassas olabiliyor. Anne ve baba kalıcı bir hasarla da olsa hayatta kalabilirken çocuklar daha ağır etkilenebiliyor.