Ana Sayfa›Dünya›Yaptırımların gölgesindeki Rusya, buzları eriyen Arktik’ten rekor ölçüde petrol taşıdı

Yaptırımların gölgesindeki Rusya, buzları eriyen Arktik’ten rekor ölçüde petrol taşıdı

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom, Kuzey Deniz Yolu üzerinden toplam yük nakliyatının bu yıl 40 milyon tonu aşmasını bekliyor.

Haber Merkezi
Dünya
Yaptırımların gölgesindeki Rusya, buzları eriyen Arktik’ten rekor ölçüde petrol taşıdı
Reklam Alanı

Rusya’nın Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya’ya petrol sevkiyatı, Batılı ülkelerin yaptırımları ve klâsik deniz yollarındaki güvenlik problemlerinin alternatif güzergahlara ilgiyi artırmasıyla bu yıl rekor düzeye ulaşırken global ısınmanın tesiriyle buz örtüsünün azaldığı Arktik bölgesinin güç ticaretindeki ehemmiyeti artıyor.

Uluslararası güç piyasaları araştırma kuruluşu S&P Global’in Commodities at Sea gemi takip bilgilerine nazaran, Rusya’nın Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya’ya ham petrol ve petrol eserleri sevkiyatı, 2026’daki seyrüsefer döneminde 13,2 milyon varile ulaştı. Sevkiyat ölçüsü 2024’te 10,8 milyon, 2025’te ise 12,2 milyon varil düzeyinde gerçekleşmişti.

S&P Global’in 2 Kasım’da yayımladığı bilgilere nazaran, sevkiyatlar geçen yılın rekorunu yaklaşık yüzde 8 aşarken Rus petrol şirketi Rosneft’in Arktik bölgesindeki Vostok Oil projesinden gerçekleştirilen birinci sevkiyatlar da artışa katkı sağladı.

Rusya’nın kuzey kıyıları boyunca uzanan Kuzey Deniz Yolu, Baltık Denizi’ndeki limanlardan hareket eden tankerler için Avrupa kıyıları ve Süveyş Kanalı üzerinden Asya’ya ulaşan klâsik güzergaha alternatif oluşturuyor.

YAPTIRIMLAR RUS PETROLÜNÜN YÖNÜNÜ ASYA’YA ÇEVİRDİ

Rusya’nın petrol ihracatındaki değişimde, Avrupa Birliği’nin (AB) Aralık 2022’de Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol, Şubat 2023’te ise petrol eserleri ithalatını yasaklaması değerli rol oynadı.

Batılı ülkelerin Rus petrolüne yönelik tavan fiyat uygulaması ile deniz taşımacılığı, sigorta ve finansman hizmetlerine getirdiği kısıtlamalar, Rus güç şirketlerinin ihracat pazarlarını ve lojistik güzergahlarını yine düzenlemesini hızlandırdı.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak’ın ocakta “Enerji Politikası” mecmuasında yayımlanan makalesine nazaran, ülkenin petrol ihracatında Asya ülkelerinin hissesi 2021’de yüzde 40 düzeyindeyken 2025’te yüzde 80’e yükseldi.

Rusya’nın geçen yıl toplam 238 milyon ton petrol ihraç ettiğini bildiren Novak, Avrupa’ya yönelik sevkiyatın geçmişteki 175 milyon ton düzeyinden yaklaşık 25 milyon tona gerilediğini belirtti.

AB Konseyinin temmuzda kabul ettiği 21’inci yaptırım paketi kapsamında, Rusya’nın petrol ticaretinde kullanılan 41 gemi daha yaptırım listesine eklenirken, kısıtlama uygulanan gemi sayısı 670’i aştı.

Yaptırımların yanı sıra Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik sıkıntıları ile yükselen navlun fiyatları da kuzey rotasına ilgiyi artırdı.

S&P Global’in araştırmasına nazaran, Rusya’nın batısındaki petrol terminallerinden Doğu Asya’ya Süveyş Kanalı üzerinden yapılan sevkiyatlar ekseriyetle en az altı hafta sürüyor. Arktik güzergahında ise uygun buz şartlarında taşıma müddeti yüzde 40’a kadar azalıyor.

Kuzey rotasında aranın kısalması, yakıt tüketimi ve gemi kiralama masrafları açısından avantaj sağlarken buzkıran hizmetlerinin maliyeti, sonlu sayıdaki uygun tanker ve güçlü iklim şartları bu tasarrufu azaltıyor.

KUZEY DENİZ YOLU’NDA 40 MİLYON TONLUK TAŞIMACILIK BEKLENTİSİ

Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Lihaçev, 16 Ekim’de yaptığı açıklamada, Kuzey Deniz Yolu üzerinden gerçekleştirilen toplam yük nakliyatının bu yıl 40 milyon tonu aşmasını beklediklerini bildirdi.

Ekim ortası prestijiyle taşınan yük ölçüsünün 35 milyon tonu geçtiğini belirten Lihaçev, bunun geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 20 artış manasına geldiğini kaydetti.

Rusya Uzak Doğu ve Arktik Kalkınma Bakanı Aleksey Çekunkov da 11 Kasım’daki açıklamasında, güzergah üzerindeki transit nakliyatın kasım başı prestijiyle 6 milyon tona ulaşarak geçen yılın birebir periyoduna nazaran iki katına çıktığını belirtti.

Rosatom datalarına nazaran, Kuzey Deniz Yolu üzerinden 2025’te toplam 37,2 milyon ton yük taşındı. Güzergah, petrol ve petrol eserlerinin yanı sıra sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), maden cevheri ve konteyner nakliyeciliğinde da kullanılıyor.

VOSTOK OIL PROJESİYLE PETROL İHRACATININ ARTIRILMASI HEDEFLENİYOR

Rusya’nın Arktik bölgesindeki büyük güç yatırımlarından Vostok Oil projesi kapsamında birinci petrol sevkiyatı, Devlet Başkanı Vladimir Putin’in katıldığı merasimle eylülde yapıldı.

Rosneft’in açıklamasına nazaran, Krasnoyarsk bölgesindeki petrol alanlarını Arktik kıyısındaki Buhta Sever Limanı’na bağlayan 790 kilometrelik petrol boru sınırı devreye alınırken birinci petrol buz sınıfı Valentin Pikul tankerine yüklendi.

Rosneft Üst Yöneticisi İgor Seçin, yıllık 100 milyon ton taşıma kapasitesine sahip olacak biçimde tasarlanan boru sınırının bölgedeki petrolü milletlerarası pazarlara ulaştıracağını belirtti.

Rosatom’un Arktik Direktörü Vladimir Panov ise 27 Ekim’deki açıklamasında, proje kapsamında Kuzey Deniz Yolu üzerinden altı sevkiyat gerçekleştirildiğini bildirdi.

ARKTİK’TE BUZ ÖRTÜSÜ AZALIYOR

Küresel ısınmanın tesiriyle Arktik bölgesindeki deniz buzlarının uzun vadede azalması, bilhassa yaz ve sonbahar aylarında gemi nakliyatına elverişli şartların oluşmasına katkı sağlıyor.

Rusya Federal Hidrometeoroloji ve Çevre İzleme Servisinin (Rosgidromet) 21 Eylül’de yayımladığı datalara nazaran, Arktik’teki deniz buzlarının kapladığı alan 16 Eylül prestijiyle 4,73 milyon kilometrekareye gerileyerek geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 5 azaldı.

Bununla birlikte, bölgede petrol nakliyatının genişlemesi çevresel riskleri de gündeme getiriyor.

S&P Global Maritime Intelligence Risk Suite bilgilerine nazaran, 2025-2026 periyodunda Kuzey Deniz Yolu üzerinden milletlerarası müşterilere Rus ham petrolü taşıyan 28 geminin tamamı, seferleri sırasında en az bir Batılı ülkenin yaptırım listesinde bulunuyordu. Gemilerin 7’sinin buz sınıfı kaydının bulunmaması, muhtemel kazalar ve petrol sızıntılarına ait kaygıları artırıyor.

RUSYA 2027’DE YIL BOYUNCA DÜZENLİ TAŞIMACILIK HEDEFLİYOR

Rosatom’un Arktik Direktörü Panov, 27 Ekim’de İnterfaks haber ajansına verdiği röportajda, Kuzey Deniz Yolu üzerinden Asya yönündeki tertipli sevkiyatların 2027 başında yıl boyunca gerçekleştirilebilmesini hedeflediklerini bildirdi.

Yeni nükleer buzkıran Çukotka’nın gelecek yılın başında hizmete alınmasının planlandığını belirten Panov, böylelikle Rusya’nın nükleer buzkıran filosundaki gemi sayısının 9’a yükseleceğini kaydetti.

Rusya ile Çin arasında Kuzey Deniz Yolu’ndaki yük nakliyatının 2030’a kadar yıllık 20 milyon tona çıkarılmasını öngören bir yol haritası da bulunuyor.

Panov, tertipli nakliyatın geliştirilmesi için gemilerin seyir suratının artırılması ve bölgedeki arama kurtarma, bağlantı ve sıhhat altyapısının güçlendirilmesi gerektiğini tabir etti.

YORUMLARYorum Yok

DÜŞÜNCELERİNİZİ PAYLAŞIN

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar işaretlenmiştir.