Yapay zekâ sınıfa girdi, ülkeler frene bastı

Her ülkenin okullarda yapay zekânın kullanımı konusunda kendi siyaseti olsa da birtakım dertler her yerde tıpkı. Pek çok ülke temel okuma yazma ve matematik maharetlerinin ziyan görmesi, öğrencilerin hazır yanıtlara bağımlı hale gelmesi, ferdî dataların korunması ve akademik dürüstlük üzere ortak dertler taşıyor. İşte dünyanın farklı köşelerinden yapay zekâ kullanımına ait birtakım uygulamalar:

Türkiye’de öğrencilerin yapay zekâ araçlarını kullanımına ait yaş yahut sınıf seviyesine nazaran genel bir yasak bulunmuyor. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), geçtimiz yıl ‘Eğitimde Yapay Zekâ Politika Belgesi ve Eylem Planı’nı yürürlüğe koydu. Plan kapsamında öğrencilere yapay zekâ okuryazarlığı kazandırılması, öğretmenlerin bu alandaki yeterliliklerinin geliştirilmesi, öğretim programlarının güncellenmesi ve yapay zekâ takviyeli eğitim uygulamalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yer alıyor. Yapay Zekâ Uygulamaları Etik Beyan Sistemi (YAZEK) de bu yıl şubat ayında kullanıma açıldı.

NORVEÇ’TE 7 YIL YASAK

Norveç Eğitim Müdürlüğünün açıkladığı yeni tavsiyelere nazaran 1’inci sınıftan 7’nci sınıfa kadar öğrencilerin genel kural olarak üretken yapay zekâya erişmemesi gerekiyor. 8-10’uncu sınıflarda ise yapay zekâ fakat kademeli, dikkatli ve öğretmen rehberliğinde kullanılabilecek. Lisede öğrencilerin yapay zekâyı eğitimde ve gelecekteki çalışma hayatlarında şuurlu, eleştirel ve uygun biçimde kullanmayı öğrenmeleri hedefleniyor. Norveç hükümetine nazaran bilhassa küçük çocukların yapay zekâyı erken kullanması, öğrenmenin kimi kritik kademelerini atlamalarına yol açabiliyor.

Fransa’da yaşa nazaran kademeli bir sistem benimseniyor. Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın yapay zekâ kullanım siyasetine nazaran ilkokul öğrencileri yapay zekânın temel prensipleri konusunda bilinçlendiriliyor lakin yapay zekâ araçlarını direkt kullanmaları öngörülmüyor. Öğrencilerin derslerde yapay zekâyı hudutlu ve öğretmen gözetiminde kullanmasına, ortaokulun ilerleyen yıllarından itibaren müsaade veriliyor. Lisede ise öğretmenin belirlediği açık bir eğitim çerçevesi içinde öğrenciler daha bağımsız kullanım yapabiliyor.

İNGİLTERE STANDART GETİRDİ

İngiltere’nin yaklaşımı yeni teknolojileri inançlı kullanım üzerine kurulu. Eğitim Bakanlığı, okullardan ödev ve bağımsız çalışma siyasetlerini üretken yapay zekânın varlığını dikkate alarak yine değerlendirmelerini ve hangi durumlarda kullanımın uygun olduğunun açık biçimde belirlenmesini istiyor. Eğitim için geliştirilen yapay zekâ sistemlerine güvenlik standartları da getiriliyor. Bu yıl yayımlanan standartlarda çocukların güvenliği, ferdî dataların korunması ve eğitim emelli eserlerin güvenilirliği öne çıkıyor.

Avustralya, yapay zekâyı okullardan çıkarmak yerine ülke çapında ortak prensiplerle yönetmeyi tercih ediyor. ‘Australian Framework for Generative AI in Schools’ çerçevesi öğrenci, öğretmen, okul yöneticisi ve velileri kapsıyor. Hedef, üretken yapay zekânın eğitimde etik, inançlı ve öğrenmeyi destekleyecek halde kullanılmasını sağlamak. Avustralya’da yapay zekâ birebir vakitte öğretmenlerin iş yükünü azaltabilecek bir araç olarak pilot projelerde deneniyor.

ABD’de bütün ülkeyi kapsayan yaşa dayalı bir okul yasağı bulunmuyor. Genel yaklaşım daha çok yapay zekâ okuryazarlığını artırmak ve teknolojiyi eğitim sonuçlarını geliştirecek biçimde kullanmak yönünde. ABD Eğitim Bakanlığı yapay zekâ ve bilgisayar bilimi eğitiminin temel eğitim düzeyinde yaygınlaştırılması, öğretmenlerin bu bahiste eğitilmesi ve yapay zekânın şahsileştirilmiş öğrenmede kullanılmasını destekliyor.

Finlandiya ise geçtiğimiz yıl erken çocukluktan liseye ve mesleksel eğitime kadar uzanan ulusal yapay zekâ tavsiyelerini yayımladı. Finlandiya modeli direkt bir yasak getirmek yerine öğretmen ve öğrencilere hangi hukuksal ve etik hudutlar içinde hareket edeceklerini göstermeye çalışıyor. Öğrenciler arasında fırsat eşitliğinin korunması da yaklaşımın temel ögelerinden biri.

GÜNEY KORE’DE İSTEĞE BAĞLI

Güney Kore, geçtiğimiz yıl ilkokul 3 ve 4’üncü sınıflardan başlayarak matematik, İngilizce ve bilişim üzere derslerde yapay zekâ takviyeli dijital ders kitaplarını kullanıma soktu. Sistem öğrencinin düzeyine nazaran içerik ve soru önererek şahsileştirilmiş eğitim vermeyi amaçlıyordu. Ağustos 2025’te yapılan yasal düzenlemeyle yapay zekâ takviyeli dijital kitapların resmî ‘ders kitabı’ statüsü kaldırıldı ve kullanımları okullar açısından isteğe bağlı hale geldi.

Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri

Türkiye ve dünyadaki en yeni gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.

Ad

Soyadı

E-Posta Adresi

Bülten Seçimleri

Gün Başlıyor

Gün Sonu

ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.

Abone Ol

Keşfetmeye Devam et