Yanlışlarımın hatalısı benim

◊ Sohbetimize başlamadan evvel çalışma odanızda mükafatlarınızı gördüm. Başarılarınız onlarca mükafatla taçlandırılmış. Onlardan yola çıkarak sormak istiyorum; müzik sizin başladığınız vakitten bu yana çok evrildi. Gidişatı nasıl değerlendiriyorsunuz?

– Yayın dinleme organları daima değişti. Şimdi her şey dijitale döndü. Hem sanatsal hem ticari açıdan zorlukları var elbette ancak sanatkarlar olarak ahenk sağlamak zorundayız. Mesela benim profesyonel manada albümümü bitirdiğim periyotta Frankfurt’ta biz her şeyi CD’ye basıyorduk fakat daha Türkiye’de CD dönemi gelmemişti. Hâlâ kasetler revaçtaydı. O periyot plak şirketlerine elimde CD ile geliyordum, “Kardeşim bizde daha icat edilmedi” diyorlardı. Unkapanı hikâyelerim daha farklı alışılmış. 93-95 yılları arasında Unkapanı’nı talan etmişimdir. Edindiğim deneyimlerin birden fazla hayal kırıklığıydı.

◊ Neler oldu mesela o yıllarda?

– Mesela birinci girdiğim dükkânı çok güzel hatırlıyorum. İki adam tavla oynuyordu. “Ben Almanya’dan geldim, bir şey dinleteceğim” dedim. “Görüyorsun şimdi tavla oynuyoruz, yarım saat sonra gel” dediler. Öbür dükkâna gittim, Almanya’dan geldiğimi öğrenince “Senin paranı alırlar, hiçbir şey de olmaz. Kaset maset hayal olur. Sen geri dön” dediler.

◊ Hevesiniz kırılmadı mı?

– Hayal kırıklığıydı fakat ümidimi yitirmedim. Zira müziklerime çok inanıyordum. O beşerler zati güzel ki müziklerimi dinlememiş, anlamazlarmış. 95 yılında Marş Müzik’te “Seni Seviyorum” müziğimi Koral Sarıtaş’a söyledim. Yanında 5-6 müzisyen vardı. Koral Abi “Nasıl buldunuz?” diye sordu, “Türkçesi bozuk” diye eleştirdiler. Koral Abi şöyle etrafına baktı, “Hiçbir şeyden anlamıyorsunuz. Bu adamın kendine has bir şekli var” dedi. Sonra da serüvenim başladı.

◊ Bayağı sabretmiş, baş koyduğunuz yoldan dönmemişsiniz…

– Müzik hakikaten sabır işi. Evvelden daha zordu. Bir plak şirketine gereksiniminiz vardı. Bugün tek müzikle şöhret olabiliyorsunuz.

SOSYAL MEDYA İÇİN DE EHLİYET VERİLMELİ

◊ Müzikte yapay zekâ kullanımına nasıl bakıyorsunuz?

– Yapay zekâ birçok şeyi kolaylaştırıyor. Lakin sanat konusunda görüşlerim farklı. Sanatın insan hissiyle icra edilmesi lazım. Yapay zekâ bunu bizim için yapacaksa hislerimiz körelir, üretkenliği bırakırız, güzel sanat yapıtları ortaya koymayı unuturuz. Sanatı insanlara bırakmamız lazım. Sosyal medya esasen çok karmaşık, çok sistemsiz. Bana kalırsa her sosyal medya kullanıcısının ehliyet alması lazım. Nasıl otomobil kullanmak için ehliyet alıyorsak, sosyal medya için de imtihanlar, okullar olması lazım.

◊ Bu vakte kadar yaptığınız en büyük özeleştiri neydi?

– Fazla kafamın dikine giderim. Şayet bir şeye inanıyorsam öbür insanların görüşünü güç kabullenirim. “Bu doğrudur” dediğim anda bitmiştir, artık beni kimse o yoldan çeviremez. Bu huyumu düzgün bulmuyorum, zira bunun ceremesini de çektim. Yanlış seçimlerim oldu. Bu yüzden artık diğerlerini suçlamıyorum, kendimi suçluyorum.

YUSUF GÜNEY VEFALIYDI AMA MÜZİKTEN UZAKLAŞTI

◊ Kırgınlıklarınız var mı?

– Yok. Yalnızca yıllar evvel Almanya’da bir çocuktan müzik almıştım. Sonra ona single da yaptım. Bütün masrafları biz karşıladık. Lakin o çocuk sonra hiçbir şey yapmadığımızı argüman ederek dava açtı ve mahkeme onu haklı buldu. Büyük bir nankörlükle karşılaştım. Yeniden de ona kızmıyorum. Kendime kızıyorum.

◊ Siz bunu anlatınca aklıma Yusuf Güney geldi. Onu da siz keşfetmiştiniz…

– Yusuf’u demiyorum. Yusuf çok vefalı. Biz onunla 3 yıl çalıştık. Kontratımız öyleydi. Sonra uzatalım dedik, Yusuf öteki şirketlerle çalışmayı tercih etti. Biz de sevgiyle uğurladık ancak sonra daima düşüşünü gördüm maalesef. Üzülerek takip ettim. Akabinde müzikten de uzaklaştı, çok farklı olaylara karıştı. Hayat bu… Bir noktaya varırsınız, birden her şey değişir. Her şeyi net görürsünüz. Neyin hakikat, neyin yanlış olduğunu. Ve tertemiz bir sayfa açarsınız, olur biter. Bir yandan da “Can çıkar, huy çıkmaz” diye bir kelam var. İşte bunu Haluk Levent’te gördük. Haluk’a da çok üzüldüm. Yazgısı bu türlü olmamalıydı. Çok uygun bir müzisyen, çok yeterli bir sesti. Aslında hoş de bir kişiliğe sahipti ancak bu türlü karanlık bir tarafı olduğunu hiç varsayım edemezdik.

DEDE EVİ ‘RAFET EL ROMAN MÜZESİ’NE DÖNÜŞECEK

◊ Edirne’de doğduğunuz konutu sosyal medyada paylaştınız. Akabinde gelen tenkitlere varyansın ettiniz…

– “Rafet kümeste mi doğdu?” üzere yorumlar yaptılar. Orası sahiden benim doğduğum konuttu. Şimdi harabe halde. Meskeni tadilata sokarım, kafe ve müzeye çeviririm diye düşündüm. Rafet El Roman kimdi, vaktinde ne yaptı, ne başardı; o müzede her şeyi görebilsinler. Çalışmalara başladık. Çok tenkit geldi fakat çok hoş dönüşler de aldık. Dede konutundan Rafet El Roman Müzesi yapacağız inşallah.

◊ Seveniniz olduğu kadar eleştireniniz de çok. Sizce sebep?

– Aslında tenkit benim beğendiğim bir şey. Eleştirilmek, göz ardı edilmekten çok daha düzgündür. Eleştiriye açık olmalıyız. Yalnızca tenkidin bir düzeyi olması lazım. Hakarete varıyorsa, orada artık benim de reaksiyonum olabilir. 

FİLM SENARYOLARIM ÇEKMECEMDE BEKLİYOR

◊ İçinizde ukde kalan ne var?

– Sinema. Çekmecemde iki-üç tane çok dayanıklı senaryom var. Bir baba-kız
öyküm var mesela. Bir de çok hoş bir aşk öyküm var. Hâlâ çekmecemde duruyorlar, zira hiçbir vakit müzik vizyonumun önüne geçemedim. Konserler, müzikler devam etti. Şu devir biraz daha sakin, tahminen seneye yapabilirim. Tabii bu sinemaları ben 38 yaşındayken yazdım. Şimdi 58 yaşındayım. Herhalde benim yerime artık düzgün jön bulmamız gerekecek.

◊ Siz rol almak istemez misiniz?

– Bilmiyorum jönü oynayabilir miyim artık… Gerçi hâlâ çok karizmatiğim, yakışıklıyım. Ona söylenecek bir şey yok!

ARTIK BOTOKS YAPTIRMIYORUM

◊ Hazır konusu açılmışken; yaptırdığınız estetik müdahaleler bir devir çok konuşuldu…

– Buna açıklık getirelim; ben hiç estetik yaptırmadım. O denli şeyleri hiç sevmem. Hatta hastanede bir gün bile yatmadım hayatım boyunca.

◊ Botoks mu yaptırdınız yalnızca?

– Botoks yaptırdım. Daha evvel de yaptırdım ancak fark edilmemişti. En son biraz dozunu aşmış. Esasen artık yaptırmıyorum. Yüz formumu değiştiriyor, gerek yok. Fakat tıp dünyasının sunduğu imkânlardan doğal ki faydalanıyorum. Mesela glutatyon, mezoterapi üzere süreçlerden…

◊ Bir öbür konuşulan yönünüz de danslarınız…

– Ben 30 yıldır bu türlü dans ediyorum. Sosyal medya yokken fark edilmiyordu yalnızca. “Seni Sevmiyorum” müziğinin klibinde bile o denli dans ediyordum. Şu anda konserlerime gidiyorum, “dans dans dans” diye bağırıyor beşerler.

ARTIK AŞKA KAFA YORMUYORUM

• Gelelim aşka… Aşka bakışınız nasıl?

– Aşk konusuna eskisi üzere çok kafa yormuyorum. Hoşluğa de odaklı değilim artık. Bu türlü oturup sohbet edebileceğim, yormayan, entrikasız, oyunsuz, kafa dengi biri olmalı.

• Hayatınıza birini alacağınız vakit kızlarınıza danışır mısınız?

– Tabii ki. Kızlarıma sorarım yahut onları tanıştırırım.

O RAP’ÇİLER SANATIN VASAT TARAFI

◊ Yeni kuşağı takip ediyor musunuz?

– Tabii ki takip ediyorum. Fakat müzikleri, davranışları, sahne gösterileri uzun vadeli bir şey vaat etmiyor. Yalnızca Edis gelecek vaat ediyor. Şarkı seçimleri, sahne performansı, canlı okuma yeteneği çok yeterli. Son devirde sesi güzel olmayan, daima playback yapan, sahnede mikrofon elinde dolaşan rap’çiler türedi. O gençler bana kızmasın ancak bu sanatın vasat tarafı. Sanat bu türlü olmamalı. Sahnede canlı canlı söyleyip albümdeki o ruhu vermelisin. Şayet bunu yaşatamıyorsanız albüm yapmayın.

◊ Edis “Yalancı Şahidim” müziğinizi cover’ladı, çok sevildi. O süreç nasıl gelişti?

– Edis çok saygılı. Bana “Abi ben bu şarkıyı çok seviyorum, okuyabilir miyim?” diye yazdı. Ben de “Tabii ki” dedim. “Bedeli ne olur?” sorusuna ise “Hiçbir şey olmaz. Müzikler paylaşmak için vardır” diye karşılık verdim. Çok da hoş okudu.

◊ Sahnede yaptığınız düet de çok konuşuldu…

– O benim için de sürpriz oldu. “Edis burada, ‘Yalancı Şahidim’i birlikte söyler misiniz?” dediler, “Tabii ki, onur duyarım” dedim. Birlikte okuduk. Ardından ben de onun sahnesine gittim. Bu karşılıklı nezakettir. Maalesef bizim sanat dünyası “hep bana, daima bana” diyor.

◊ Sizin hiç egolu davranışlarınız olmadı mı?

– Ego çok berbat bir şey. Aman aman! Egonuzdan arının. Ben yeni yeteneklere de söylüyorum; “Alçak istekli olun. Yıllarca bu işi yapmak istiyorsanız evvel insanlara nasıl davranacağınızı bilmeniz lazım” diyorum. Fakat bir müzikleri tutunca çabucak afra tafralara giriyorlar. Bir yere girdiklerinde bu türlü burunları havada, “İmza vermem, fotoğraf çektirmem” diyorlar. Ya gidin Allah aşkına! Bu türlü olmaz bu işler.

DAVA SÜRECİNDE ÇOK YIPRANDIK ŞİMDİ İYİ ARKADAŞIZ

◊ Hayatınızın en memnun ve en güçlü periyotları hangileriydi?

– En mutlu dönemi 95’ten 97’ye kadar olan süreç. Ardı ardına çıkan hitler, konserler, ilgi, sevgi, şöhret… İnanılmaz keyifli yıllardı benim için. O devir Tuğba’yla (Altıntop) tanıştık. Çok hoş bir aşkla evlendik, çocuklarımız oldu. Yani şöhret, aşk, aile… Birkaç yıl bu türlü hoş bir biçimde gitti. En mutsuz yıllarımız ise doğal ki o velayet davası süreçleriydi. Orada hepimiz yıprandık. Çocukların benimle Almanya’da kalması da Tuğba için çok zordu. Sonra tekrar toparladık. İşte gördüğünüz üzere bir aradayız. Tuğba istediği vakit geliyor.

◊ Tuğba Hanım’la yaşadığınız o sancılı süreci nasıl atlattınız?

– Kolay atlatmadık. Türkiye’de görülen tahminen en güç, en uzun süreçli ayrılıklardan, velayet davalarından biriydi. Beşerler artık bizim olaylarımızı izlemekten bıkmıştı. Tuğba bana yükleniyordu, ben ona yükleniyordum. Bugün bunları konuşurken gülüyoruz, “Biz neler yaşadık ya” filan diyoruz. Şu anda uygun arkadaşız.

◊ İlk adımı siz mi attınız?

– Karşılıklı oldu. Modellik nankör bir meslek. Tuğba’nın işlerinin uygun gitmediği vakitler oldu. Benden biraz takviye istedi. Sonra ben “Turneye çıkacağım. 1-1.5 ay çocukları sana vereceğim” dedim, bu türlü böyle yaklaştık.

◊ O olaylar keşke yaşanmasaydı diyor musunuz?

– Ben hayatımda hiçbir şeyden pişmanlık duymuyorum. Zira onları yaşamasaydım, tahminen de bugünkü ben olamazdım. Her güç süreç bizim kimliğimizi, kişiliğimizi geliştiren bahisler aslında.

BABAMIZ BİR İKON

Sohbetimize Rafet El Roman’ın kızları Su ve Şevval de dahil olup sorularımızı yanıtladı.

◊ Sahnedeki ünlü müzikçi Rafet El Roman ile meskendeki baba Rafet El Roman arasında nasıl farklar var?

– Şevval El Roman: Arada doğal çok büyük bir fark var. Babamı sahnede ünlü biri olarak, evdeyken olağan haliyle görüyorum.

– Su El Roman: Ben sanatçı Rafet El Roman’la meskendeki babamı ayırmıyorum. Bu, birlikte sahneye çıkmamızla da alakalı olabilir.

– Rafet El Roman: Şevval’in sebep o denli dediğini çok yeterli biliyorum. Ben konserlerdeyken hoş anları daima kaçırdım. O yüzden “Sahnedeki adamla meskendeki adam ayrı” diyor… Bu arada Şevval dijital pazarlama ve reklam okudu. Tekrar gösteri dünyasında çok kıymetli bir meslek. Bir gün inşallah plak şirketimizin başına geçecek. Su da Berlin’de konservatuvar okudu.

◊ Düetlerinizin devamı gelecek mi?

– Su El Roman: Çok isterim. Babamın eski müziklerine sahip çıkmak istiyorum.

– Rafet El Roman: “Yollar” diye bir müziğimiz var, onu söyleyeceğiz.

◊ Su, senin İngilizce müziklerin da var. Küresel alanda hayalin var mı?

– Su El Roman: Ben müziğe esasen İngilizce müzikle girdim. Almanya’dayken Türkiye’den bir tek Grup Hepsi ile babamı dinlerdim. Büyüdükçe Türkçe müziği sahiplendim. Kendimi Türk piyasasında görüyorum.

◊ Şevval sen sebep kamera arkasını istedin?

– Şevval El Roman: Eksiğimiz oydu bence. Babam ve ablam sanatçı, ben perde arkasında onları desteklemeyi tercih ettim.

– Rafet El Roman: Şevval çok yeterli bir proje insanı. Hatta şimdi çok hoş bir projesi var, bizi ona ikna etmeye çalışıyor. Tüm aileyi kapsayan bir proje. Anneleri Tuğba, hatta oğlum ve annesi de işin içinde.

◊ Peki Rafet Bey konutta nasıl bir baba?

– Şevval El Roman: Babam çok ikonik bir insan. Yalnızca meslek hayatında değil, özel hayatında da o denli. Bize hem anne hem baba.

– Su El Roman: Ve arkadaş üzere. Küçük yaştan beri onu çok kafa dengi görüyorum.

◊ Evinizde kurallar var mı?

– Rafet El Roman: Vaktinde gelecekler, nerede olduklarını, kiminle gezdiklerini bana bildirecekler. Ayrıyeten kesinlikle birlikte tatillerimiz olur. Aile bizim için bir arada olmaktır. Annelerini de işin içine katıyoruz alışılmış.