Türkiye’yle yapılan muahedeler Katar basınında geniş yer buldu. “Yeni bir dönüm noktası”

Türkiye ile Katar, dış tehditlere karşı ortak duruş sergilemeyi öngören Karşılıklı Savunma Anlaşması’nı imzaladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, İstanbul’daki Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.

Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komitesi’nin 12. Toplantısı kapsamında iki ülke arasında ticaret, eğitim, diplomasi ve savunma alanlarını kapsayan toplam 5 muahede yapıldı.

Anlaşmaların, ABD ile İran arasındaki savaşın tesirlerinin sürdüğü ve Gazze’deki insani krizin derinleştiği bir periyotta imzalanması Katar basınında da geniş yer buldu.

İki önderin imzaladığı Karşılıklı Savunma Anlaşması, müşterek savunmanın güçlendirilmesini ve bölgesel güvenlik ile istikrarın desteklenmesini amaçlıyor.

Toplantının akabinde Dışişleri Bakanlığı’nın yayımladığı Ortak Bildiri’de, muahedenin tarafların egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini müdafaa taahhüdünü yansıttığı belirtildi.

İki ülke bu kapsamda ortak askeri tatbikatlar, savunma sanayii işbirliği ve işçi eğitimi değişimleri yoluyla işbirliğini geliştirme konusunda mutabık kaldı.

Bildiride ayrıyeten Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya’nın imzaladığı Bedir Mutabakatı’nın ortak üretim, teknoloji geliştirme ve tedarik zincirlerinin güçlendirilmesine taban hazırlayacağı kaydedildi.

Taraflar, PKK/PYD/YPG, DEAŞ ve FETÖ ile iltisaklı yapılar dahil tüm terör örgütleriyle gayrette yakın işbirliğini sürdürme taahhüdünü yineledi.

Katar merkezli Al Jazeera televizyonu, muahedeyi bölgesel güvenlik istikrarları açısından değerlendirdiği tahlilinde Orta Doğu ülkelerinin askeri caydırıcılıklarını artırmaya ve dış güçlere bağımlılıklarını azaltmaya çalıştığını aktardı.

Katar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Abdullah Al Uteybi, bölgedeki askeri tansiyonun tekrar tırmanma ihtimalinin ülkeleri savunma kapasitelerini güçlendirmeye yönelttiğini söyledi.

Orta Doğu uzmanı Mahcub Züveyri ise mutabakatın Doha ile Ankara arasındaki yüksek seviyedeki karşılıklı inancı yansıttığını ve ortak savunma sanayii üretiminin bağlantılarda daha ileri bir kademeye geçildiğini gösterdiğini tabir etti.

Ortak Bildiri’de Gazze’deki insani duruma geniş yer ayrılırken, iki ülke Gazze’nin erken toparlanması, yine inşası ve insani yardımların ulaştırılması için uyum içinde çalışma kararı aldı.

Kış mevsiminin birinci ani sel felaketlerinin Gazze’deki hayat şartlarını daha da ağırlaştırdığına dikkat çekilen bildiride, gözaltına alınan tüm insani yardım çalışanlarının ve Birleşmiş Milletler çalışanının derhal ve şartsız özgür bırakılması talep edildi.

İsrail’i ateşkes anlaşması ve milletlerarası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine tam uymaya çağıran taraflar, Doğu Kudüs dahil Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim faaliyetlerini ve zorla yerinden etme uygulamalarını kınadı.

Bildiride, Mescid-i Aksa’nın 144 dönümlük alanının tamamının münhasıran Müslümanlara ilişkin bir ibadet yeri olduğu ve Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi’nin bu alanın yönetiminden sorumlu yetkili makam olduğu vurgulandı.

Suriye konusunda ise devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve Suriye’nin öncülüğündeki siyasi sürecin desteklenmesi gerektiği belirtilirken, İsrail’in Suriye topraklarındaki ihlallerini durdurması ve 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na hürmet göstermesi istendi.

Taraflar, ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığın diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurguladı ve Hürmüz Boğazı’ndan inançlı, manisiz geçişin hızla yine başlatılması daveti yaptı.

Bildiride İsrail’in Lübnan’ın egemenliğini ihlal eden hareketleri kınanırken, Irak’ın devlet otoritesini güçlendirme adımlarından memnuniyet duyulduğu ve Libya’da BM himayesindeki siyasi sürecin desteklendiği aktarıldı.

Yemen’in birliğinin ve toprak bütünlüğünün korunması daveti yapılan bildiride, Husi milislerin Suudi Arabistan’a ve Kızıldeniz ile Babülmendep Boğazı’ndaki ticari deniz nakliyeciliğine yönelik hücumları kınandı.

Türkiye ve Katar ayrıyeten Sudan’daki krizin barışçıl tahliline, Somali dahil Afrika Boynuzu’nda istikrarın sağlanmasına ve Kıbrıs probleminde adil ve kalıcı bir tahlile ulaşılması muhtaçlığına takviye verdi.

Zirvede savunma mutabakatının yanı sıra dört farklı işbirliği belgesi daha imzalandı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Katar Ticaret ve Sanayi Bakanı Şeyh Faisal Bin Thani Bin Faisal Al Thani, Tüketicinin Korunması, Piyasa Gözetimi ve Denetimi Alanlarında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’na imza attı.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile Katar Devlet Bakanı Dr. Mohammed bin Abdulaziz Al-Khulaifi, Eğitim Alanında İşbirliği Anlaşması’nı imzaladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ise Barış, Uzlaşma ve Çatışma Çözümü Konusunda İşbirliği Mutabakat Zaptı ile 12. Toplantı Ortak Bildirisi’ni imzaladı.

Taraflar, 5 milyar ABD doları ticaret hacmine ulaşma maksatlarını yinelerken, 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe giren Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nın (TEPA) bu maksada katkısının araştırılmasında anlaştı.

Bildiride, Türk müteahhitlik şirketlerinin Katar’da toplam 20,8 milyar dolar bedelinde 206 proje üstlenmesinden memnuniyet duyulduğu kaydedildi.

Türkiye-Katar Ortak Ekonomik ve Ticaret Komitesi’nin (JETCO) ikinci toplantısı ile Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu’nun 7. toplantısının Doha’da düzenlenmesi kararlaştırıldı.

Katar’ın El Şark gazetesi, 2014’te kurulan Yüksek Stratejik Komite’nin iki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve güvenlik işbirliğinin kurumsal temelini oluşturduğunu yazdı.

Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komite’nin 13. Toplantısı’nın ise 2027’ye kadar Katar’da düzenlenmesi konusunda mutabık kalındı.