Türkiye’nin birinci Ay misyonu için geri sayım: Fırlatma gayesi 2027

Bakan Kacır, Türkiye’nin ilk Ay misyonu kapsamında geliştirilen “Ay Uzay Aracı Projesi”nde gelinen son durumu, TÜBİTAK SAGE’de gerçekleştirilen “Ay Araştırma Programı Basın Toplantısı”nda paylaştı.

Ay Araştırma Programı’nda kıymetli bir eşiği geride bıraktıklarını anlatan Kacır, “Ay’a erişmek üzere üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini tamamladığımız uzay aracımızı, sistem düzeyi çevresel testlerinin gerçekleştirilmesi için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezimize, USET’e uğurluyoruz. Türkiye’nin birinci derin uzay vazifesine uzanan seyahatimizde attığımız bu adımın, ülkemiz ve milletimiz için iyi olmasını diliyorum.” diye konuştu.

Kacır, teknolojide yaşanan paradigma değişimlerinin, Türkiye’ye stratejik avantajlar sunduğuna işaret ederek, “kritik teknolojilerde tam bağımsız Türkiye” gayelerine emin adımlarla ilerlediklerini söyledi. Bu anlayışın birinci örneğini, savunma endüstrisinde sergilediklerini vurgulayan Kacır, Türkiye için benzeri bir fırsat penceresinin, uzay teknolojilerinde mevcut olduğunun altını çizdi.

Son 20 yılda fırlatma maliyetlerinde yaşanan süratli düşüş, uzay çalışmalarını birkaç ülkenin monopolünden çıkardığını tabir eden Kacır, uzayın artık daha fazla ülkenin kelam sahibi olabildiği, tarımdan sıhhate, haberleşmeden bilgi teknolojilerine farklı alanlarda yeni tahlillerin geliştirildiği ve süratle yaygınlaştığı bir alana dönüştüğünü anlattı.

Bakan Kacır, uzayın bugün bilimsel keşiflerin yanı sıra teknolojik üstünlüğün, ekonomik rekabetin ve stratejik bağımsızlığın da en değerli gayret alanlarından biri haline geldiğini belirterek, “Milli Teknoloji Hamlesini gerçekleştiren, bilim ve teknolojide global ölçekte tez sahibi olan ve gaye ufkunu ebediyen yukarı taşıyan ülkemizi, uzayın sunduğu bilimsel, teknolojik ve ekonomik fırsatlardan en üst seviyede yararlanan ülkeler arasına taşımakta kararlıyız. Bu vizyonu mümkün kılacak tabanı Cumhurbaşkanımız sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, son 23 yılda kararlı adımlarla inşa ettik. İnsan kaynağımıza yatırım yaparak, araştırma ve teknoloji altyapılarımızı geliştirerek, kritik yeteneklerimizi yerlileştirerek, Türkiye’yi kendi uydularını tasarlayan, geliştiren, üreten, test eden ve uzayda muvaffakiyetle işleten sayılı ülkeler arasına taşıdık.” tabirlerini kullandı.

Gerçekleştirdikleri her bir projenin, yeni yetenek ve kazanımların önünü açtığını vurgulayan Kacır, yüksek süratli data iletim kapasitesi ve esnek kapsama özelliklerine sahip, afet iletişimi, kamu hizmetleri ve inançlı haberleşme muhtaçlığına karşılık verecek ek misyon yüklerini bünyesinde barındıracak TÜRKSAT 7A uydusunun çalışmalarına başladıklarını bildirdi. Yeni jenerasyon grup uyduları İMECE-2 ve İMECE-3 ile daha geniş alanları görüntüleyebilen, tıpkı bölgeden daha sık bilgi alabilen bir yer müşahede uydusu mimarisi oluşturmak üzere, adım attıklarını lisana getiren Kacır, inşa edilen teknoloji ekosistemiyle, uzayın sunduğu eşsiz fırsatlardan en üst seviyede yararlanmaya, uzay teknolojilerini ülkenin kalkınmasının itici ögeleri arasına taşımaya kararlı olduklarını vurguladı.

Milli Uzay Programı’nın en savlı, mühendislik açısından en güçlü maksatlarından birinin Ay Araştırma Programı olduğunun altını çizen Kacır, “Bugüne kadar sırf 8 ülke, Ay vazifesi gerçekleştirdi. Biz de kendi mühendislik yeteneklerimizle hayata geçireceğimiz Ay Araştırma Programımızla, Ay vazifesi gerçekleştiren 9’uncu ülke olmayı hedefliyoruz. 2027’nin birinci aylarında fırlatmayı planladığımız Ay Uzay Aracımızın, yaklaşık 2 aylık seyahatin akabinde, Ay yüzeyinden 100 kilometre irtifada bulunan kutupsal ve dairesel misyon yörüngesine ulaşmasını öngörüyoruz. Burada en az 3 ay boyunca operasyon yürüteceğiz. Vazife performansına bağlı olarak bu süreyi 1,5 yıla kadar uzatabileceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Kacır, misyon müddetince Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimini, Ay yüzeyindeki suyun oluşum sistemlerini, Ay’ın manyetik alanlarını ve yüzeyin ısıl özelliklerini inceleyeceklerini, yerli olarak geliştirdikleri bilimsel ekipmanlarla Ay’daki radyasyon ortamına ait ölçümler gerçekleştireceklerini aktardı.

Uzay aracını, bilimsel çalışmaları tamamlandıktan sonra denetimli yavaşlatma hareketleriyle Ay yüzeyine ulaştırmayı hedeflediklerini belirten Kacır, kendi imkanlarıyla geliştirdikleri Hibrit İtki Sistemi’nin, bu misyonun kritik ögelerinden biri olacağını söyledi.

Kacır, sistemi yörünge yükseltme hareketlerinde ve misyonun son kademesinde Ay yüzeyine ulaşmak üzere gerçekleştirilecek Ay yörüngesinden çıkarma ateşlemelerinde kullanacaklarının belirterek, şunları söyledi:

“Bu bilimsel vazifesi icra edecek yaklaşık 3,5 ton yükündeki Ay uzay aracımızı yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla ürettik. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirdiğimiz uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl denetim ve yörünge operasyonları üzere kritik yeteneklerden, Ay uzay aracımızda yararlandık. Uydu teknolojilerinde yıllar içinde inşa ettiğimiz bilgi birikiminin yapıtı uzay aracımızın üretim, montaj ve entegrasyon çalışmalarını tamamladık. İcra edilecek testlerle, aracımızın fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşacağı şiddetli şartlara dayanımını doğrulayacağız. Isıl vakum testleriyle uzay ortamını, yapısal testlerle fırlatma şartlarını, elektromanyetik uyumluluk testleriyle de aracımızdaki sistemlerin birlikte inançlı ve uyumlu halde çalışmasını sınayacağız.”

Kacır, testlerin tamamlanmasının akabinde, aracı TÜBİTAK UZAY’ın ODTÜ yerleşkesinde üretimi devam eden yeni pak oda ve entegrasyon tesisine getireceklerini, buradaki sonuncu denetimlerin akabinde, fırlatma için Kennedy Uzay Üssü’ne göndereceklerini anlatarak, hava, saha ve yörünge şartlarının elvermesi halinde, aracı 2027 yılının birinci aylarında uzaya uğurlamayı hedeflediklerini lisana getirdi. Programda 2022 yılının başından bu yana yüzde 77 tamamlanma düzeyine ulaştıklarını aktaran Kacır, aracın geliştirme ve üretim süreçlerinde TÜBİTAK UZAY ve DeltaV’nin yanı sıra, yerli teknoloji firmaları ve teşebbüslerin de vazife aldığını söz etti.