Türkiye dönüşünde son dakika kararı. Trump yeni Air Force One’ı bırakıp eski uçağa geçti

ABD Başkanı Donald Trump’ın bu hafta Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne giderken kullandığı yeni Air Force One, güvenlik donanımıyla ilgili tartışmaların odağına yerleşti.

The New York Times’ın haberine nazaran Katar’ın ABD’ye armağan ettiği ve başkanlık uçağına dönüştürülen Boeing 747-8, evvelki Air Force One’da bulunan kimi gelişmiş savunma sistemlerinden mahrum.

Habere nazaran bunlar arasında, uçağı ısı güdümlü füzelere karşı koruyan gelişmiş savunma sistemleri de bulunuyor.

Uzmanlar, kelam konusu eksikliklerin bilhassa yurtdışı vazifelerinde güvenlik riski oluşturabileceğini belirtiyor.

Bu kaygıların en somut örneği ise Trump’ın Türkiye dönüşünde yaşandı. Habere nazaran Gizli Servis’in tavsiyesi üzerine Trump, Ankara’dan dönüş seyahatinde yeni uçağı kullanmak yerine eski Air Force One’a geçti.

Türkiye’nin İran hududuna yakın olması ve ABD’nin bu hafta İran’a yönelik yeni hücumlar düzenlemesi sebebiyle güvenlik riskinin arttığı değerlendirildi.

Trump ise uçak değişikliğini farklı gerekçeyle açıkladı. ABD Başkanı, yeni uçağın erken kalkarak ABD askeri üslerine uğrayacağını ve askerlerin “muhteşem” uçağı görmesini istediğini söyledi.

Beyaz Saray, yeni uçağın sahip olduğu savunma sistemleri hakkında detaylı bilgi vermedi.

Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung yaptığı açıklamada, uçağın “en üst seviye güvenlik protokolleriyle donatıldığını” belirterek hem liderin hem de beraberindeki işçinin güvenliğinin sağlandığını savundu.

ABD Hava Kuvvetleri de güvenlik sistemlerinin detaylarını paylaşmayı reddetti.

Bununla birlikte Hava Kuvvetleri, uçağın hizmete alınmasının akabinde yaptığı açıklamada süreksiz olarak kullanılan bu Air Force One’ın olağanda başkanlık uçaklarında bulunan tüm sistemlere sahip olmadığını kabul etmişti.

Açıklamada, “Güvenlik, emniyet yahut misyon irtibatı konusunda risk alınmadı. Lakin Boeing’in önümüzdeki 40 yıl boyunca kullanılacak yeni başkanlık uçaklarına entegre edeceği birtakım sistemlerden feragat edildi.” denildi.

Habere nazaran daha evvel Air Force One programında vazife alan eski Pentagon ve Hava Kuvvetleri yetkilileri, Trump’ın yeni uçağı yurtdışı ziyaretlerinde kullanmasına şaşırdıklarını söyledi.

Eski Hava Kuvvetleri Bakanı Frank Kendall, uçağın çok kısa müddette hizmete alınmasının tüm güvenlik yükseltmelerinin tamamlanmasına müsaade vermediğini belirtti.

Kendall, “Zaman kısıtı sebebiyle Air Force One’da olağanda bulunan tüm güvenlik, bağlantı ve takviye sistemleri entegre edilemedi. İran’daki mevcut durum düşünüldüğünde bu kaygı verici olabilir. Açıkçası bu uçağın ABD dışında kullanılmasına şaşırdım.” dedi.

Uzmanlar, bir Boeing 747’nin tam manasıyla başkanlık uçağına dönüştürülmesinin bir yıldan uzun süreceğini ileri sürüyor.

Habere nazaran eski Air Force One uçaklarında, ısı güdümlü füzelere karşı geliştirilen savunma sistemleri bulunuyordu.

Eski Pentagon yetkilileri, tıpkı sistemlerin imali devam eden yeni kuşak başkanlık uçaklarında da yer almasının planlandığını söyledi.

Uzmanlara nazaran bu sistemler şimdiye kadar hiç kullanılmamış olsa da başkanlık uçağının en kritik güvenlik ögelerinden biri olarak kabul ediliyor.

Fotoğraflarda eski Air Force One’ın kanat ve kuyruk kısımlarında görülebilen savunma ekipmanlarının, Katar’dan alınan yeni uçakta bulunmadığı belirtiliyor.

ABD istihbaratı uzun müddettir İran’ın, 2020 yılında General Kasım Süleymani’nin öldürülmesi buyruğunu veren Trump’ı amaç alabileceği yönünde değerlendirmeler yapıyor.

Bununla birlikte ABD’li yetkililer, mevcut istihbarat değerlendirmelerine nazaran İran’ın şu anda Trump’a yönelik etkin bir suikast planı olduğuna inanmadıklarını belirtiyor.

Yine de The New York Times’ın haberine nazaran Gizli Servis, Trump’ın Ankara ziyareti sırasında İran’a coğrafik yakınlığı sebebiyle kâfi risk gördü ve dönüş seyahatinde eski Air Force One’ın kullanılmasını istedi.

Haberde, Beyaz Saray ile güvenlik üniteleri arasında vakit zaman görüş ayrılıkları yaşansa da, güvenlik uzmanlarının risk değerlendirmelerinin çoklukla son kararı belirlediği tabir edildi.