Husilerin Yemen’deki ilerleyişi ve Suudi Arabistan’a yönelik atakları Riyad’ı kritik bir tercihle karşı karşıya bıraktı. Husilere karşı askeri operasyon İran’la direkt çatışma riski manasına gelirken harekete geçilmemesi halinde ise Husiler stratejik kazanımla...
İran dayanaklı Husilerin Yemen’deki süratli ilerleyişi ve Suudi Arabistan’a yönelik taarruzları, Riyad’ı karşılık verme konusunda sıkıştırıyor. Husilerin Kızıldeniz’in girişindeki stratejik Perim Adası ve Muha Limanı’nı ele geçirerek Babu’l Mendeb Boğazı’nın denetimini tehdit etmesi, Riyad üzerindeki baskıyı artırırken Husilere verilecek muhtemel karşılıkların Suudiler açısından ağır maliyetler taşıdığı bedellendiriliyor. Uzmanlara nazaran Riyad topyekûn bir savaş istemese de Husilerin giderek cesaretlenen tavrı, Körfez ülkesini daha geniş bir çatışmanın içine sürükleyebilir.
İKİ CEPHEDEN BASKI
İran savaşı sebebiyle Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının akabinde Suudi Arabistan, petrol ihracatında Basra Körfezi’ne alternatif oluşturan Doğu-Batı boru sınırına yönelmişti ancak Yemen’deki gelişmeler sonrası Riyad, güç ihracatı açısından iki stratejik cephede baskı altına girdi. Bir tarafta Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, başka tarafta Husilerin ilerlediği Babülmendep bulunuyor. Günlük yaklaşık 5 milyon varil petrolün alternatif güzergâhlara yönlendirilmesine imkân sağlayan sınır, Husilerin dışında onlarla uyum halinde hareket eden Iraklı milislerin akınlarının da sık sık maksadı oluyor. Ülkenin Kızıldeniz limanlarından ham petrol ihracatı temmuzda günlük 4.6 milyon varilken ağustosta yaklaşık 2.5 milyon varile geriledi. Yemen krizinin bu sayısı daha da düşürmesi bekleniyor.
KOLAY LOKMA DEĞİLLER
Operasyon seçeneğinin Suudi Arabistan açısından önemli sonuçları bulunuyor. Riyad, 2015 yılında Husilere karşı geniş çaplı bir askeri operasyon başlatmış lakin yıllarca süren hava taarruzlarına karşın örgütü ortadan kaldıramamıştı. Uzmanlar ayrıyeten Husilerin, vakit içinde küçümsenen bir milis gücünden çok daha farklı bir yapıya kavuştuğunu, balistik füze, İHA ve gelişmiş akın taktikleriyle hem bölgedeki askeri maksatları hem de Kızıldeniz’deki deniz trafiğini tehdit edebilecek kapasiteye ulaştığını vurguluyor.
RİYAD-TAHRAN GERİLEBİLİR
CNN’e konuşan Avrupa Dış İlişkiler Konseyi uzmanı Cinzia Bianco’ya nazaran Riyad’ın seçenekleri epey sonlu. Suudi Arabistan’ın Husilere karşı “ya daima ya hiç” yaklaşımıyla kapsamlı bir askeri operasyon başlatması halinde çatışmanın tekrar uzun müddetli bir savaşa dönüşebileceğini belirten Bianco, bunun sırf Yemen’le sonlu kalmayabileceği ikazında bulundu. Husilere karşı kapsamlı bir Suudi operasyonu, İran’ın da çatışmaya dahil olma ihtimalini artırabilir.
ABD DAHİL OLMAK İSTEMİYOR
Riyad’ın en kıymetli açmazlarından biri olarak ise ABD’nin tavrı gösteriliyor. CNN’e konuşan bir kaynağa nazaran Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump’la iki defa görüştü ve Husilerin Kızıldeniz’e gerçek ilerleyişine karşı Washington’ın hava saldırısı düzenlemesini istedi lakin Trump bu talebi reddetti. Washington’ın yeni bir cepheye direkt müdahil olmaktan kaçındığı, Suudi Arabistan’a istihbarat dayanağı hedefiyle yaklaşık 100 askeri danışman gönderdiği bildirildi. Öte yandan İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Husilerin taarruzlarına karşı Suudi Arabistan’a yardım edip etmemeyi değerlendirdiği öğrenildi. Bahse yakın kaynaklara nazaran Başbakan, Suudi Arabistan’dan çeşitli diplomatik ve askeri dayanak talepleri aldı.
RİYAD’IN STRATEJİK SABRI TÜKENDİ
Riyad’ın önündeki ikinci seçenek Husilerle siyasi muahedeye varmak. Lakin uzmanlara nazaran bu ihtimal giderek zayıflıyor. Suudi Arabistan son aylarda “stratejik sabır” siyaseti izleyerek Husileri ve İran’ı tekraren uyarmasına karşın istediği sonucu alamadı. Doğu-Batı petrol boru sınırına yönelik son hücumun akabinde da Riyad direkt misilleme yapmak yerine Irak hükümetinin soruşturma eforlarını destekledi. Uzman Cinzia Bianco ise Suudi Arabistan’ın artık “siyasi tahlil seçeneklerini tükettiği” görüşünde. Husilerle bir muahedeye varılması halinde ise bunun Riyad açısından ağır ödünler manasına gelebileceği belirtiliyor.