Trump’ın masasındaki 3 yol: Tüm seçenekler berbat … ‘Köşeye sıkıştı’

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik savaş siyaseti altıncı ayına girerken, Washington’un önündeki seçeneklerin giderek daraldığı belirtiliyor. Tahlillere nazaran Trump, Hürmüz Boğazı konusunda İran’a taviz verilmesini içeren bir muahede, yeni askeri operasyonlar ya da mevcut statükonun sürdürülmesi arasında tercih yapmak zorunda ve her seçeneğin önemli siyasi, askeri ve ekonomik maliyetleri bulunuyor.

TRUMP ÜÇ ZOR SEÇENEKLE KARŞI KARŞIYA

Middle East Online’da yayımlanan analizde, ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmayı sona erdirmek için sonlu seçeneklere sahip olduğu söz edildi.

Analize nazaran Trump’ın önünde üç temel senaryo bulunuyor. Bunlar; İran’a Hürmüz Boğazı’nın idaresinde rol verilmesini öngören bir muahedeyi kabul etmek, askeri operasyonları yine tırmandırmak ya da mevcut tertibi sürdürmek.

Trump’ın İran’daki savaş konusunda “köşeye sıkıştığı” kaydedilen değerlendirmede, bu üç seçeneğin de Washington açısından değerli siyasi, askeri ve ekonomik maliyetler doğuracağı vurgulandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI ANLAŞMASI EN BÜYÜK TAVİZ OLABİLİR

Analizde, Umman ile İran arasında müzakere edilen mümkün süreksiz muahedenin hayata geçmesi halinde Tahran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin idaresinde birinci defa resmi bir rol üstlenebileceği belirtildi.

Uzmanlara nazaran bu durum, İran’ın ABD-İsrail akınlarının başlamasından bu yana elde edeceği en kıymetli diplomatik kazanımlardan biri olabilir.

İngiliz basınına konuşan ve ismi açıklanmayan bir ABD’li yetkili ise rastgele bir “geçici” seyrüsefer düzenlemesinin “herhangi bir mahzurdan arınmış” olacağını ve hiçbir tarafın geçişi direkt denetlemeyeceğini söyledi.

Buna rağmen üst seviye bir İranlı kaynak ile iki bölgesel yetkili, tekliflerin Tahran’a Hürmüz Boğazı’ndan Körfez’e giren gemiler üzerinde değerli bir kaldıraç sağlayacağını öne sürdü.

YENİ SALDIRILAR SİYASİ RİSK TAŞIYOR

Analizde ikinci seçeneğin yeni hava atakları düzenlemek olduğu belirtildi.

Ancak uzmanlar, evvelki bombardımanların İran’ın tavrını değiştirmediğini, yeni akınların ise bilhassa Kasım ayında yapılacak ABD ara seçimleri öncesinde Trump açısından önemli siyasi riskler taşıdığını tabir etti.

Trump’ın İran limanlarına yönelik baskıyı sürdürmesi ve mümkün ataklara misilleme yaparak mevcut statükoyu muhafazasının da savaşa kalıcı bir çıkış yolu sunmayacağı değerlendirmesi yapıldı.

“TÜM SEÇENEKLER KÖTÜ”

Hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi idarelerde ABD’nin Orta Doğu müzakerecisi olarak misyon yapan Aaron David Miller, “Tüm seçenekler berbat, fakat Trump bu savaşın süresiz olarak devam etmesine müsaade veremeyeceğinin farkına varmış olabilir.” dedi.

Miller, bunun Washington’ın Hürmüz Boğazı’nda “yeni bir İran gerçekliğini” kabul etmesine yol açabileceğini savundu.

MANEVRA ALANI DARALIYOR

Analizde, savaşın uzaması, İran’ın Basra Körfezi ülkelerinin güç altyapısına yönelik oluşturduğu tehdit, yükselen yakıt fiyatları ve yaklaşan ara seçimlerin Trump’ın hareket alanını daralttığı ifade edildi.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Hürmüz Boğazı’nın açık ve memleketler arası bir su yolu olarak kalması gerektiğini savunduğu, lakin Trump’ın daha evvel Rubio’nun İran konusundaki açıklamalarıyla çelişen kararlar aldığı hatırlatıldı.

Analistler, kamuoyunda savaşa yönelik takviyenin azalması ve Trump’ın düşen onay oranlarının Beyaz Saray üzerindeki baskıyı artırdığı görüşünü paylaştı.

“İRAN BASKILARA RAĞMEN TAVİZ VERMEDİ”

Analizde, ABD’nin baskı ve tehditlerinin İran’ı taviz vermeye zorlamada şu ana kadar somut sonuç üretmediği belirtildi.

Uzmanlar, bu durumun Washington’ın ilerleyen süreçte daha büyük ödünler vermek zorunda kalabileceği ihtimalini güçlendirdiğini söz etti.

Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılmasının, Washington ile Tahran arasında nükleer müzakerelerin tekrar başlaması için temel kaidelerden biri olduğu kaydedildi.

BEYAZ SARAY’DA ARA SEÇİM HESABI

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump idaresinin çatışmaların ara seçimlere kadar sürebileceği ihtimalini giderek daha fazla dikkate aldığını söyledi.

Bu durumun, seçim kampanyasını dış savaşlardan kaçınma ve iktisada odaklanma vaatleri üzerine kuran Trump açısından siyasi risk oluşturduğu değerlendirmesi yapıldı.

Trump ise son açıklamalarında diplomasiye kapıyı tamamen kapatmadı.

ABD Başkanı, “İnsanları öldürmek istemediğim için bir mutabakata varmayı tercih ederim, fakat bir noktada bunu yapmak zorunda kalacağız.” sözlerini kullandı.

ÇİN, RUSYA VE KUZEY KORE DE YAKINDAN İZLİYOR

ABD’nin Orta Doğu’dan sorumlu eski istihbarat şefi yardımcısı Jonathan Panikoff, Çin, Rusya ve Kuzey Kore’nin çatışmayı yakından takip ettiğini belirtti.

Panikoff, bu ülkelerin “ABD’nin önümüzdeki yıllarda karşılaşacağı kısıtlamaları öğrenmeye çalıştıklarını” söyledi.

Öte yandan İngiliz basınının beş kaynağa dayandırdığı haberine nazaran İran, Washington’ın Körfez’deki müttefiklerine, ABD’nin yeni taarruzları halinde güç tesisleri ve altyapının maksat alınabileceği ikazında bulundu.