Toplumsal medyadaki fotoğraftan yeni bitki çeşidi keşfetti, literatüre kazandırdı

Konya’da sosyal medyada paylaşılan bir tabiat fotoğrafındaki bitkiyi fark eden emekli Prof. Dr. Ahmet Duran, yaptığı incelemeler sonucunda yeni bir bitki türünü bilim dünyasına kazandırdı.

Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi’nden emekli Prof. Dr. Duran, Meram ilçesi Dere Mahallesi’nde çekilen fotoğrafta daha evvel görmediği bir bitkiye rastladı.

Fotoğrafı paylaşan bireyle irtibata geçen Duran, bölgeye giderek bitkiyi görüntüledi ve incelemek üzere örnekler aldı.

Yapılan çalışmalar sonucunda bitkinin, kuşağı tehlike altında olan maydanozgiller familyasındaki sarunotunun farklı bir çeşidi olduğu belirlendi.

Yaklaşık 2 yıl süren araştırmanın akabinde hazırlanan makale, uluslararası botanik dergisi Phytotaxa’da yayımlandı.

Duran’ın “Konya sarunotu” ismini verdiği endemik cins böylelikle bilimsel literatüre girdi.

Bitkinin dünyada sırf Konya’da yetiştiğini belirten Duran, tıbbın çok az sayıda bireyle temsil edildiğini söyledi.

Bitkiyi bir kişinin paylaştığı fotoğraftan yola çıkarak tespit ettiğini söz eden Prof. Dr. Duran, “Endemik olarak keşfettiğim bitki Apiaceae familyasından maydanozgiller olarak isimlendirilen bitki kümesidir. Türkiye’de hayli yaygın çeşide sahiptir. Bir Konya sevdalısının paylaştığı fotoğrafı gördüm ve fotoğraf dikkatimi çekti. Ondan fotoğrafı nerede çektiğini sordum o fotoğraf üzerindeki bitkiden hareketle ben bunu Meram’ın Dere Mahallesi’nde olduğunu öğrenip bölgeye giderek araştırmaya başladım. Bu bitkinin yeni olduğunu araştırmalarım sonucunda keşfettim” dedi.

Prof. Dr. Duran, yeni bitki cinsiyle ilgili çalışmalarını şöyle anlattı:

“Bitkinin tam ismi ‘Bilacunaria konyaensis’ bu bilimsel ismi. Türkçe ismi ‘Konya sarunotu’ olarak geçmektedir. Konya’ya has bir bitkidir. Dünyada yalnızca Konya’da yetişen bir bitkidir. Tıpkı vakitte çok az bir bitkidir. Çok az birey ile temsil edilir. Jenerasyonu tehdit altında olan bir bitki. Öncelikle korunması gereken bitkiler arasında yer almaktadır.

“Bu bitkiye biz bilimsel olarak monokarpik bitki diyoruz. Monokarpik bitkiler, bitkiler aleminde çok azdır, azdır. Bitki bilhassa birinci yıl tohumundan gelişerek bir iki yaprak verir. Kışın bu yapraklar kurur fakat toprak altı kısmı canlı kalır. İkinci yıl üç dört yaprak daha sonra üçüncü dördüncü beşinci ya da altıncı yılda 10-15 yapraklı büyük bir öbek haline gelir ve ondan sonra da ortasından gövdesini çıkarır, çiçek verir. Meyveye geçer ve binlerce on binlerce tohum vererek bitki bütünüyle ölür. Ömründe bir sefer çiçek açan bitki demektir. Benim keşfettiğim bitki de bu küme bitkilerdendir.” dedi.