Washington’da yaşanan siyasi zelzele, Pentagon’a kadar uzandı. İran savaşı ve seçim mağlubiyetinin akabinde Trump idaresindeki tansiyon tırmanırken, ABD basını yaşananları “Bıçaklar çekildi” kelamlarıyla yorumladı. Şimdi gözler, Trump’ın atacağı kritik adımda ...
Trump yönetiminin İran savaşındaki stratejisi, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde aldığı ağır mağlubiyetin akabinde Washington’da yeni bir siyasi krize dönüştü. Demokratların Kongre’de güç kazanmasıyla Pentagon’da bile muhtemel misyondan almalar tartışılıyor.
Hatta Washington Post, Trump yönetiminin İran savaşı sebebiyle yaşadığı siyasi krizin akabinde Pentagon’daki atmosferi “bıçaklar çekildi” (Knives out) tabiriyle tanımladı. Lider Donald Trump’ın seçim mağlubiyetinden sorumlu tutacağı isimleri aradığı savları, idare içindeki tansiyonu daha da artırdı. Pekala kimlerin koltuğu sallanıyor ve B planı ne? Ayrıntılara yakından bakalım…
HEGSETH’İN ZAFER İLANI TUTMADI: AYLAR GEÇTİ, SAVAŞ BİTMEDİ!
İran savaşının en güçlü savunucularından biri olarak öne çıkan Pete Hegseth, çatışmaların başlangıcından itibaren idarenin askerî siyasetlerini kamuoyu önünde savundu. Hegseth, savaşın değişen gayelerini, ekonomik ve askerî maliyetlerini ve Kongre’den resmî onay alınmamasını sorgulayan milletvekilleri ile gazetecilere sert tepki gösterdi.
Savunma Bakanı, İran ordusunun askerî kapasitesinin “gelecek yıllar için” ortadan kaldırıldığını öne sürerken, çatışmaların başlamasından sadece birkaç hafta sonra Tahran karşısında tam zafer kazanıldığını duyuru etti. Lakin aradan aylar geçmesine karşın çatışmaların sona ermemesi ve taraflar arasında bir barış muahedesine varılamaması, idarenin savaşın sonuçlarına ait açıklamalarını tartışmalı hâle getirdi.
Hegseth’in savaş boyunca kullandığı optimist telaffuz, askerî maksatların ne ölçüde gerçekleştirildiği ve ABD’nin uzun vadede nasıl bir strateji izleyeceği konusunda soru işaretlerini artırdı.
Washington Post’un aktardığı bilgilere nazaran, Pentagon’daki siyasi atmosfer çarşamba günü seçim sonuçlarının netleşmesiyle birlikte belirsizliğe sürüklendi. Misilleme kaygısı sebebiyle isimlerinin açıklanmasını istemeyen birtakım yetkili ve mevzuya yakın kaynaklar, bakanlık içerisindeki görüş ayrılıklarının belirginleştiğini tabir etti.
İç görüşmelere aşina bir kaynak ise gazeteye verdiği demeçte Savunma Bakanlığı’ndaki siyasi ortamı “çok dinamik” olarak tanımlarken, idare yetkililerinin Kongre’deki güç değişiminin sonuçlarını değerlendirmeye çalıştığını ve kendi aralarında önemli uyuşmazlıklar yaşandığını söyledi. Tıpkı kaynak, Hegseth’in seçim mağlubiyetinin sorumluluğunu öbür isimlere yüklemeye çalışıp çalışmayacağının da tartışıldığını belirtti.
TRUMP’IN EN YAKIN ASKERÎ İSİMLERİ DE HEDEFTE: İRAN OPERASYONUNUN MİMARLARI MI GÖNDERİLECEK?
Olası misyon değişikliklerinde ismi geçen bir başka isim, ABD Merkez Komutanlığı’nın başında bulunan Amiral Brad Cooper. Cooper’ın İran savaşının askerî mimarlarından biri olduğu ve İran’ın askerî kapasitesine yönelik saldırgan operasyonları sıklıkla desteklediği tabir ediliyor.
Yetkililerin verdiği bilgiye nazaran Cooper, geçen hafta Beyaz Saray’a giderek yeni askerî operasyon seçeneklerini gündeme getirdi. Lider Trump ise son günlerde İran’a yönelik kapsamlı bir savaşa yine dönülmesi ile askerî ilerlemenin sürdürülmesi arasında değişen açıklamalar yaptı. Trump, ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine çok süratli ve güçlü bir atak gerçekleştirebileceğini de lisana getirdi.
Başkanın en üst seviye askerî danışmanı olan Genelkurmay Başkanı General Dan Caine’in de geleceği tartışma konusu. Yetkililer, Caine’in İran savaşının ABD ordusunun gelecekteki operasyonel kapasitesi üzerindeki tesirlerinden daha fazla tasa duyduğunu, lakin genel manada Trump’ın askerî planlarına açıkça karşı çıkmadığını belirtiyor.
ABD basınında çatışmalar başlamadan evvel yayımlanan haberlerde Caine idaresinin kimi ABD mühimmatlarında yaşanan stok sorununa ve İsrail dışındaki müttefiklerden kâfi dayanak alınamamasına ait ihtarlarda bulunduğu aktarılmıştı.
‘İKİ AY İÇİNDE DEĞİŞİM GÖREBİLİRİZ’
Peki, İran Savaşı’nın uzaması ve seçimlerde yaşanan kayıpların akabinde sahiden de savaşın siyasi ve askerî faturası, Pete Hegseth başta olmak üzere bu sürecin mimarı olarak görülen Brad Cooper ve Dan Caine üzere isimlere kesilir mi?
“Trump, İran Savaşı’nın düzgün gitmediği periyotta sorumluluğu bir halde tekrar Hegseth’e yüklemeyi denemişti. Fakat bugünkü kaidelerde siyasi sorumluluğu ona yüklemesinin önünde, başkanlığının geri kalan iki yılında istikrarı bozma ihtimali bulunuyor” diyen Diplomatik İlişkiler ve Politik Araştırmalar Merkezi (DİPAM) Başkanı Dr. Tolga Sakman, şu bilgilerin altını çizdi:
“Sonuçta Trump, siyaseten sorumlu ve yetkili bir lider olarak bundan sonraki her adımda da kusur yapıldığı imajını yaratmak istemez. Üstelik hâlâ hayata geçirmeye çalıştığı iç ve dış siyasette büyük değişimler ve uygulamalar var. Ancak Hegseth, Savaş Bakanı olarak bu işin askerî sorumluluğunu üstlenebilir. Yani Trump, kendi karar ve stratejisini uygulama noktasında yanılgılı bulduğu Hegseth’i askerî açıdan başarısız kabul ederek bu manadaki sorumluluğu kendisine yükleyip vazifeden alabilir. Üstelik Demokratların siyasi bakış açısıyla Hegseth’in vazifeden alınmasını talep etmesi, Trump için daha berbat bir tablo yaratacaktır. Bu yüzden kongre yeminleri gerçekleşmeden evvelki iki ay içerisinde bir değişim görebiliriz.”
HEGSETH’İ BEKLEYEN SORUŞTURMALAR NE?
Demokratların başlatabileceği soruşturmaların sadece İran savaşıyla hudutlu kalmayabileceği belirtiliyor. Hegseth’in vazife müddeti boyunca aldığı tartışmalı kararlar da Kongre’nin inceleme alanına girebilir. Bunlar arasında çok sayıda üst seviye askerî komutanın vazifeden alınması ve Savunma Bakanlığı genelindeki çeşitlilik çalışmalarının kaldırılması bulunuyor.
Ocak ayında Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesi başkanlığını devralması beklenen Demokrat Temsilci Adam Smith, çarşamba günü Demokrat çalışma arkadaşlarına gönderdiği mektupta Pentagon üzerinde “güçlü bir denetim” kurmanın öncelikleri arasında yer alacağını açıkladı.
PENTAGON’DAKİ ASKERÎ KADRODA BÜYÜK BİR DEĞİŞİKLİK RİSKLİ
İran Savaşı devam ederken Trump’ın Pentagon’daki askerî takımda büyük bir değişiklik yapmaktan kaçınabileceğini de söyleyen Dr. Tolga Sakman, “Çünkü hâlihazırda kurguladığı ve devam etmekte olan bir operasyon var. Bu operasyonun değişiklikler sonrasında dahi uyumlu bir biçimde devam etmesi gerekiyor. Bu sebeple önümüzdeki iki ay içerisinde bir alternatifinin olup olmadığını kestirim etmek zor. Genelkurmay Başkanı gibi üst düzey kumandanları Kongre misyondan alamaz. Bu yüzden Trump üzerinde bu yönde bir baskı oluşmayacaktır. Ancak yeni atamalarda Kongre onayı gerekeceğinden, değişikliğe gitmesi durumunda ocak ayından sonra bu süreç tıkanabilir” dedi.
TRUMP’IN B PLANI: DİPLOMASİ Mİ, YIKICI BİR SALDIRI MI?
Peki Washington’ın B planı ne olabilir? Yönetim savaşı sonlandırmak için diplomatik bir çıkış yolu mu arayacak, yoksa askerî baskıyı artırarak yeni bir strateji mi izleyecek?
Bu soruma “Her durumda Trump’ın ağır bir saldırıyla bu savaşı sonlandırma niyetinde olduğunu düşünüyorum” yanıtını veren Dr. Tolga Sakman, “Bu atak, İran’ı yine masaya çekmek yahut alanda barışı kabul ettirmek maksadıyla gerçekleştirilebilir. Zira bu sefer masaya oturulsa bile Tahran, evvelki mutabakatta elde ettiklerinin tamamını alamayacaktır” dedi. Uzman isim şöyle devam etti:
— Trump, hem savaşın sonunda Tahran’ın egosunu törpülemek hem de Amerikan toplumu içerisinde evvelki mutabakat sebebiyle kendisine karşı oluşan kırılganlığı ve seçim sonrasındaki siyasi ve ruhsal durumu yönetmek için daha güçlü bir muahede yapmak isteyecektir. Hâlihazırda bölgeye devam etmekte olan askerî yığınak, bir akın planının geçerli olduğunu gösteriyor.
— Demokratların Kongre’de çoğunluğu elde etmesi, Trump’ın dış siyasetine ve İran Savaşı üzere operasyonlarına mahzur teşkil etmiyor. Hatırlayalım ki savaş başladığında da Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu Kongre’den onay alma gereği duymamıştı Trump. Bugün de bu uygulamalarına devam edebilir. Tek sorun, yemin merasiminden sonra ABD’nin operasyonu süratle sonlandırmak zorunda kalacak olması. Zira süreç içerisinde Kongre, kurullar vasıtasıyla kumandanları, siyasetçileri ve öbür tüm ilgilileri sorgulamak üzere davet ederek mevzuyu daha fazla gündeme taşıyabilir.
47 MİLYAR DOLARLIK SAVAŞ FATURASI: ABD ORDUSUNUN MÜHİMMATI TÜKENİYOR MU?
Pentagon’un karşı karşıya olduğu en büyük problemlerden biri de İran savaşının giderek büyüyen ekonomik ve askerî maliyeti. Yeni finansman sağlanamaması durumunda Savunma Bakanlığı’nın savaş sebebiyle acil nakit ve silah açığıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
ABD Merkez Komutanlığı’nın varsayımlarına göre İran savaşı, ekim ayının ortasına kadar ABD’ye 47 milyar dolardan fazla maliyet getirdi. Bu fiyatın yaklaşık 30 milyar dolarlık kısmını sırf mühimmat harcamaları oluşturuyor.
Kelam konusu sayılar, ABD ordusunun İran operasyonları sırasında yüksek değerli ve stratejik öneme sahip silah sistemlerini ne kadar süratli tükettiğini de gözler önüne seriyor.
Böylece İran savaşı, Trump idaresi için sadece dış siyaset ve güvenlik sıkıntısı olmaktan çıkarak seçim sonuçlarını, Pentagon’daki idare takımını, Kongre ile bağları ve ABD’nin savunma bütçesini direkt etkileyen kapsamlı bir siyasi krize dönüşmüş durumda.
Yeni bir krizin fitili ateşlendi: ‘Bıçaklar çekildi! B planı devreye giriyor, büyük hesaplaşma
Hegseth maksatta. Seçim hezimetinin faturası ona mı kesilecek?
Kuzey Irak’ta siyasi kriz. Talabani: IKBY idaresinden çekiliyoruz
İsrail Cumhurbaşkanı, hükümet kurma vazifesi için Eisenkot’u işaret etti
İran İhtilal Muhafızları: Keşm Adası’nda ABD’ye ilişkin MQM-170 tipi İHA düşürüldü
Bitcoin’de sert satış dalgası… 76 bin doların altını gördü
İran’dan ABD’ye Katar üzerinden nükleer teklifi: Evvel 7 kuralın karşılanması isteniyor
