Son dakika… Ukrayna lideri Zelenski’den önemli açıklamalar: Başkanlar görüşmesi için adres Türkiye mi olacak?

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı ve Türkiye ile ikili bağlantıları CNN Türk’e kıymetlendiren Zelenski’nin açıklamalarından öne çıkan satır başları şu formda:

“Türk tarafına teşekkür ediyorum, takımlarımıza, şahsen Cumhurbaşkanı’na. Bu türlü kritik anlarda irtibat kurabilme imkanımızın olması çok kıymetli. Kıymetli konular görüşülüyor. Bugün görüşülen noktalardan biri de kış ve ataklardı. Biliyorsunuz Rusya balistik akınlarını sürdürüyor ve kış ayları yaklaşırken bu nitekim de çok kritik ehemmiyete sahip oluyor. Sizin de tabir ettiğiniz üzere 24 Şubat’ta 5. yılına varacağız. Bu savaş bitmeli. Birleşmeliyiz, bu savaşın sıcak basamağını en azından diplomasi kademesine taşımalıyız. Bu noktada Türkiye’nin arabuluculuğunu umuyorum. Şahsen Cumhurbaşkanı ile olan münasebetlerimiz ve onun Trump ve Putin ile olan bağlantılarının de yararlı olabileceğini düşünüyorum. Bugün yeniden üçlü formatta önderler görüşmesinin Türkiye’de gerçekleşmesi konuşuldu. Natürel Türkiye bunu başarabilirse biz bunu kabul eder ve yalnızca keyifli oluruz.

‘KARADENİZ KAPALI KALIRSA BÜYÜK SIKINTI ORTAYA ÇIKIYOR’

Savaşın başında çok fazla görüşüyorduk telefonda. Bunu basına açık ve kapalı halde yapıyorduk. 2022 yılında Tahıl Koridoru’nu Rusya kilitlediğinde bu, gıda güvenliği açısından çok değerliydi. Karadeniz kapalı kalırsa, Ukrayna limanlarından gemiler hareket edemezse birçok ülke için gıda güvenliği tehlike altındaydı ve bu fecî bir durumdu. Hürmüz Boğazı’ndaki güç konusu da benzeri biçimde şu an gündemde. Güç üzerine bir pazarlık yapılıyor. Benzeri biçimde besin eserleriyle alakalı da Karadeniz kapalı kalırsa bu büyük bir kahır ortaya çıkarıyor.

O devir Cumhurbaşkanı Erdoğan, Tahıl Koridoru Anlaşması’nın nihayete ulaşması noktasında başarılı olmuştu. Ukrayna ile Rusya arasında Karadeniz Tahıl Koridoru gerçekleşmişti. Orta Doğu, Afrika ve başka gereksinim duyan birçok ülkeye Ukrayna’dan sevkiyatlar yapılmıştı. Onların hayatta kalmaları için bu çok kritik sevkiyatlardı.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN İLE GÖRÜŞMEDE SEYRÜSEFER GÜVENLİĞİ GÜNDEME GELDİ

Bugün de misal biçimde Cumhurbaşkanı Erdoğan’la görüştük. “Biz ilerlemeliyiz” dedik ve bilhassa güç alanındaki ateşkesin gerçekleşmesine ait konuştuk. Zira güç demek, hayat demek. İnsanların elektriğe erişimi olması çok değerli. Misal biçimde yeniden gıda güvenliği üzerine konuştuk. Karadeniz’deki seyrüsefer ve ticaretin özgürleşmesine ait güvenliğe nasıl ulaşacağımızı değerlendirdik. Bu noktada Karadeniz’in nasıl yine inançlı hale getirilebileceğini konuştuk. Bu, bütün tarafları ilgilendiren bir husus. Rusya’yı da Ukrayna’yı da ilgilendiriyor. Bilhassa ihracat yapan ülkeleri ve bu ihracattan faydalanan ülkeleri ilgilendiriyor.

Hepimiz çok süratli reaksiyon vermeliyiz. Zira örneğin hâlihazırda atak altında olan Türkiye’ye ilişkin üç gemi var. Bunların dışında bir de Yunan gemisi bulunuyor. Bunlar daima Ukrayna limanlarında bulunan ve aralıksız Rus akınlarına maruz kalan gemiler. Biz natürel kurtarmak için konvoylar oluşturuyoruz ancak Rusya bizim takımlarımıza de saldırıyor. Şayet bu gemiler batarsa mürettebat da ölecek.

Bu sebeple Karadeniz üzerinde bir koridorun açılması çok değerli ve bu koridorun inançlı bir biçimde sağlanması çok kıymetli. Alışılmış bunun kuralları olmalı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’la da görüştük. Bu kurallardan biri; örneğin Türk bayraklı yahut diğer bayraklı gemilerin Ukrayna limanlarına uğrayabilmesi ve Rusya’nın bunları vurmaması olmalıdır. Misal halde Türk bayraklı gemiler Rus limanlarına girdiğinde Ukrayna da bu gemilere saldırmamalıdır. Lakin bu türlü minimum seviyede bile olsa Karadeniz’de güvenliği sağlayabiliriz ve Karadeniz’deki seyrüsefer güvenliğini konuşabiliriz.

“DETAYLARI ANKARA’DA GÖRÜŞTÜK”

Detayları Ankara ile görüştük. Şahsen ben de ikili görüşmem sırasında Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bunları tabir ettim. Şimdi ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu mevzuları Rus tarafıyla görüşeceğini biliyoruz. Hangi formatta, nasıl ve ne vakit yapılacağı elbette Cumhurbaşkanı’nın takdirine bağlı.

Birkaç cins oldu ve bunların bir kısmı Türkiye’de gerçekleşti. Muvaffakiyete ulaşıp ulaşmadığına ait farklı yorumlar yapılabilir. Fakat Rus hapishanelerinden insanlarımız meskenlerine dönüyorsa, esir değişimi gerçekleşiyorsa bu aslında büyük bir muvaffakiyettir. Zira beşerler konutlarına dönüyor, çocukları ve eşleri onlara kavuşuyor.

Türkiye’de gerçekleşen müzakereler bu mevzuda başarılıydı. Şu an Abu Dabi ile ilgili ABD’nin bir teklifi var. ABD, Rusya ve Ukrayna arasında üçlü teknik takım görüşmesinin Abu Dabi’de yapılması öngörülüyor. Bunun kasım ayının ortalarına kadar gerçekleşmesini umuyoruz.

“ORTA DOĞU’DA YAŞANANLARI YAKINDAN TAKİP EDİYORUZ”

Şunu da söz etmek isterim; biz Orta Doğu’da yaşananları da çok yakından takip ediyoruz. Savaş bazen duruyor üzere oluyor, akabinde yine alevleniyor. Bu sebeple Abu Dabi’deki görüşmenin teknik gruplarımız açısından çok yararlı olacağını düşünüyoruz.

Bunlar paralel süreçler. Teknik gruplarımız görüşecek. Lakin önderler görüşmesini de olmazsa olmaz bir koşul olarak görüyoruz. Teknik grupların görüşebileceği hususlar aşikardır. Kimileri ise önderler düzeyinde ele alınmalıdır.

AYRINTILAR GELİYOR…