Eski UCM yargıcı Navi Pillay'ın Nobel Barış Ödülü'nü kazanmasının akabinde ABD, mahkemeye yaptırım uygulama kararı aldı. Karar milletlerarası reaksiyon çekti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay’ın “2026 Nobel Barış Ödülü”nü kazanmasının akabinde UCM’ye yaptırım kararı aldıklarını açıkladı.
Rubio sosyal medya hesabından “Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesinin Amerikalıları yargılamasına asla müsaade vermeyecektir. İşte bu sebeple bugün ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesine yaptırım uyguluyor.” sözlerini kullandı.
Mahkemenin üyesi olmadıklarını ve bu mahkemenin Amerikan vatandaşları üzerinde rastgele bir yetkisinin olduğunu kabul etmediklerini vurgulayan Rubio, UCM’nin rastgele bir noktada bu çeşit bir adım atmasını engellemek için yaptırım kararı aldıklarını belirtti.
Rubio, “Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM’yi ortadan kaldıracağız.” dedi.
ABD’li Bakan, “Bunu yapmazlarsa ABD, Amerikalılar artık tehdit altında kalmayana kadar UCM’yi adım adım yıkmaya devam edecektir.” sözünü kullandı.
ABD’nin kelam konusu yaptırım kararını, mahkemenin eski yargıçlarından ve kısa mühlet evvel, “İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği” sonucuna varan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporunun hazırlanmasını yöneten Pillay’ın Nobel Barış Ödülü’nü kazanmasından birkaç saat sonra açıklaması dikkati çekti.
Mahkeme, Kasım 2024’te Gazze’deki soykırımı sebebiyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama buyruğu çıkarmış, ABD ise kelam konusu karara şiddetle itiraz etmiş ve kararı tanımadığını lisana getirmişti.
Washington idaresi, ağustos ayında mahkeme Başkanı Tomoko Akane de dahil olmak üzere UCM yargıçlarına ve savcılarına yaptırım uygulamıştı.
ABD Başkanı Donald Trump, Rubio’nun Mahkemeye karşı yürüttüğü kampanyanın kendisini değil İsrail Başbakanı Netanyahu’yu korumak hedefiyle yürütüldüğünü belirtmişti.
8 ÜLKEDEN ABD’NİN KARARINA TEPKİ
UCM’nin kurucu sözleşmesi Roma Statüsü’ne taraf olan İngiltere, Kanada, Danimarka, Almanya, Fransa, İtalya, Japonya ve Hollanda dışişleri bakanları, ABD’nin UCM’ye yaptırım uygulama kararına ait ortak yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, kelam konusu ülkelerin, UCM’nin bağımsızlığına, tarafsızlığına ve bütünlüğüne yönelik süregelen ve sarsılmaz dayanağı tekrar teyit ettiğinin altı çizilerek, şunlar kaydedildi:
“UCM’nin kararlı destekçileri olarak, ABD tarafından mahkemeye uygulanacağı açıklanan yaptırımlardan keder duyuyor ve bunlara güçlü halde karşı çıkıyoruz. Mahkemenin, Roma Statüsü kapsamındaki misyonunu yerine getirmeye devam edebilmesi için bu cins önlemlere karşı hazırlık hedefiyle yürüttüğü çalışmaları takdirle not ediyor ve mahkemenin bunu yapabilmesini sağlama konusundaki sarsılmaz desteğimizin altını çiziyoruz.”
BM’DEN KINAMA
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin UCM yaptırım uygulama kararını kınayarak, “Bugünkü karar, UCM’nin kilit bir rol oynadığı milletlerarası ceza adaletine yönelik ortak uğraşlara önemli bir darbe vurmaktadır.” dedi.