Sırbistan erken seçim için sandık başında

Seçmenler, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisi’nin yeni üyelerini belirleyecek. Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste metoduyla göreli temsil sistemine nazaran seçilecek. Yüzde 3’lük seçim barajı, ulusal azınlık listelerine uygulanmıyor. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor.

Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu’nun (RIK) datalarına nazaran, seçimde 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanabilecek. Mahallî saatle 07.00’de başlayan oy verme süreci, 20.00’ye kadar devam edecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılıyor.

Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı. Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. RIK’in kararıyla yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine nazaran 07.00-20.00’de açık olacak. Bu sebeple Amerika ve Okyanusya’daki birtakım seçmenler, lokal saatle gece oy kullanıyor. Oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Listelerin 9’u ulusal azınlık statüsünde seçime katılıyor.

Pusulanın birinci sırasında 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği ve birinci sırasında Ilija Srdanovic’in yer aldığı “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi yer alıyor.

Eski Sırbistan Devlet Başkanı Aleksandar Vucic

AZINLIK PARTİLERİ MECLİS YARIŞINDA

Seçimde ayrıyeten “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler”, “Bogoljub Karic-Sırbistan’ın Gücü Hareketi” ve “Vladimir Gajic-Sırbistan İçin Alternatif” listeleri de yarışıyor.

Azınlık listeleri arasında “Rasim Ljajic-İnsani SDP/CDP”, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisinin (SPP) “Birleşme Hareketi”, Sancak Demokratik Eylem Partisi’nin (SDA) “Sancak’ın Bekçileri” listeleri ile Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu da bulunuyor.

Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Vucic’in başbakan adayı olduğu “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketlerde iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtiliyor. Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını söylemişti.

PROTESTOLARIN GÖLGESİNDE ERKEN SEÇİM

Seçim, Novi Sad’daki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesinin akabinde başlayan ve yaklaşık 2 yıldır süren öğrenci protestolarının akabinde yapılıyor. Sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüşen protestoların akabinde yapılan birinci ulusal seçim olma özelliği taşıyor.

Cumhurbaşkanlığı vazifesinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylülde parlamentonun feshine ait kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlatmıştı. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok ülke ve memleketler arası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip ediyor.

Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.