Side’de 390 metrelik anıtsal antik cadde gün yüzüne çıktı

Bakanlıktan yapılan açıklamaya nazaran; Side Antik Kenti’nin kıymetli ulaşım akslarından biri olan b Caddesi, yürütülen kazılarla Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan mimari dönüşümünü tekrar gözler önüne serdi. Gymnasiumun kuzeybatı köşesi ile Doğu Kapısı arasında uzanan caddede stoa, yerler ve anıtsal girişlere ait değerli izlere ulaşıldı.

HERAKLES KAPISI KABARTMALARIYLA ÖNE ÇIKIYOR

Geleceğe Miras Projesi kapsamında hafriyatları tamamlanan yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi’nin kuzeyinde, M.S. 2’nci yüzyılda doğu-batı doğrultusunda uzanan bir stoa ile bunun gerisinde çok sayıda yerin bulunduğu belirlendi.

Günümüze ulaşan söve ve eşik taşları, caddenin Roma Dönemi’ndeki mimari tertibine ait izler taşıyor.

Stoa üzerinde batıdan doğuya hakikat Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olarak isimlendirilen üç anıtsal giriş tespit edildi. Bunların arasında Herakles Kapısı, mimari elemanlarındaki kabartmalarıyla dikkat çekiyor.

Herakles’in On İki İşi’nin işlendiği kabartmaların yanı sıra kasetlerde Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirleri yer alıyor. M.S. 3’üncü yüzyılın başlarına tarihlenen bu kabartmaların, Geç Antik Çağ’da Herakles Kapısı inşa edilirken devşirme materyal olarak tekrar kullanıldığı belirlendi.

PİSKOPOSLUK SARAYIYLA BİRLİKTE CADDE YENİDEN ŞEKİLLENDİ

Side Antik Kenti’ndeki b Caddesi’nin görünümü M.S. 5’inci yüzyılda kıymetli ölçüde değişti.

Caddenin kuzeyindeki geniş alanın Piskoposluk Sarayı kompleksinin bir kesimi haline gelmesiyle daha evvel stoaya açılan girişlerin bir kısmı kapatıldı, kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişler oluşturuldu. Bu düzenlemelerle b Caddesi, Doğu Kapısı üzerinden Side’ye ulaşanların kullandığı kıymetli bir güzergâh olmanın ötesine geçerek anıtsal ve gösterişli bir kent aksına dönüştü.

Kazılarla ortaya çıkarılan stoa, anıtsal kapılar ve farklı devirlere ilişkin mimari düzenlemeler, Side’nin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan değişiminin tıpkı güzergah üzerinde izlenmesine imkan sağlıyor.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sanal medya hesabından ‘Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık’ diyerek duyurduğu çalışmalara ait şu tabirleri kullandı:

“Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık. Yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi’nde tamamladığımız hafriyatlar, Side’nin Roma’dan Geç Antik Çağ’a uzanan dönüşümüne ait kıymetli izler ortaya koydu.

Caddenin anıtsal girişlerinden Herakles Kapısı, Herakles’in On İki İşi’ni betimleyen kabartmaları; Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe tasvirlerinin yer aldığı kasetleriyle öne çıkıyor. M.S. 3’üncü yüzyılın başlarına ilişkin bu kabartmaların Geç Antik Çağ’da kapının üretiminde tekrar kullanıldığı anlaşılıyor. M.S. 5’inci yüzyılda Piskoposluk Sarayı kompleksiyle birlikte yine düzenlenen bu güzergah, Doğu Kapısı’ndan kente ulaşanları karşılayan anıtsal bir kent aksına dönüşmüş.

Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Side’nin çok katmanlı tarihini ortaya çıkarmaya, müdafaaya ve geleceğe taşımaya devam ediyoruz. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz ile hafriyat heyetimize, bu değerli çalışmada emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”