Seçmen Trump’a cezayı kesti… ABD’de sandıktan mavi tsunami çıktı

ABD’de aylardır heyecanla beklenen ara seçimler, Demokratların ezici zaferiyle sonuçlandı. Temsilciler Meclisi’nde 240, Senato’da 54 sandalyeye ulaşan Demokratlar, Kongre’nin her iki kanadında çoğunluğu ele geçirdi. Cumhuriyetçilerin onlarca yıldır rakiplerine geçit vermediği Teksas, Kansas ve Güney Carolina üzere eyaletleri vuran “mavi tsunami”, ABD Başkanı Donald Trump’a ağır bir hezimet yaşattı. Sonuçlardan sonra Amerikan basınına yaptığı açıklamalarda “Ben aday olsaydım ezici bir zafer kazanırdık” dese de ABD kamuoyuna yansıyan tahliller hezimetin faturasını Trump’ın kendi aksiyonlarına kesiyor.

İRAN HESABI TUTMADI

Trump’ın 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı taarruzlar hezimetin esas nedeni olarak görülüyor. Akınlar öncesi Washington ile Tel Aviv arasında mekik dokuyan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD’li kimi yetkililerin itirazlarına karşın Trump’ı askeri müdahaleye ikna etmişti. Fakat dört haftada zaferle çıkmayı hedeflediği savaşta Trump, beklemediği bir çıkmaza saplandı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ablukaya almasıyla patlak veren güç krizi, akaryakıt ve nakliye maliyetlerini artırdı. Temel besin eserlerine yansıyan enflasyon Amerikan halkının geçim badiresini ağırlaştırdı. İran krizi, iki yıl evvel ABD’yi yeni savaşlardan uzak tutma kelamıyla iktidara gelen Trump’ın kendi seçmenleri arasındaki dayanağını eritti. Başkan Yardımcısı JD Vance seçimi kaybetmelerinin sebebini İran’la savaşa bağlarken, Trump seçim sonrasında Beyaz Saray’da yaptığı konuşmada inşaatı süren balo salonunu dakikalarca övdükten sonra, bir gazetecinin Vance’in kelamlarını hatırlatması üzerine, “Yine olsa tıpkı şeyi yapardım. İran nükleere sahip olmamalı” diyerek savundu.

HALKIN DERDİNİ DİNLEMEDİ

Trump’ın Kongre’yi kaybetmesinde halkın öncelikleriyle kendi “hayalleri” arasındaki uçurum da tesirli oldu. ABD’liler hayat pahalılığıyla boğuşurken, Trump balo salonu, Washington’a diktirmeyi planladığı zafer takı ve Yansıma Havuzu’nu yenilemek üzere “kendi görkemini yansıtacak” projelerle uğraştı. Trump, halkın şikâyetlerini tekraren “aldatmaca” olarak nitelendirirken; Demokratlar seçim kampanyası boyunca geçim zahmetini hafifletecek yasalar çıkarma kelamı verdi.

BARIŞ VAADİ TUTMADI

Trump’ın Gazze’de büyük vaatlerle duyurduğu lakin hayata geçiremediği barış planı da seçim hezimetinin sebepleri arasında. 10 Ekim 2025’te İsrail ile Hamas arasında sağlanan ateşkesin üzerinden bir yıl geçmesine karşın İsrail’in Gazze’ye yönelik atakları durmadı, ateşkesten bu yana 1602 Filistinli öldürüldü. Trump’ın liderlik ettiği Barış Kurulu ise ne atakların önüne geçebildi ne de Gazze’nin tekrar imarı için somut bir adım atabildi. ABD Başkanı’nın Filistinlileri değil, Netanyahu’yu kayıran Gazze planı, 2024’te kendisine oy veren Arap Amerikalıları hayal kırıklığına uğrattı. 2024’teki seçim zaferinde tesirli olan Arap kökenli nüfus bu kere Trump’a sırtını döndü.

‘SADAKAT’ İŞE YARAMADI

Trump’ın kendisine sadık isimleri aday göstermesi de ona değerliye mal oldu. Teksas’ta tecrübeli senatör John Cornyn yerine hakkında yolsuzluk suçlamaları bulunan Ken Paxton’ı aday gösteren Trump, eyaletin 33 yılın üzerine Demokratlara geçmesine yol açtı. Kuzey Carolina’da Trump’ın şahsen aday gösterilmesini istediği Michael Whatley, Güney Carolina’da ise Darline Graham ağır hezimete uğradı. Trump, yaptığı bir açıklamada adayların acemiliğinden sıkıntı yanarak, “Bazılarının çok fazla kusuru vardı ve açıkça seçmenler tarafından kabul görmediler” dedi.

YİNE DE PİŞMAN DEĞİL

KONGRE’nin her iki kanadını da kaybeden ABD Başkanı Donald Trump seçim sonuçlarından ders almışa benzemiyor. Sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı paylaşımda “Ben aday olsaydım ezici bir zafer kazanırdık” diyen ABD Başkanı, aynı gün Fox News’e verdiği röportajda ise mağlubiyette “İran’ın da hissesinin olduğunu” belirtti. ABD merkezli Wall Street Journal’a verdiği röportajda ise İran’a saldırma kararından pişman olmadığını belirten Trump, “Doğru olanı yaptım. Tekrar olsa yeniden yapardım” sözlerini kullandı.

DEMOKRAT KONGRE ŞİMDİ NE YAPACAK

Demokrat Parti’nin Kongre’de çoğunluğu sağlamasıyla ABD Başkanı Trump’ın ikinci döneminde Beyaz Saray ile Kongre arasında yeni bir güç gayreti başlıyor. Soruşturmalardan bütçe ve dış siyasete uzanan süreçte Kongre’deki yeni güç istikrarı, İran savaşının seyrini de etkileyebilir.

Büyük bir sevinç yaşayan Demokrat Partililer tarihi zafer sonrası gece boyunca kutlama yaptı.

ABD’de ara seçimlerde Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu kazanan Demokratlar, Trump’ın başkanlığının son iki yılında Washington’daki güç istikrarlarını değiştirmeye hazırlanıyor. 3 Ocak’ta misyona başlayacak yeni Kongre’de 240 Temsilciler Meclisi ve 54 Senato sandalyesine sahip olacak Demokratlar; yasama, bütçe, atamalar ve idarenin kontrolünde Beyaz Saray’ın hareket alanını daraltacak.

Demokratlar Adam Hamilton ile Kansas eyaletinde 94 yıl sonra birinci defa Senato koltuğu kazandı.

İŞİNİ ZORLAŞTIRACAKLAR

Kongre’deki Demokrat çoğunluğu, Trump idaresinin yasa ve bütçe düzenlemelerini hayata geçirmesini zorlaştıracak. Temsilciler Meclisi’nde soruşturmalar başlatıp yetkililerden doküman ve tabir talep edebilecek Demokratlar, Senato’da kabine üyeleri, büyükelçiler ve federal yargıçların atamalarını engelleyebilecek yahut geciktirebilecek. Trump idaresi federal harcamalar, savunma bütçesi, göç ve sıhhat siyasetlerinde Demokratlarla uzlaşmak zorunda kalacak. 

‘BAY VETO OLACAĞIM’

Öte yandan Trump’ın veto yetkisi de Demokratların önündeki en büyük mani olacak. Demokratların desteklediği “çılgınca” kanunları veto edeceğini söyleyen Trump, FOX News’a, “Birkaç aylık vetolardan sonra ‘Bu işleri nasıl halledeceğiz’ diyecekler ve birlikte çalışacağız. Siyasi uyuşmazlıklar olursa sanırım ben de Bay Veto olurum” dedi. ABD Başkanı’nın veto ettiği bir yasayı yürürlüğe koymak için Kongre’nin her iki kanadının üçte iki oyu gerekiyor. Demokratlar çoğunluğu sağlasa da bu yükseklikte bir sayıya sahip değil.

James Talarico 1988’den bu yana Teksas’tan Senato’ya giren birinci Demokrat aday oldu.

SORUŞTURMA DOSYALARI HAZIR

Demokratların önceliklerinden biri de Trump ve yakın etrafına yönelik soruşturmalar olacak. Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi’nin başkanlığına gelmesi beklenen Robert Garcia, aylardır hazırlık yaptıkları soruşturmalar için Cumhuriyetçilere “Avukatlarınızı hazırlayın” bildirisi verdi. Garcia, Trump ailesinin ticari faaliyetleri, Elon Musk’ın hükümetteki rolü ve göçmen polisi ICE’ın uygulamalarına yönelik soruşturmalar başlatacaklarını duyurdu. Temsilciler Meclisi Başkanlığına gelmesi beklenen Hakeem Jeffries ise yolsuzluk tezlerinden hesap soracaklarını belirtirken, Demokratlar elde edilecek bulgular doğrultusunda Trump hakkında üçüncü sefer azil sürecini de gündeme alabilir.

İRAN CEPHESİNDE YENİ HESAP

KONGRE’deki yeni sandalye dağılımı, Trump idaresinin İran savaşını sürdürmesini de zorlaştırabilir. Yeni askeri harcamaları kısıtlayabilecek ve savunma bütçesini denetleyebilecek Demokratlar, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı’nı kullanarak operasyonların sonlandırılması için baskı kurabilir. Lakin Trump, başkomutanlık yetkileri ve Pentagon’un mevcut bütçesi sayesinde harekâtı bir mühlet daha sürdürebilir.

Kongre baskısının savaşın seyrini nasıl etkileyeceği belirsizliğini korurken, İran’dan da birinci bildiri geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, “ABD halkı savaşa hayır dedi ve biz bu bildirisi destekliyoruz” dedi, Washington’ı halkın iradesini görmezden gelmemesi konusunda uyardı.

SEÇİMİN YILDIZI MİCHİGAN’LI ABDUL

ABD ara seçimlerinin en çok merak edilen yarışlarından biri Michigan eyaletinde yaşandı. Demokratların adayı Abdul El Sayed, Cumhuriyetçi rakibi eski Kongre üyesi Mike Rogers’ı geride bırakarak ABD Senatosu’na girmeyi başardı. Bu zaferle el-Sayed, ABD tarihinde Senato’ya seçilen birinci Müslüman unvanını elde etti. Mısır göçmeni bir ailenin çocuğu olan Detroit doğumlu 42 yaşındaki Sayed, oyların yüzde 52.4’ünü aldı. Seçim yarışı boyunca Cumhuriyetçi kanat ve Başkan Donald Trump ile Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından amaca koyulan el-Sayed, Detroit’te yaptığı zafer konuşmasında, “Michigan, başardık. Artık inşallahtan elhamdülillaha geçebiliriz” dedi. El-Sayed ayrıyeten ocak ayında Senato merasiminde anayasal olarak kendisini yemin ettirecek olan Vance’e takılarak, “JD, habibi, ocak ayında beni yemin ettirmek zorunda kalacak olmanın o lezzetli ironisi harika” dedi. Müslüman kimliğine vurgu yaparak kendisine tekraren İslamofobik bir tonla, “Muhammed” ve “Cihatçı Abdul” diye seslenen Trump’a da “Donald, bana artık kısaca ‘Bay Senatör’ diye hitap edebilirsin” diye seslendi.

Abdul el-Sayed seçim zaferi sonrası eşi Sarah Jukaku ile destekçilerinin karşısına çıktı.

İSRAİL KARŞITI KAMPANYA

Tıp tabibi ve eski Detroit Sağlık Müdürü olan Sayed’in bu zaferi, Demokratların Michigan’daki kritik Senato sandalyesini muhafazasını ve Kongre genelinde güç kazanmasını sağladı. Seçim kampanyasında sıhhat hizmetlerinin kamusal hale getirilmesi, ekonomik eşitsizliklerin azaltılması, büyük şirketlerin siyasi tesirinin sonlandırılması ve İsrail’e silah ambargosu uygulanması üzere başlıkları öne çıkaran Sayed, zafer konuşmasında da “Vergilerimizin soykırım yahut savaş için kullanılmasını istemiyoruz” dedi.

12 MİLYAR DOLAR HARCANDI… TARİHİN EN PAHALI ARA SEÇİMİ

3 Kasım’daki ara seçimler, yalnızca çıkan siyasi sonuçlarla, harcanan astronomik bütçelerle de ön plana çıktı. Siyasi finansmanı ve kampanya harcamalarını takip eden araştırmalara göre, 2026 ara seçimleri ve valilik seçimleri toplam 12 milyar dolara yaklaşan devasa maliyetiyle tarihin en pahalı ara seçimi unvanını aldı. Demokrat adayların direkt harcamaları 2.2 milyar doları, Cumhuriyetçi adayların direkt harcamaları ise 1.4 milyar doları aştı. Adaylardan bağımsız faaliyet gösteren ve bağış üst hududu bulunmayan siyasi hareket komiteleri (Super PAC) de seçim harcamalarında değerli rol oynadı. Cumhuriyetçi kümeye açık takviye veren Elon Musk da 445 milyon doların üzerinde bağış yaparak ABD siyasi tarihinde bir seçimde en çok para harcayan kişi oldu.

TABULAR YIKILDI İLKLER YAŞANDI

ABD ara seçimleri, ülke genelinde yaşanan tarihi birincilere de sahne oldu. İşte dikkat çeken birtakım sonuçlar:

– Michigan eyaletinde Demokratların adayı Abdül el Sayed, ABD Senatosuna seçilen birinci Müslüman senatör unvanını kazandı.

– İsrail idaresinin sert eleştirmeni Demokrat Adam Hamawy, New Jersey eyaletinden Kongre’ye seçilen birinci Müslüman oldu.

– Ülke genelinde 7 Müslüman aday Kongre ve eyalet seviyesindeki temsil makamlarına seçilmeyi başardı.

– Demokrat Annie Andrews,  Güney Carolina’dan seçilen birinci bayan ABD senatörü oldu. Trump tarafından atanan Darline Graham’ı yenerek Cumhuriyetçilerin yaklaşık otuz yıldır elinde tuttuğu koltuğu ele geçirdi.

-Teksaslı seçmenler, eyaletin birinci Latin kökenli bayan valisi Gina Hinojosa’yı tercih etti. California’nın eski başsavcısı Xavier Becerra ise Cumhuriyetçi Steve Hilton’ı yenerek, 1875’ten bu yana ülkenin birinci Latin kökenli valisi oldu.

– Georgia eyaletinde Demokrat Keisha Lance Bottoms, sandıktan zaferle çıkarak ABD genelinde eyalet valisi seçilen birinci siyahi bayan olarak tarihe geçti.

– Ohio’da Amy Acton, 2006’dan beri Cumhuriyetçilerin elinde olan valiliği kazanan birinci bayan oldu.

Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri

Türkiye ve dünyadaki en aktüel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.

Ad

Soyadı

E-Posta Adresi

Bülten Seçimleri

Gün Başlıyor

Gün Sonu

ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.

Abone Ol

Keşfetmeye Devam et