Rusya ile kim görüşecek… Avrupa sesini arıyor

YILLARDIR sıkça sorulan fakat cevabı tam olarak bulunamayan Ukrayna savaşına çözüm müzakerelerinde Avrupa Birliği (AB) ismine kimin konuşacağı sorusu bir sefer daha gündemin en üst sıralarında.Ukrayna’daki savaşı sona erdirme emelli diplomatik teşebbüsler bağlamında tekrar ısınan bu başlık Dublin’de düzenlenen gayriresmi nitelikli AB önderleri toplantısındaki başka gündem maddelerini gölgede bıraktı. Toplantıdan gelen açıklamalar Avrupa’nın sesinin kim olacağı konusunda tek ses olmadığını bir sefer daha ortaya koydu.

Aslında teknik olarak AB ismine kimin konuşabileceği çok karmaşık bir husus değil. Misyon tarifleri gereği AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas bu yetkiye sahipler. Bununla birlikte Avrupa’nın görüşmelere dahil oluş hali her vakit kurumsal boyutla hudutlu kalmıyor. Format çeşitliliğinden rahatsız olan ve bunun “kredibilite sorunu” yarattığını düşünen isimlerden biri İtalya Başbakanı Giorgia Meloni. Bahsin, Dublin’deki tepenin gündemine alınmasında da Meloni’nin Costa’ya bu hususta yazdığı mektup tesirli oldu.

EĞİLİMLER FARKLI

AB’deki tabloya bakıldığında farklı eğilimler tespit etmek mümkün. Gelinen etapta Costa’nın AB’nin sesi olma konusunda üye ülkelerin büyük çoğunluğunun takviyesine sahip olduğunu söylemek mümkün. Benelüks ülkeleri, Estonya, Polonya üzere ülkeler Costa’ya dayanak veren ülkeler arasında. Meloni de Costa’ya soğuk bakmıyor.

Rusya’nın masada görmek istemediği isimlerin başında gelen Kallas’ın uygun bir tercih olmayacağını düşünenlerin sayısı ise azımsanmayacak seviyede. Bununla birlikte masada “şahin” bir profilin bulunmasını destekleyenler de yok değil. Estonya Başbakanı Kristen Michal’in masadaki AB Temsilcisi için “Putin’in hoşuna gitmesi gerekmiyor” sözleri de bu tutuma işaret ediyor. Kallas da Michal ile birebir çizgide: “Aslında tüm üye devletler, dışişleri ve güvenlik siyaseti alanında Avrupa’yı temsil eden kişinin ben olduğum konusunda 2024’te mutabık kalmıştı. Rusların beni istemediğini biliyorum ancak Rusya’yı kimin temsil edeceği konusunda bizim kelam hakkımız var mı? Hayır, yok.”

ÜYE OLMAYANLAR SORUNU

Avrupa’nın AB’den ibaret olmadığı, Ukrayna görüşmelerinde daha geniş manada Avrupa’yı temsil edecek bir ismin görevlendirilmesi gerektiği, böylece Birlik üyesi olmayan İngiltere ve Norveç üzere ülkelerin temsilinin sağlanmış olacağı yönünde değerlendirmelere rastlamak da mümkün. Kallas, AB’nin mevcut kurumları bulunduğunun altını çizerek ABD’nin yaptığı üzere kurumsal rolü olmayan birinin gönderilemeyeceğini söyledi.

E3 HALİNDEN MEMNUN

AB siyasetlerinin benimsenmesinde tartıları tartışılmaz olan Fransa ve Almanya’nın çizgisi öbür ülkelere nazaran daha farklı. Her iki ülke de Ukrayna odaklı görüşmelerdeki E3 (Almanya, Fransa, İngiltere) formatından mutlu. E3’ün “köklü bir format” olduğu görüşündeki Almanya Başbakanı Friederich Merz, “Bunun yanı sıra bu mevzuda Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya ve Polonya’dan beş temsilciyle birlikte çalışıyoruz. Bunun bu türlü devam etmesinde hiçbir sorun görmüyorum” dedi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, ülkesinin masadaki yerinden Brüksel lehine feragat etmeye sıcak bakmadığı bir sır değil.

MEVCUT FORMATLA DEVAM

Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, 12 Kasım’da yaptıkları ortak açıklamada görüşmelere tıpkı formatta devam edeceklerini vurgulamaları dikkat çekmişti. Dublin’de de Abu Dabi’deki formatla devam edilmesi kararı çıktı. Bu da masada AB’nin iki kurumu, Almanya, Fransa, İtalya, Polonya ve İngiltere’nin olacağı manasına geliyor. Costa, takımın birlik ve üyelerle yakın uyum içinde hareket edeceğini söyledi.

Avrupa Birliği üye ülkelerinin başkanları dün gayriresmi tepe kapsamında İrlanda’nın başşehri Dublin’de bir araya geldi.

AVRUPA’NIN YAKITI SAVAŞA YETMİYOR

NATO dayanaklı bir araştırmaya nazaran Avrupa, Rusya ile büyük çaplı bir savaşta askeri uçakları için gerekli jet yakıtını bulmakta zorlanabilir. Avrupa’daki petrol rafinerilerinin yaklaşık dörtte biri 2009’dan bu yana kapanırken kıtada jet yakıtı üretebilen 70 tesis kaldı. Araştırmada, fosil yakıtlardan uzaklaşma siyasetlerinin rafineri kapasitesini daralttığı ve NATO’nun yakıt tedarikinde güvenlik açıkları yarattığı belirtildi. Çalışmaya nazaran 2035’ten itibaren sivil yakıt arzının tamamına el konulsa bile 4.7 milyon ton açık oluşacak. Bu ölçünün 2050’de 50 milyon tona ulaşabileceği öngörülüyor. NATO’nun 5. madde kapsamında Avrupa’da savaşa dahil olduğu ve Kuzey Amerika’dan destek kuvvetlerin sevk edildiği senaryoyu inceleyen araştırmacılar, rafinerilerin korunması, stratejik rezervlerin artırılması ve alternatif yakıt üretiminin hızlandırılmasını önerdi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de Rusya ile mümkün bir savaşta rafineri yetersizliğinden kaygı duyduklarını belirtmişti.

MOSKOVA’DAN KAFA KARIŞTIRAN MESAJ… ‘AVRUPA’YI MASAYA DAVET ETMEDİK’

AVRUPA önderleri Rusya ile yürütülen müzakereler için temsilci seçme ve ortak konum belirleme bahislerinde çalışırken, Moskova’dan gelen ileti kafaları karıştırdı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Rusya ile Ukrayna arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen barış görüşmelerine Avrupa ülkelerinin katılması konusunda “henüz muahede sağlanmadığını” savundu. Peskov, dün yaptığı açıklamada “Avrupa’nın barış sürecine katkı sağlama konusundaki gerçek niyetlerini ve isteklerini gördükten sonra görüşmelerin kapsamını genişletme konusunda karar verebiliriz. Şayet Avrupalılar arasında sahiden de en azından bir dereceye kadar görüşme yetkisine sahip biri varsa ve şayet bu yönde bir istekleri varsa, elbette onlarla görüşmeye hazırız” sözlerini kullandı. Peskov müzakerelerde yeni bir cinsin da “oldukça kısa sürede” yapılacağını düşündüklerini aktardı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, bir sonraki müzakere tipine Avrupalı temsilcilerin de katılacağını açıklamıştı.

Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri

Türkiye ve dünyadaki en şimdiki gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.

Ad

Soyadı

E-Posta Adresi

Bülten Seçimleri

Gün Başlıyor

Gün Sonu

ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.

Abone Ol

Keşfetmeye Devam et