Romanya’nın Köstence Limanı’nda patlama: ‘Kırmızı müdahale planı’ devrede

Köstence Limanı’nda bugün yapılan keşiften kısa bir müddet sonra bir deniz İHA’sı patladı. Acil Durumlar Dairesi’nin aktardığına nazaran, olayda can kaybı yaşanmadı. Deniz Kuvvetleri Sözcüsü Alexandru Turturică, insansız aracın cuma sabahı liman içindeki ARSVOM (Romanya Deniz Kurtarma Ajansı) tesisleri yakınında tespit edildiğini belirtti.

Romanya makamları daha evvel Rusya’ya ilişkin olduğu argüman edilen bir öteki İHA’nın bir apartmana düşmesiyle ilgili olarak NATO’nun 4. hususunu gündeme getirmişti.

ROMANYA’DAN BİRİNCİ MÜDAHALE

Turturică, Deniz Kuvvetleri’nin olaya direkt müdahalede bulunmadığını, sadece takviye rolü üstlendiğini söz etti. Açıklamaya nazaran, asıl müdahaleyi SRI (Romanya İstihbarat Servisi) ve DSU üzere öteki kurumlar gerçekleştirdi. DSU Sözcüsü Bogdan Toma, Hotnews’e yaptığı değerlendirmede, deniz İHA’sının 78 numaralı rıhtımda resen patladığını söyledi. Toma, patlamada kimsenin yaralanmadığını da kelamlarına ekledi. Olayın akabinde saat 10.29’da kırmızı müdahale planı devreye alındı.

Patlamadan kısa müddet evvel Köstence’deki basın kuruluşları, ARSVOM’a ilişkin 78 numaralı rıhtımda bir deniz İHA’sı bulunduğunu duyurmuştu. Focus Press’in haberine nazaran, kelam konusu araç, ARSVOM’a ilişkin bir botun yakınında, kıyıya ve ajansın genel merkezine hayli yakın bir pozisyonda tespit edildi. Mahallî yayın organı Info Sud-Est ise “Şu anda, yaklaşık 7-8 metre uzunluğundaki insansız hava aracının menşei ya da patlayıcı içerip içermediği bilinmiyor” tabirlerine yer verdi. Patlamadan evvel yayınlanan bir haberde ise “SRI uzmanları ve MApN grupları olay yerine geldi, araçta patlayıcı olup olmadığını denetim ediyor” denildi.

ROMANYA’DAN 4. MADDE HATIRLATMASI

Romanya Dışişleri Bakanı Oana Toiu, daha evvel Rus imali olduğu belirtilen bir İHA’nın ülkede bir apartman binasına düşmesi sonrasında, NATO’nun kurucu muahedesinin 4. hususunu “Romanya’nın kullanabileceği bir araç” olarak nitelendirmişti. Bir televizyon röportajında konuşan Toiu, 29 mayıstaki İHA kazasının, 4. Husus üzere araçların kullanımını haklı çıkaran olaylar kategorisinde değerlendirilebileceğini söylemişti.

NATO, 29 Mayıs’ta Romanya’ya isabet eden İHA’dan “Rusya’nın pervasızlığını” sorumlu tutmuştu. Olay, Rusya’nın savaşı Ukrayna’nın ötesine taşıyarak bir NATO ülkesini gaye alabileceği telaşlarının ortasında gerçekleşmişti.

Romanya Dışişleri Bakanı Oana Toiu

4. MADDE NEDİR

NATO muahedesinin 4. hususu, bir üye devletin kendi güvenliğine yönelik tehditler hakkında müttefikler ortasında resmi istişare başlatmasına imkân tanır. Bu hususa başvurmak ittifakı direkt askeri harekata zorlamaz. Unsur 5’ten farklı olarak 4. Husus, üyelerin “toprak bütünlüğü, siyasi bağımsızlığı yahut güvenliği tehdit edildiğinde birlikte istişarede bulunacaklarını” karara bağlar.

NATO’nun 1949’daki kuruluşundan bu yana 4. Unsur dokuz kere yürürlüğe kondu. Bunlardan biri Rusya’nın Ukrayna’yı topyekün işgal ettiği 24 şubat 2022’de gerçekleşti. Polonya, eylül ayında NATO savaş uçaklarının hava alanına giren Rus İHA’larını düşürmesinin akabinde da bu maddeyi devreye soktu. NATO, kelam konusu olaydan sonra hava devriyelerini artırarak ve karada konuşlandırılmış tedbire sistemlerini seferber ederek savunmasını güçlendirme kararı aldı.

ROMANYA 4. MADDEYİ YÜRÜRLÜĞE KOYACAK MI?

Romanya yetkilileri, Galați kentindeki bir konut kompleksinin çatısına düşen İHA ile ilgili karşılıklarını değerlendirirken 4. hususun “ellerinde bir araç” olduğunu lakin bunu uygulayacaklarına dair net bir açıklama yapmadı. Dışişleri Bakanı Toiu, “Açıkçası, 4. Unsura başvurmak ortak bir karardır. Bu, şu anda sahip olduğumuz olasılıklarla ilgili görüşmelerin bir parçasıdır” dedi.

Romanya Cumhurbaşkanı Nikosor Dan, ulusal savunma kurulunu topladığını ve “Rusya Federasyonu’na karşı orantılı tedbirler alınması buyruğunu vereceğini” açıkladı. Toplumsal medyadan yaptığı paylaşımda, “Olayın emsalsiz niteliği, kararlı, koordineli ve uygun bir karşılık gerektiriyor” tabirini kullanan Dan, “Romanya bir NATO üyesi devlettir ve Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü saldırgan savaşın hiçbir formda vatandaşlarına yansıtılmasını kabul etmeyecektir” diye ekledi.