Çernobil faciasının üzerinden yaklaşık 40 yıl geçmesine karşın, etrafa yayılan radyoaktif yakıt parçacıklarının yapısını koruduğu ortaya çıktı. Bilim insanları, mikroskobik parçacıkların hâlâ radyoaktif madde kaynağı olabileceği ve önemli sıhhat riski oluştura...
1986’da Çernobil Nükleer Santrali’nde meydana gelen patlamanın üzerinden yaklaşık 40 yıl geçti. Lakin bilim insanlarının yaptığı yeni araştırma, felaketin radyoaktif mirasının şimdi sona ermediğini ortaya koydu. Araştırmacılar, patlama sırasında etrafa yayılan birtakım radyoaktif yakıt parçacıklarının beklenenden çok daha kararlı olduğunu ve özgün yapılarını büyük ölçüde koruduğunu belirledi.
Leibniz Üniversitesi Hannover ve Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf araştırmacıları, 8 ila 50 mikrometre çapındaki altı radyoaktif parçacığı inceledi. Bulgular, kimi parçacıkların beklenenden daha güçlü olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar, sonuçlarını Journal of Hazardous Materials mecmuasında yayımladı. Çalışmada, “Bulgularımız, Çernobil yakıt parçacıklarının etrafta nükleer fisyon eserleri ve aktinitler için son derece kalıcı rezervuarlar misyonu gördüğünü göstermektedir” tabirleri kullanıldı.
RADYOAKTİF PARÇACIKLAR ÜÇ GRUBA AYRILDI
Çalışmanın muharriri Tobias Weissenborn, incelenen yakıt parçacıklarının üç farklı kümeye ayrıldığını açıkladı.
İlk kümedeki parçacıklar, nükleer yakıtta bulunan uranyum dioksite benzeri özellikler taşıyordu. İkinci kümedeki parçacıkların bir kısmı ise zirkonyum katmanıyla kaplanmış yahut bu katmanla kaynaşmıştı.
Üçüncü kümedeki parçacıklar, reaktörün grafit moderatörünün tutuşması ve yaklaşık 10 gün boyunca yanması sırasında oluştu. Yangın, yakıtın farklı uranyum oksitlerine dönüşmesine sebep oldu.
PARÇACIKLAR RÜZGÂRLA TAŞINABİLİYOR
Araştırmacılar, parçacıkların iç yapısını incelemek için X-ışını kırınımı metodunu kullandı. Tahliller, kimi parçacıkların onlarca yıl boyunca çevresel şartlara maruz kalmasına karşın özgün yapılarının büyük kısmını koruduğunu gösterdi.
Bazı parçacıklar vakitle mikroskobik tozlara ayrılabiliyor. Bu tozlar rüzgârla taşınabiliyor. Radyoaktif parçacıkların solunması da önemli bir sıhhat riski oluşturabiliyor.
Bilim beşerlerine nazaran parçacıkların sağlam yapısı, Çernobil etrafındaki radyoaktif maddelerin uzun vadeli tesirlerini anlamak açısından değer taşıyor.
DAHA FAZLA İNCELEME GEREKİYOR
Araştırmacılar, çalışmanın Çernobil etrafındaki sıhhat riskleri hakkında kesin sonuçlara ulaşmak için kâfi olmadığını vurguladı. Çalışma sadece iki farklı noktadan alınan altı parçacığı kapsıyor. Bu sebeple sonuçları bölgenin tamamına genellemek mümkün değil.
Weissenborn, daha fazla örneğin incelenmesi gerektiğini belirterek, “Ve bir noktada birtakım ortalamalar elde etsek bile, bölgedeki sıhhat riskleri hakkında kozmik açıklamalar yapamayız” dedi.
Araştırmacıya nazaran kimi parçacıklar vakitle bozunsa bile daha güçlü olanlar varlığını sürdürebilir ve etrafa radyoaktif madde salabilir.
Çalışma, Çernobil felaketinin çevresel tesirlerinin onlarca yıl sonra da ehemmiyetini koruduğunu gösteriyor. Bilim insanları, uzun vadeli riskleri daha düzgün anlayabilmek için bölgenin farklı noktalarından yeni örnekler alınması gerektiğini belirtiyor.
ABD’de silahlı atak… Aralarında çocukların da olduğu çok sayıda meyyit var
Çernobil’de korkutan keşif: Felaketten 40 yıl sonra bulundu
Trump ile Putin arasındaki yakıt uzlaşmasında Zelenskiy tansiyonu
Atina’da Türkiye kavgası! Miçotakis ve muhalefet arasında F-35 krizi
AB bütçe taslağında 140 milyar euroluk kesinti teklifi. Dış yardımlar durabilir
Fransa’da protestolar büyüyor. Gözaltı sayısı 6 bini aştı, polise soruşturma
Putin’den Trump’a ‘İran’ önerisi
