Orta Doğu’da ateşkesin önündeki en büyük mani: Uzman isimden İran-ABD görüşmelerine sabotaj uyarısı! ‘Şeytan üçgeni harekete geçti’

Tahran ile Washington ortasında gündeme gelen mutabakat zaptına ilişkin olduğu belirtilen gayriresmi bir ön taslak metne ulaşıldığını açıklayan İran Devlet Televizyonu IRIB, mutabakatın ABD askeri ögelerinin İran etrafındaki bölgelerden çekilmesini ve uygulanan deniz ablukasının sona erdirilmesini içerdiğini bildirdi.

Taslakta, Tahran idaresinin de buna karşılık Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini bir ay içerisinde savaş öncesindeki seviyeye çıkarmayı kabul ettiği belirtildi. Mutabakatın askeri gemileri kapsamadığı tabir edildi. Beyaz Saray, kısa müddet içinde mutabakat argümanını yalanladı.

İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, 28 Mayıs gecesi mahallî saatle 01:30 sıralarında ülkenin güneyinde bulunan Bender Abbas kentinin doğusunda 3 patlama sesinin duyulduğunu bildirdi. Bender Abbas kentindeki hava savunma sistemlerinin birkaç dakikalığına etkin hale getirildiği tabir edildi.

İran İhtilal Muhafızları Ordusu Bender Abbas’a yönelik akının akabinde yaptığı yazılı açıklamada, taarruzun kaynağı olan ABD hava üssünün vurulduğunu duyurdu. Bu cevabın, “düşmanın saldırganlığının yanıtsız kalmayacağını bilmesi için önemli bir uyarı” olduğunu vurgulayan İhtilal Muhafızları, yeni bir akına daha sert karşılık vereceğini tabir etti.

İran ve ABD ortasındaki muhtemel ateşkes mutabakatına ait basına sızdırılan savlar şu ana kadar görüşmelerin tıkanmasına yol açtı. Orta Doğu’da diplomasi trafiği sürerken, Bender Abbas’taki patlamalar ve akabinde İran İhtilal Muhafızları’nın ABD hava üssünü vurduğunu açıklaması tansiyonu tırmandırdı. Beyaz Saray İran ile mutabakat savını yalanlasa da perde gerisinde karmaşık bir uğraş yaşanıyor. Güvenlik ve Terör Uzmanı Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, ortada hakikaten de bir muahede olduğunu belirterek, süreci sabote eden yapıyı ve Orta Doğu’daki savaş riskini Hurriyet.com.tr’ye anlattı.

Başbuğ, ateşkes sürecini engellemeye çalışan global bir sabotaj ağının harekete geçtiğini vurgulayarak, bu yapının başını İsrail’in çektiğini belirtti. Savaşı isteyen tek tarafın İsrail olmadığına dikkat çeken Başbuğ, İran ve ABD içinde İsrail ile koordineli biçimde hareket eden kümeler bulunduğunu söyledi.

İRAN-ABD ATEŞKESİNDE SON DURUM

İran ile ABD ortasındaki görüşmeler, savaş öncesinde ve çatışmaların birinci etabında kamuoyundan gizlenmiyordu. Dünya basını, görüşmelerin durumuna, tarafların kararlarına, taleplerine ve hatta askeri atılımlarına kadar yaşanan bütün gelişmeleri manşetlerine taşımıştı. Ateşkesin akabinde görüşmelere ait sızdırılan bilgiler azaldı. Başbuğ, muahede sürecinin üstü kapalı yürütüldüğüne dikkat çekerek, sabotaj riskine karşı görüşmelerin zımnî tutulduğunu belirtti. Başbuğ’a nazaran sürecin giderek daha hassas halde ele alınmasının nedeni ortada gerçek bir mutabakat bulunması.

Sürecin bâtın kapaklı yürütülmesinin, İran ile ABD’de ateşkes isteyen kanatların sabotajlardan kaçınmaya çalışmasından kaynaklandığını tabir eden Başbuğ, İsrail’in son devirde ABD’nin kendilerinden kapalı iş yapmasından şikayet ettiğini hatırlattı. Uzman isim bu durumun, barış görüşmelerini bozmak isteyen İsrail’in süreçten dışlanmasıyla irtibatlı olduğunu kaydetti.

ATEŞKESİ BOZMAK İSTEYEN ‘ŞEYTAN ÜÇGENİ’

Başbuğ, muahedeyi sabote eden yapıyı “şeytan üçgeni” diye tanımladı. Bu yapının ABD, İran ve İsrail içindeki paralel oluşumlardan oluştuğunu belirten uzman isim, bu kümelerin ortak hareket ederek her türlü barış teşebbüsünü sabote ettiğini anlattı.

İsrail ile İran’daki devlete paralel yapının bu işin içinde olduğunu vurgulayan Başbuğ, “İran içinde İsrail ile işbirliği içinde olan İhtilal Muhafızları’nın yüklü omurgasını oluşturduğu bir yapı var” dedi.

Aynı yapının ABD’de de bulunduğunu belirten Başbuğ, “Bu üçgen işliyor. Bu üçgenin her türlü masa olayını sabote etmek için ortalarında paslaşıyor. Bu sabotaj teşebbüsleri bazen İran’da bazen İsrail’de ortaya çıkıyor. Bizdeki FETÖ gibisi yapı İran’da 100 yıldır var. Bunlar İsrail ile işbirliği içinde. Bu işbirliği artık güzelce gün yüzüne çıktı” diye konuştu.

ULUSALCI KANATLAR MASADAN KALKMIYOR

Tüm sabotaj teşebbüslerine karşın İran ve ABD içindeki Ulusalcı kanatların masayı dağıtmadığını aktaran Başbuğ, bu kanatların ateşkesin gerekliliğine inanarak hareket ettiğini belirtti.

Başbuğ, İran ve ABD içindeki Ulusalcı kanatların tam aksine “Buradan o denli ya da bu türlü bir mutabakatla çıkmalıyız, bu iş ikimize de yaramayacak” diye bir mantık yürüttüğünü tabir ederek, bu kümelerin şu ana kadar 2-3 kez ateşkes için önemli teşebbüste bulunduğunu lakin muvaffakiyet sağlayamadıklarını tabir etti.

“Bu yapı sonunda ne yapması gerektiğini anladı ve artık görüşmeleri saklı ve el altından yürütüyorlar” diyen Başbuğ, Trump’ın “İran ile anlaşmak üzere oldukları” açıklamasının çabucak akabinde sabotajların başladığını söyledi.

ABD Lider Yardımcısı JD Vance, İran savaşı mühletince ateşkes görüşmeleri başlayana dek kamuoyu önünde demeç vermekten kaçınmıştı. Vance, İslamabad’da düzenlenen görüşmelerde ABD heyetine başkanlık etmişti. Milliyetçi-muhafazakar telaffuzlarıyla tanınan Vance, İran savaşına olan muhalefetiyle ve İsrail’e verilen askeri dayanağa tenkitleriyle öne çıkıyor.

TRUMP’IN ÖZGÜRLÜK PROJESİ DE SABOTE EDİLDİ

Başbuğ, geçtiğimiz günlerde Trump’ın duyurduğu Özgürlük Projesi’nin de misal bir akıbetle karşılaştığını lisana getirdi. Projenin çabucak akabinde Birleşik Arap Emirlkikleri’ne (BAE) füzeler atıldığını vurgulayan Başbuğ, yaşanan çatışmalar nedeniyle projenin çöktüğünü belirtti.

Özgürlük Projesi’nin Hürmüz’de tansiyonu düşürme mümkünlüğü olduğunu söyleyen Başbuğ, Körfez’deki 1500 gemiyi kurtarmak için “Savaşla hiç ilgisi olmayan gemiler. Bu yapılan mutabakat önümüzdeki sürecin de yeterli niyet göstergesi olsun” diye gerçek bir çıkış yapıldığını söyledi.

Ancak çabucak akabinde BAE’ye atılan füzeler, BAE’nin verdiği karşılık ve projenin çöktüğünü gördüklerini tabir eden Başbuğ, “Bu daima işledi bugüne kadar. Birinci sefer bu kere ateşkes muahedesi hayat bulma bahtı yakalamıştı” dedi.

İSRAİL TAKVİYELİ TARAFLAR HEDEFİNE ULAŞAMADI

Başbuğ’a nazaran muahede metni hazır durumda ve önümüzdeki süreçte taraflar kalıcı ateşkesi duyurabilir. Başbuğ, sabotajlara karşın ateşkes isteyen kanatların masayı dağıtmadığını söyledi.

Başbuğ, muahedenin şu an sabotajlardan ötürü tamamlanamadığını savunarak, “sabotajlara karşın İran ve ABD’deki ateşkes isteyen kanatların masayı asla dağıtmadığına” dikkat çekti. Önümüzdeki günlerde ABD basınında “İşte metnin maddeleri” diye muahedenin yayınlanabileceğini öngören Başbuğ, iki gücün karşılıklı savaşının devam ettiğini fakat İsrail takviyeli tarafların yine savaş çıkarma emeline tam olarak ulaşamadığını belirtti.

“İSRAİL’İN SABOTAJ RİSKİ ÇOK YÜKSEK”

Ateşkese yönelik en büyük tehdidin İsrail’den geldiğini belirten Başbuğ, İran ve ABD anlaştığını duyursa bile İsrail’in Tahran’ı vurma mümkünlüğünün çok yüksek olduğunu söyledi. Uzman isim, İsrail’in mantığının “Anlaşma sağlandığı an ben bittim” olduğunu tabir etti.

Başbuğ, görüşme sürecinde İsrail’in rahat durmayacağını vurgulayarak, şunları lisana getirdi:

“İran ve ABD bugün akşam saatlerinde çıksa dese ki ‘Anlaştık,’ İsrail’in yeniden de Tahran’ı vurma mümkünlüğü çok yüksek. İsrail şu mantıkta; ‘Anlaşma sağlandığı an ben bittim.’ Bu mantık İsrail’de ve Netanyahu’da var. Onun için her ne olursa olsun durdurulması gerek diye düşünen bir süreç yürütüyorlar ve şu ana kadar başarılı oldular.”

İsrail basını, ABD’nin Tel Aviv’deki Ben Gurion Havalimanı’na çok sayıda F-22 savaş uçağı ile ikmal uçakları konuşlandırdığını bildirmişti.

TEL AVİV SAVAŞI ABD OLMADAN SÜRDÜREBİLİR Mİ?

ABD’nin İsrail’in taarruzları sürdürmesi durumunda takviyesini geri çekeceğini ve Tel Aviv’i izole edeceğini söyleyen Başbuğ, İsrail’in ABD’ye muhtaç olduğunu vurguladı. Başbuğ, ABD yardımı keserse İsrail’in tek başına hareket edemeyeceğini belirtti.

Başbuğ, İsrail’in ABD’ye muhtaç olduğunu kaydederek, “ABD yardımı keserse İsrail tek başına hareket edeceğini söyleyebilir lakin edemez. ABD savaştan çekilip İsrail’in savaşı sürdürmesini dışarıdan da desteklemez. O denli bir durumda ABD inandırıcılığını yitirir, kısır döngüye girer” diye konuştu.

‘BAE DE OYUNUN İÇİNDE, BÖLGESEL SAVAŞ RİSKİ VAR’

Başbuğ, bölgesel bir savaş çıkarmak için ‘adice’ bir oyun oynandığını ve bu oyunda BAE’nin de “İsrail’in uydusu üzere rol aldığını” söz etti.

Uzman isim, barışı sabote etme işinin BAE’de başlayabileceğini belirterek, şu sözleri kullandı:

“Bölgesel bir savaş çıkarmak için çok adice oynuyorlar. Bu bahsettiğim şeytan üçgenine bölge ülkelerinden de dahil olacak bir yapı var. Bunların başını BAE çekiyor. Esasen BAE bu oyunun kesimlerinden biri. O da bu işin içinde, İsrail’in uydusu halinde.”

Özgürlük Projesi’nin İran ile BAE ortasında yaşananlarla bozulduğuna dikkat çeken Başbuğ, “Biri füzeyi attı, öbürü savunuyorum diye karşı atağa geçti. Bir anda bölgesel savaş konuşmaya başladık. Türkiye’nin uğraşları sayesinde o oyun tutmadı fakat tutma ihtimali de var” açıklamasını yaptı.

‘DİYALOĞUN KAZANACAĞINI DÜŞÜNÜYORUM’

Tüm risklere karşın diyaloğun kazanacağına inandığını söyleyen Başbuğ, iki taraftaki Ulusalcı kanatların ‘masayı dağıtmayalım’ mantığının oturduğunu belirtti.

Bu kanatların ne kadar dayanacağının başka bir tartışma konusu olduğunu kelamlarına ekleyen Başbuğ, şunları kaydetti:

“Ben diyaloğun kazanacağını düşünüyorum. İki taraftaki Ulusalcı kanatlar işi çözdü. Ne olursa olsun masayı dağıtmayalım mantığı oturdu. Her türlü taarruzda Trump’a mikrofon uzatıyorlar, ‘Barışa mahzur değil’ deyip geçiyor. Pezeşkiyan tarafı da birebir halde. Bu kanatlar işi çözdü lakin nereye kadar dayanırlar farklı bir tartışma konusu.”