Nvidia’daki casusluk skandalı: Milyarlarca dolarlık ticaret şirketin ofisleri boş çıktı

Singapur merkezli teknoloji şirketi Megaspeed’in eski yöneticisi Alice Huang’ın, Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang ile münasebet yaşarken Çin ismine şirket sırlarını topladığının ortaya çıkması, skandala yol açtı.

Güneydoğu Asya’daki data merkezleri için bilgisayar donanımı satın alma imajı altında hareket eden Megaspeed’in, Nvidia çiplerini Çin’e göndererek Pekin idaresinin ABD’nin ticaret kısıtlamalarını aşmasına yardımcı olduğu öne sürülüyor.

Singapur polisi, ihracat denetimlerini ihlal ettiği yahut deldiği kuşkusuyla Megaspeed ve öbür kimi şirketlere yönelik Şubat 2025’te soruşturma başlattı.

Singapur İçişleri Bakanlığının açıklamasına nazaran ABD’li müfettişler Haziran 2025’te Megaspeed’e “sevkiyat sonrası doğrulama” kontrolü için geldi ve bu kontrol sırasında Alice Huang da şirkette hazır yer aldı.

Bakanlık, Washington’un yürüttüğü soruşturmadan birinci defa o gün haberdar olduklarını bildirdi.

Aynı gün Singapur polisi tarafından sorgulanan Alice Huang’ın pasaportuna el konuldu.

Hakkında resmi suçlama yöneltilmeyen Huang, Singapur İçişleri Bakanlığının açıklamasına nazaran “Megaspeed’deki rolünü küçültmek” maksadıyla yanlış bilgi verdiği gerekçesiyle Şubat 2026’da kent devletinden menedildi.

Malezya hükümeti ise bugün yaptığı açıklamada, ülkeye ithal edilen çiplerin öteki yargı bölgelerine ihraç edilip edilmediğini belirlemek için Megaspeed’in yan kuruluşu Speedmatrix’i soruşturduğunu duyurdu.

Pekin idaresi casusluk savlarını reddederken, Megaspeed hassas çiplere yönelik ihracat denetimlerine uyup uymadığını incelemek üzere ABD’li bir hukuk firmasıyla anlaştığını açıkladı.

Şirketten yapılan açıklamada, “Megaspeed, ABD ihracat denetim kanunları kapsamındaki ahenk yükümlülüklerini son derece ciddiye alıyor” sözüne yer verildi.

Kendisini yapay zeka ihtilalinin merkezinde konumlandıran ve dev bilgi merkezlerinde yüksek performanslı hesaplama gücü sağlamak için Nvidia’nın gelişmiş silikon çiplerini kullandığını belirten Megaspeed’in Singapur iş merkezindeki ofisini AFP muhabirleri ziyaret etti, fakat boş bir ofisle karşılaştılar.

Kilitli cam kapıların ardında hiçbir çalışanın görülmediği ofisin komşuları, AFP’ye son birkaç aydır içeri girip çıkan kimseyi görmediklerini anlattı.

Singapur’a bir köprüyle bağlanan Malezya’nın Johor bölgesinde yeni gelişen bir mahalledeki alışveriş merkezinde yer alan yan kuruluş Speedmatrix’in ofisinde de hiçbir çalışan yoktu.

Şirket kayıtları, Alice Huang’ın Megaspeed’in kuruluşunda direkt yer aldığını gösteriyor.

Kayıtlara nazaran Huang ile irtibatlı bir şirket, 2023 yılının başlarında Çinli görüntü oyunu geliştiricisi 7Road International’ın Singapur kolunu satın aldı ve şirketin ismi neredeyse çabucak Megaspeed International olarak değiştirildi.

Mart ile Kasım 2023 arasında bir yıldan kısa mühletle Megaspeed yöneticisi olarak görünen Huang’ın gelişiyle şirket, az bilinen bir görüntü oyunu yapımcısından Asya’nın en büyük Nvidia çipi alıcılarından birine dönüştü.

Kendisini “bulut barındırma hizmetleri sağlayıcısı” olarak tanımlayan Megaspeed’in 2024 yılında sunduğu hesaplara nazaran şirketin geliri 12 ay içinde sıfırdan neredeyse 300 milyon dolara sıçradı.

Aynı devirde şirketin varlıklarının bedeli de 32 milyon dolardan yaklaşık 3 milyar dolara yükseldi.

Nvidia’nın gelişmiş yapay zeka çiplerinin sırf bir adedinin on binlerce dolara mal olabildiği belirtilirken, Megaspeed’in iki yıl içinde 4 milyar doların üzerinde Nvidia çipi ticareti yaptığı bildiriliyor.

Singapur, Malezya ve Cayman Adaları üzerinden uzanan ayak izleri, Megaspeed’in iş hacminin Çinli teknoloji devi Alibaba ile kurulan irtibatla desteklenmiş olabileceğine işaret ediyor.

Singapur hükümetinin bilgilerine nazaran Megaspeed’in Malezya’daki yan kuruluşu, 2024 yılında kontrat ihlallerine karşı teminat olarak Singapur’daki Apex Enterprise Solutions şirketine varlıklarını rehin veren bir muahede yaptı.

Veriler, Apex’in bir ana şirket aracılığıyla Cayman Adaları’nda kayıtlı Alibaba Group Holding Ltd ile ilişkili olduğunu gösteriyor.

Bu mutabakat yapıldığı sırada Huang artık Megaspeed’de resmi yönetici olarak kayıtlı değildi fakat Singapur makamları onun şirketin “ana kontrolörlerinden biri” olmayı sürdürdüğünü belirtti.

Megaspeed’in nihai holding şirketi olan Singapur merkezli Swiftdata’nın ve Megaspeed’in yöneticiliğini ise daha evvel matbaa ve grafik tasarım şirketleri işleten Singapurlu iş insanı Tan Yong Pong yürütüyor.

AFP muhabirlerinin Tan’ın Singapur’un doğusundaki kayıtlı adresine yaptığı ziyarette kapıyı açan olmadı lakin kapının arkasından köpek havlamaları duyuldu.

Yaşlı bir komşu AFP’ye, “Sıcakkanlı beşerler. Asansör sahanlığında köpeğini gezdirirken hanımefendiye ara sıra rastlıyorum” dedikten sonra ekledi: “Ama aylardır onları görmedik.”

Nerede yaşadığı, nerede çalıştığı ve ne vakit doğduğu kesin olarak saptanamayan Alice Huang’ın tesiri, Singapur’daki sade ofisten Güneydoğu Asya’daki dev bilgi merkezlerine ve Silikon Vadisi’nin yönetim kurulu odalarına kadar uzanıyor.

Singapur ticari kayıtlarında Hong Kong pasaportuna sahip Çin vatandaşı olarak tanımlanan Huang’ın, HK01 medya kuruluşunun haberine nazaran Çin’in denize kıyısı olmayan Hunan eyaletinde doğduğu ve medya eğitimi almak için Hong Kong’a gittiği belirtiliyor.

Çin devlet televizyonu CCTV’nin muhabirlerinden, sosyal medya platformu Weibo’da Huang ile birlikte çalıştığını yazdı fakat paylaşımını daha sonra sildi.

Çinli bir yatırım şirketi tarafından yayımlanan kurumsal özgeçmiş ise Huang’ın Asya yatırım bankacılığındaki süratli yükselişini gözler önüne seriyor.

Özgeçmişteki bilgilere nazaran Huang, 2012 yılı civarında HSBC’de üst seviye bir vazife üstlendikten sonra CITIC Securities ve Shanghai Hexi Investment bünyesinde çalıştı.

Hong Kong’da dosyalanan şirket kayıtlarında ise Huang, Çin’in tanınan araç çağırma platformu T3’ü işleten Nanjing Lingxing Technology şirketinin yöneticisi olarak yer alıyor.

Nanjing Lingxing Technology’nin öteki kıymetli yatırımcıları arasında Alibaba ve Tencent’in yanı sıra devlet takviyeli araba üreticileri China FAW ve Dongfeng Motor Group da sayılıyor.

Pasaportuna el konulmasından evvel Alice Huang ile Nvidia yöneticisi Jensen Huang kamuoyu önünde birlikte görülmüştü.

İkili, 2024 yılının başlarında Tayvan’da düzenlenen Computex ticaret fuarının ardından yapılan bir parti etkinliğinde sohbet ederken görüntülenmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, ikili arasındaki bağlantıya dair istihbarat bulguları hakkında olay kamuoyuna yansımadan çok evvel bilgilendirildiğini fakat bu bahiste harekete geçmediği için pişmanlık duymadığını pazar günü açıkladı.

Trump, “Hayır, o denli düşünmüyorum. Bence o onurlu bir adam” dedi.

Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan çip pazarının tahminen yüzde 90’ını denetim eden Nvidia’nın Çin’e satışlarını kısıtlamak maksadıyla ABD idaresi 2022 yılında yeni kurallar getirmişti.

Jensen Huang, son yıllarda Trump’a bu ihracat kısıtlamalarını kaldırması yönünde davet yapan esas teknoloji yöneticisi olarak öne çıktı.

Buna karşın Eylül ve Ekim aylarına ilişkin tedarik bildirimleri, Çin’in savunma endüstrisiyle kontaklı bir Çin üniversitesinin gelişmiş Nvidia çipleri satın alabildiğini ve kısıtlamaların yaygın biçimde aşıldığını ortaya koydu.