New York’ta BM zirvesi hazırlıkları. Belediye Başkanı Mamdani, Netanyahu’yu tutuklatabilir

New York Belediye Başkanı Demokrat Zohran Mamdani, dün yayımlanan söyleşisinde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun sonbaharda Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu doruğu için kente yapması beklenen ziyaret sırasında tutuklanması yönünde adım atıp atımayacağını değerlendirdiğini belirtti.

Mamdani’nin bu çıkışı, Netanyahu cephesinden sert bir karşılık aldı.

The New York Times gazetesinin “The Interview” podcast yayınında Lulu Garcia-Navarro’ya konuşan sol eğilimli Belediye Başkanı Mamdani, “Başbakan Netanyahu’nun yerinin Lahey olduğunu düşünüyorum. Kendisi, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından suçlanmış bir savaş suçlusudur. Birçok insanın da sadece son yıllarda gerçekleştirdiği hareketlerin yol açtığı sonuçlar sebebiyle bu görüşü paylaştığını göreceksiniz” dedi.

İsrail’i daha evvel “apartheid rejimi” olarak nitelendiren ve İsrail ordusunun Gazze’deki hareketlerini “soykırım” olarak tanımlayan Mamdani, geçen yıl yürüttüğü belediye başkanlığı kampanyası sırasında da kentin polis departmanına (NYPD) İsrail başkanını tutuklama talimatı vereceğini söylemişti.

Mamdani, yabancı bir başkanın gözaltına alınması için New York Polisine talimat verme yetkisine sahip olup olmadığından emin olmadığını kabul etmekle birlikte, mevzuyu şu anda kentin hukuk takımıyla müzakere ettiğini açıkladı.

Belediye Başkanı, sunucu Garcia-Navarro’nun bu sözlerle tam olarak neyi kastettiğini sorması üzerine, “Bu bahis hukuk departmanımızla yürüttüğümüz etkin bir kıymetlendirme sürecidir” karşılığını verdi.

Mamdani, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Burada Binyamin Netanyahu hakkındaki ferdî bir değerlendirmeden bahsetmiyoruz. Uluslararası Ceza Mahkemesi’nden ve bu başbakan hakkında tutuklama buyruğu çıkardıkları gerçeğinden bahsediyoruz. Bu suçlamanın taşıdığı yükü konuşmanın değerli olduğunu düşünüyorum. Ayrıyeten New York Belediye Başkanı olarak New York kentinin yasalarına uyacağım. New York kentinde kanunların bana müsaade verdiği her ne varsa onu yapacağız.”

Dünya önderlerini bir araya getiren BM Genel Kurulu yıllık oturumu, eylül ayında New York’taki BM Genel Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Netanyahu geçmiş yıllarda bu aktifliğe sıklıkla katılmıştı.

Mamdani geçmişte de Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından aranan başkanlara yönelik tutuklama kararlarını uygulamak için NYPD’yi görevlendirme kelamı vermişti.

Belediye liderinin bu kapsamda amaç gösterdiği isimler arasında Netanyahu ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yer alıyordu.

Lahey merkezli UCM, 2024 yılında, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te gerçekleştirdiği hücumun akabinde İsrail’in Gazze’de başlattığı akınlara ait olarak Netanyahu’nun savaş kabahatleri ve insanlığa karşı hatalardan sorumlu olduğuna inanmak için makul münasebetler bulunduğunu bildirmişti.

Mahkeme, Netanyahu hakkında “savaş formülü olarak aç bırakma” ve “diğer insanlık dışı eylemler” de dahil olmak üzere argüman edilen kabahatler sebebiyle tutuklama buyruğu çıkarmıştı.

İsrail’in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Danny Danon, Mamdani’nin açıklamalarına acilen reaksiyon gösterdi.

Danon, X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, “Belediye başkanı olarak kendi sorumluluklarına odaklanmak ve kentinde yükselen antisemitizm dalgasıyla gayret etmek yerine, İsrail Devleti’ne saldırarak düşmanlığı körüklemeyi ve manşetlere çıkmayı tercih etmiştir” yazdı.

Danon, paylaşımını şu halde sürdürdü:

“Bu durum hiçbir şeyi değiştirmeyecektir. İsrail Başbakanı Netanyahu New York’a gelecek, BM Genel Kurulu’na gururla hitap edecek ve İsrail’in gerçeğini ve vatandaşlarını savunmaya yönelik sarsılmaz hakkını dünyaya anlatmak için insanlığın karşısına çıkacaktır. Ve şayet burada birisi tutuklanacaksa, o da New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’dir.”

Netanyahu ise daha evvel New York’ta katıldığı bir radyo programında Mamdani’yi Hamas’ı desteklemekle suçlayarak hakkındaki tehditleri önemsemediğini belirtmişti. Mamdani ise bu suçlamayı reddetmişti.

İsrail Başbakanı, WABC radyosuna yaptığı açıklamada, “Mamdani terör aktörlerinin yanında yer alıyor. Bence sorun şu ki, Yahudilerden ve İsrail’den nefret edenlerin en nihayetinde Amerika’dan da nefret ettiğini kabul etmiyor ve bunu umursamıyor. Kapalıdan gizleye Amerika’dan nefret ettiğini düşünüyorum” tabirlerini kullanmıştı.