Netanyahu’nun zımnî telefon görüşmesi ortaya çıktı: İsrail Başbakanı’na vatana ihanet suçlaması

Gazze’de 7 Ekim 2023 öncesi tansiyon giderek yükseliyordu. Mısır, İsrail’in artan baskılarına karşılık olarak Hamas’ın hareket hazırlığında olduğu istihabaratına ulaştı. Mısır istihbarat şefi Kamel, 7 Ekim’den evvel Tel Aviv ile temas kurarak iki kere ikazda bulundu. Kamel, 7 Ekim’den evvel İsrail Başbakanı Netanyahu’yu da arayarak üçüncü kere Hamas’ın bir atak hazırladığını iletti. İhtardan yalnızca birkaç gün sonra Hamas, İsrail’e yaklaşık 1200 kişinin vefatına ve 250 kadar kişinin rehin alınmasına yol açan saldırıyı düzenledi. 7 Ekim, Orta Doğu’yu tekrar şekillendiren yıkıcı savaşı tetikledi.

Mısır hükümeti yetkilileri ve mevzuyla ilgili bilgi sahibi öteki bireylerin tabirlerine nazaran, Kamel’in Netanyahu ile yaptığı görüşme, Netanyahu ve öteki İsrailli yetkililerin ataktan evvel aldığı çok sayıda ön ikazdan biriydi. Argümanlar, önümüzdeki ay yapılacak çekişmeli İsrail seçimleri öncesinde, uzun müddettir Netanyahu’nun savaş öncesi aksiyonlarının tartışılmasına yol açtı. İsrail muhalefeti, Netanyahu’yu 7 Ekim’e müsaade vermekle suçladı.

BAE VE MISIR’DAN UYARILAR

Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine nazaran, Netanyahu’ya Eylül 2023’te Birleşik Arap Emirlikleri Başkanı Muhammed bin Zayed ile yaptığı görüşmede de Hamas’ın bir atak düzenleyeceği yönünde işaretler verilmişti fakat İsrail Başbakanı, bu mevzuda ikna olmuş görünmüyordu. İsrailli yetkililer, ihtarların mümkün akının zamanlaması ya da ölçeği konusunda spesifik bilgiler içermediğini belirtti.

Netanyahu’nun ofisi, Kamel’in telefon görüşmesiyle ilgili sorulara karşılık vermedi. İsrail Başbakanlık ofisi daha evvel, 7 Ekim’e kadar olan aylarda Netanyahu ile Kamel arasında rastgele bir görüşme yapıldığı savlarını yalanlamıştı.

İsrail Başbakanı, İsrailli gazeteciler Shlomi Eldar ve Ruth Yuval’ın “843 Günlük Terk Ediliş ve Direniş” isimli kitabında birinci kere yer alan, BAE başkanından ataktan evvel ferdî bir ihtar aldığı tezlerini kabul etmemişti.

Eski İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant, 7 Ekim’de İsrail askerlerine kendi vatandaşlarını vurma buyruğu verdiklerini belirtmişti. Haaretz gazetesinin, 7 Ekim’de ölenlerin birçoklarını İsrail ordusunun maksat almış olabileceği haberini yalanlamayan Gallant, buyruğun “Hannibal Direktifi” kapsamında verildiğini açıklamıştı. Hannibal Direktifi, askerlerin düşman güçlerince esir alınmasını önlemek için güç kullanılmasını öngörüyor lakin sivilleri kapsamıyor.

SEÇİM GÜNDEMİNDE 7 EKİM TARTIŞMASI

Netanyahu’nun yaşananları önlemek için fırsatları kaçırıp kaçırmadığı, yüzlerce Hamas mensubunun Gazze’den güney İsrail’e saldırmasının çabucak akabinde gelen günlerden beri İsrail’de yoğun halde tartışılan bir mevzu oldu. Netanyahu, ataklara yol açan başarısızlıklar konusunda hükümetinin sorumluluğunu araştıracak bağımsız bir kurulun kurulmasına karşı çıktı ve bunun, kendisine karşı önyargılı olduğunu söylediği ülkenin yüksek mahkemesi tarafından denetlenmemesi gerektiğini savundu. Anketler, İsrail kamuoyunun büyük çoğunluğunun bağımsız bir soruşturmayı desteklediğini gösteriyor.

Ancak 27 Ekim’de yapılacak İsrail seçimleri yaklaşırken, Netanyahu’nun 7 Ekim atağıyla ilgili başarısızlıklar konusundaki sorumluluğu, değerli bir tartışma konusu olarak yine gündeme geldi. İsrail Demokrasi Enstitüsü’nün eylül ayında yaptığı bir ankete nazaran, İsrailli Yahudilerin yüzde 68’i 7 Ekim olayının hangi partiye oy vereceklerine karar vermede kıymetli bir faktör olduğunu söylüyor.

“7 Ekim olayları kesinlikle bu seçimleri gölgede bırakıyor” diyen kamuoyu araştırma uzmanı Tamar Hermann, tartışmanın seçmen davranışı üzerinde belirleyici tesiri olduğuna dikkat çekti.

İSRAİL MUHALEFETİNDEN SERT ELEŞTİRİLER 

Muhalefetin başbakan adayı Gadi Eisenkot, Netanyahu’nun 7 Ekim atağıyla ilgili hesap vermekten kaçındığını kaydetti. Eisenkot, Netanyahu’nun “büyük olasılıkla” vatana ihanet cürmü işlediğini söz etti.

Eisenkot, son aylarda ortaya çıkan gerçeklere işaret ederek, “İsrail güvenlik teşkilatının liderlerinden ve çeşitli yabancı ülkelerden gelen gelen ihtarlar, Netanyahu’nun İsrail Devleti’ni körlük, kibir ve sorumsuzluk içinde tarihinin en büyük felaketine sürüklediği konusunda hiçbir kuşkuya yer bırakmıyor” dedi.

İsrail muhalefetinin başbakan adayı Gadi Eisenkot

NETANYAHU GÜVENLİK KURUMLARINI İŞARET ETTİ

Toplam 19 yıl başbakanlık yapan Netanyahu, yaklaşan akın konusunda kendisini uyarmadıkları gerekçesiyle güvenlik şeflerini suçlamıştı. Netanyahu, akının gerçekleştiği sabah daha erken uyandırılmış olsaydı, durumu farklı halde ele alacağını savundu. Netanyahu ve müttefikleri, güvenlik yetkililerinin atakla ilgili hayati bilgileri sakladığını tez etti. İsrailli kamuoyu araştırma şirketi Hermann’a nazaran, bu fikir seçmen tabanında da dayanak buldu. Güvenlik yetkilileri ise bu tezleri reddetti.

Mevcut anketler, Netanyahu’nun İsrail parlamentosu Knesset’te iktidar çoğunluğunu sağlamasının muhtemel olmadığını gösteriyor lakin muhalefetin de çoğunluk kuracak kadar sandalye kazanıp kazanmayacağı meçhul. İsrail’in keskin bir formda bölünmüş seçmen kitlesi ve çok partili sistemi, hükümetin çoklukla bir koalisyon tarafından yönetilmesi manasına geliyor. Analistler, yeni bir seçime gereksinim duyulacağına, böylelikle Netanyahu’nun süreksiz başbakan olarak misyonuna devam edebileceğini söylüyor.

İsrail ordusu, 7 Ekim olaylarını münasebet göstererek başlattığı Gazze’ye yönelik hücumlara 3 yıldır devam ediyor. 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’de 74 binden fazla kişi İsrail akınlarında hayatını kaybetti. Bölgede enkaz altında ulaşılamamış binlerce kişi olduğu varsayım ediliyor. Al Jazeera, Gazze’deki can kaybı sayısının 200 binin üzerinde olabileceğini belirtmişti.