NATO yaşlanan E-3’leri değiştiriyor. Yeni uçakların tanesi 600 milyon dolar

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi birtakım ülkelerin, kullanım ömrünü tamamlayan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç üretimi GlobalEye havadan erken ihbar ve denetim (AWACS) uçak filosu edinmek için ortak karar aldığını duyurdu.

Rutte, ittifakın Ankara’da bugün başlayan zirvesi marjında düzenlenen savunma endüstrisi forumunda yaptığı konuşmada, “Bugün 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarikini duyuruyoruz” sözlerini kullandı.

Etkinlikte konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise planlanan tedarik süreciyle ilgili olarak, “Bu an İsveç için büyük bir gurur kaynağı, NATO’ya sağlayacağı katkılar açısından ise daha da büyük bir onurdur. 2027 yılına kadar bu GlobalEye uçaklarının İsveç üslerinden operasyon yürüttüğünü göreceğiz” dedi.

İttifakın birinci “Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü” (iAFSC) projesi kapsamında Avrupa merkezli bir tahlilin seçilmesi, bir küme müttefikin Boeing E-7A Wedgetail uçaklarını satın alma planından vazgeçmesinden beş ay sonra gerçekleşti.

Müttefikler, kelam konusu alımdan “stratejik ve finansal temellerin kaybedilmesi” gerekçesiyle çekilmişti.

NATO, eski iAFSC planı çerçevesinde başlangıçta altı adet E-7 uçağı satın alma taahhüdünde bulunmuş fakat Trump yönetiminin programı iptal etmeyi planladığını açıklamasının akabinde bu fikirden vazgeçmişti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kongre üyelerinden gelen güçlü reaksiyonların akabinde bu kararı daha sonra geri almıştı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifak üyesi kimi ülkelerin, kullanım ömrünü tamamlayan E-3 Sentry gözetleme uçaklarının yerine İsveç üretimi GlobalEye havadan erken ihbar ve denetim (AWACS) uçak filosu edinmek için ortak karar aldığını duyurdu.

Rutte, ittifakın Ankara’da bugün başlayan zirvesi marjında düzenlenen savunma endüstrisi forumunda yaptığı konuşmada, “Bugün 10 adede kadar Saab GlobalEye uçağının ortak tedarikini duyuruyoruz” sözlerini kullandı.

Etkinlikte konuşan İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ise planlanan tedarik süreciyle ilgili olarak, “Bu an İsveç için büyük bir gurur kaynağı, NATO’ya sağlayacağı katkılar açısından ise daha da büyük bir onurdur. 2027 yılına kadar bu GlobalEye uçaklarının İsveç üslerinden operasyon yürüttüğünü göreceğiz.” dedi.

İttifakın birinci “Müttefik Geleceğin Gözetleme ve Kontrolü” (iAFSC) projesi kapsamında Avrupa merkezli bir tahlilin seçilmesi, bir küme müttefikin Boeing E-7A Wedgetail uçaklarını satın alma planından vazgeçmesinden beş ay sonra gerçekleşti. Müttefikler, kelam konusu alımdan “stratejik ve finansal temellerin kaybedilmesi” gerekçesiyle çekilmişti.

NATO, eski iAFSC planı çerçevesinde başlangıçta altı adet E-7 uçağı satın alma taahhüdünde bulunmuş fakat Trump yönetiminin programı iptal etmeyi planladığını açıklamasının akabinde bu fikirden vazgeçmişti.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, kongre üyelerinden gelen güçlü yansıların akabinde bu kararı daha sonra geri almıştı.

Müttefiklerin Wedgetail planını iptal etmesi üzerine Saab Üst Yöneticisi (CEO) Micael Johansson, kasım ayında Breaking Defense yayın organına yaptığı açıklamada, NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanlığının (SHAPE) gelecekteki GlobalEye operasyonlarını incelediğini ve bu yeteneğin gerçek biçimde kullanılması halinde oluşan boşluğu dolduracağı sonucuna vardığını aktarmıştı.

Johansson o devirde Saab’ın, NATO’nun E-3 halefi için belirlediği 2031 operasyonel gayesini karşılayabileceğini belirtmişti.

Potansiyel üretim planlarına da değinen Johansson, firmanın Göteborg’daki merkezinden yılda daha fazla GlobalEye uçağı teslim etmek için yatırım yaptığını kaydetmiş, ayrıyeten Fransız havacılık bakım ve modifikasyon sağlayıcısı Sabena Technics firmasının muhtemel dayanak imkanlarına değinmişti.

Karar öncesinde, Fransız iş dünyası yayın organı La Lettre, nisan ayında GlobalEye seçiminin katılaştığını argüman etmişti. Fakat o devirde ne NATO ne de Saab bu adımı doğrulamıştı.

Avrupa genelinde ise Fransa hükümeti, aralık ayında 12,3 milyar İsveç kronu (yaklaşık 1,3 milyar dolar) kıymetinde iki adet GlobalEye uçağı satın almak üzere muahedeyi tamamlamıştı.

Bu da uçak başına yaklaşık 670 milyon dolar düzeyinde bir maliyete işaret ediyor. Kontrata iki uçaklık opsiyon da dahil edildi.

Johansson, nisan ayında yaptığı açıklamada mukavelede iki uçaklık daha bir opsiyonun bulunduğunu ve bu mevzuyu görüştüklerini belirtmişti.

Ayrıca Johansson, öteki ihracat imkanlarına ait olarak Almanya ve Polonya’nın da uçaklara ilgi gösterdiğini kaydetmişti.

İsveçli savunma şirketi Saab tarafından geliştirilen GlobalEye, havadan erken ihbar, komuta denetim ve çok alanlı keşif vazifeleri için tasarlanmış yeni kuşak bir platform.

Bombardier Global 6500 iş jetini temel alan uçak, Saab’ın Erieye ER AESA radarı ile deniz gözetleme radarı, elektronik istihbarat ve çeşitli elektro-optik sensörleri tek platformda birleştiriyor.

Sistem birebir anda hava, kara ve deniz amaçlarını takip edebiliyor.